İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Kanun teklifi · 2/2466 · Komisyonda

Çocukların Dijital Ortamlarda ve Sosyal Medyada Korunmasına Dair Kanun Teklifi

Teklif ile, çocukların dijital ortamlarda ve sosyal medyada karşılaşabilecekleri riskleri azaltmak, kişisel verilerini korumak ve dijital okur yazarlıklarını artırmak amaçlanmaktadır.

TBMM kaydındaki özet.

İlk imza
Selma Aliye Kavaf
CHP · Manisa

Komisyon süreci

  1. 1 EKİM 2024
    Sunuldu
  2. ESAS KOMİSYON
    Dijital Mecralar Komisyonu
    Geliş 2 Ekim 2024 · Komisyonda
  3. TALİ KOMİSYON
    Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu
    Geliş 2 Ekim 2024 · Komisyonda
  4. TALİ KOMİSYON
    Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu
    Geliş 2 Ekim 2024 · Komisyonda

Genel gerekçe

Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).

Gerekçeyi oku
Dijital teknolojilerin ve sosyal medya platformlarıma hızla gelişip yaygınlaştığı günümüzde, çocukların çevrimiçi ortamlarda karşılaştığı riskler de artmakta ve çeşitlenmektedir. Siber zorbalık, uygunsuz içeriklere maruz kalma, kişisel verilerin kötüye kullanımı, teknoloji bağımlılığı, yabancılarla tehlikeli iletişim gibi sorunlar, çocukların fiziksel, duygusal ve sosyal gelişimini tehdit etmektedir. UNICEF'in 2021 yılı raporuna göre, dünya genelinde 3-17 yaş arası çocuklann %33'ü internet kullamcısıdır ve bu oran hızla artmaktadır. Türkiye İstatistik Kurumu'nun 2022 verilerine göre ise, ülkemizde 6-15 yaş arası çocuklann internet kullamm oranı %82,7'ye ulaşmıştır. Bu yaygın kullanım, beraberinde ciddi riskleri de getirmektedir. Avrupa Konseyi'nin 2018 tarihli "Dijital Çağda Çocuk Haklan" tavsiye karan, üye devletleri çocukların dijital ortamlarda korunması için kapsamlı yasal düzenlemeler yapmaya çağırmaktadır. Benzer şekilde, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Komitesi'nin 2021 tarihli 25 No'lu Genel Yorumu, dijital ortamda çocuk haklanmn korunması için devletlere ve özel sektöre sorumluluklar yüklemektedir. Bu kanun teklifi, uluslararası standartlar ve iyi uygulama örnekleri dikkate alınarak, çocukların dijital ortamlarda ve sosyal medyada güvenliğini sağlamak, kişisel verilerini korumak ve bilinçli teknoloji kullammım teşvik etmek amacıyla hazırlanmıştır. Teklifle, dijital platformlann ve sosyal medya şirketlerinin çocuk güvenliği konusundaki sorumluluklan artınimakta, kamu kurumlanna yeni görevler verilmekte ve çocuklann dijital okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesi hedeflenmektedir. Bu düzenlemenin hayata geçirilmesiyle birlikte, çocukların dijital ortamlarda daha güvende olmalan, kişisel verilerinin etkin bir şekilde korunması, ailelerin ve eğitimcilerin bu konuda daha bilinçli hale gelmesi ve nihayetinde toplumun dijital dönüşüme daha hazır olması beklenmektedir. TBMM Halkla İlişkiler Binası 2.Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara Telefon: +90 (312) 420 5900 +90 (312) 420 5901 Faks: +90 (312) 420 2292 4^ Selma Aliye KAVAF DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Manisa Milletvekili

Maddeler

17 madde · gerekçesiyle birlikte
Madde 1
Bu Kanunun amacı, çocukların dijital ortamlarda ve sosyal medyada karşılaşabilecekleri riskleri en aza indirmek, kişisel verilerini korumak, sağlıklı teknoloji kullanım alışkanlıkları geliştirmelerini sağlamak ve dijital okuryazarlıklanm artırmaktır.
Gerekçe: Kanunun amacım açıkça belirlemektedir.
Madde 2
Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde faaliyet gösteren veya Türkiye'deki kullamcılara hizmet sunan tüm dijital platform ve sosyal medya şirketlerini, internet servis sağlayıcılarını, çocuklan, ebeveynleri ve ilgili kamu kurumlarım kapsar.
Gerekçe: Kanunun kapsamını net bir şekilde çizmektedir.
Madde 3
Bu Kanunun uygulanmasında; a) Çocuk: 18 yaşmı doldurmamış kişiyi, b) Dijital platform: İnternet üzerinden içerik veya hizmet sunan gerçek veya tüzel kişiyi, c) Sosyal medya platformu: Kullamcılann içerik paylaşmasına ve etkileşimde bulunmasma olanak tanıyan çevrimiçi platformları, d) İnternet servis sağlayıcı: İnternet erişim hizmeti sunan işletmeciyi, e) Siber zorbalık: Dijital ortamlarda kasıtlı ve tekrarlanan zarar verici davranıştan, f) Dijital okuryazarlık: Dijital teknolojileri etkin ve güvenli kullanabilme becerisini, g) Veri sorumlusu: Kişisel verilerin işleme amaçlarını ve vasıtalanm belirleyen gerçek veya tüzel kişiyi, h) Kurul: Kişisel Verileri Koruma Kurulunu, i) Üst Kurul: Radyo ve Televizyon Üst Kurulunu, ifade eder. ( 'i TBMM Halkla İlişkiler Binası 2.Kât, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankâra Telefon: +90 (312) 420'5900 +90 (312) 420 5901 Faks: +90 (312) 420 2292 ■Sl.(^İ5 Selma Aliye KAVAF DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Manisa Milletvekili
Gerekçe: Kanunda geçen temel kavramlan tanımlayarak uygulama birliğini sağlamaktadır.
Madde 4
(1) Bu Kanunun uygulanmasında aşağıdaki temel ilkeler gözetilir: a) Çocuğun üstün yararı, b) Gelişim düzeyine uygun koruma, c) İfade özgürlüğü ve bilgiye erişim hakkı, d) Mahremiyet ve kişisel verilerin korunması, e) Ayrımcılık yasağı, f) Katılım hakkı. İKİNCİ BÖLÜM Dijital Platformların ve Sosyal Medya Şirketlerinin Yükümlülükleri
Gerekçe: Kanunun uygulanmasında gözetilecek temel ilkeleri belirleyerek, yorumlanmasma rehberlik etmektedir.
Madde 5
(1) Dijital platformlar ve sosyal medya şirketleri: a) Çocuklara yönelik içeriklerde yaş doğrulama sistemleri kullanmak, b) 13 yaşından küçük çocuklann hesap açmasını engelleyecek tedbirleri almak, c) Yapay zeka destekli içerik moderasyon sistemleri kullanarak zararlı içerikleri tespit etmek ve kaldırmak, d) Çocuk kullanıcılar için varsayılan gizlilik ayarlarmı en yüksek seviyede tutmak, e) Çocukların konum paylaşımı özelliğini varsayılan olarak kapalı tutmak, f) Siber zorbalık vakalannı tespit etmek ve önlemek için gerekli teknolojik altyapıyı kurmak, g) Çocukların günlük kullanım sürelerini sınırlandıran ve ebeveynlerin bu süreleri kontrol etmesine olanak tamyan araçlar sunmak, h) Çocuklann aşın kullanımını önlemek için düzenli molalar ve uyanlar içeren sistemler geliştirmek, TBMM Halkia İlişkiler Binası 2.Kat, Oda: D-206 Bakanlıkiar-Ankara Telefon: +90 (312) 420 5900 +90 (312) 420 5901 Faks: +90 (312) 420 2292 Selma Aliye KAVAF DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Manisa Milletvekili i) Çocuklara yönelik reklam ve pazarlama faaliyetlerini sınırlandırmak ve yaş gruplanna uygun hale getirmek, j) Çocukların dijital okuryazarlığını artıracak eğitici içerikler sunmak, k) Ebeveynler için çocuk güvenliği kontrol araçları ve rehberler sağlamak, ile yükümlüdür.
Gerekçe: Dijital platformların ve sosyal medya şirketlerinin çocuk güvenliği konusundaki yükümlülüklerini detaylı olarak düzenlemektedir.
Madde 6
Dijital platformlar ve sosyal medya şirketleri, bu Kanun kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmek üzere bir çocuk hakları ve güvenliği birimi kurmakla yükümlüdür. Bu birim, platformun çocuk güvenliği politikalarmı geliştirmek, uygulamak ve düzenli olarak raporlamakla sorumludur.
Gerekçe: Şirketlerin çocuk haklan ve güvenliği konusunda kurumsal yapılanmasını zorunlu kılmaktadır.
Madde 7
Dijital platformlar ve sosyal medya şirketleri, her yıl çocuk güvenliği raporunu hazırlayarak Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna sunmakla yükümlüdür. Bu rapor, alman önlemleri, karşılaşılan zorlukları ve gelecek planlanm içerir. ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Kişisel Verilerin Korunması ve Veri Sorumluluğu
Gerekçe: Şirketlerin çocuk güvenliği konusundaki faaliyetlerini raporlama yükümlülüğünü getirmektedir.
Madde 8
Çocukların kişisel verilerinin işlenmesi için ebeveyn veya yasal vasi onayı zorunludur. Çocuklara ait kişisel verilerin pazarlama amacıyla kullanılması, satılması veya üçüncü taraflarla paylaşılması yasaktır.Veri sorumlulan, çocuklara ait kişisel verilerin işlenmesinde özel koruma tedbirleri almakla yükümlüdür. Çocukların kişisel verilerinin işlenmesine ilişkin aydmlatma metinleri, çocukların anlayabileceği sadelikte hazırlanır.
Gerekçe: Çocuklann kişisel verilerinin korunması için özel hükümler getirmektedir.
Madde 9
Kurul, çocuklann kişisel verilerinin korunmasına ilişkin özel düzenlemeler yapar ve denetimler gerçekleştirir. Kurul, çocukların kişisel verilerinin korunması konusunda kamuoyunu bilinçlendirme çalışmaları yapar. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Eğitim ve Bilinçlendirme
Gerekçe: Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun çocuklarm kişisel verilerinin korunmasına ilişkin görev ve yetkilerini belirlemektedir.
Madde 10
(1) Milli Eğitim Bakanlığı: a) Okul Öncesi eğitimden başlayarak tüm eğitim kademelerinde dijital okuryazarlık, güvenli internet ve sosyal medya kullanımı derslerini müfredata eklemek, b) Öğretmenlere dijital güvenlik ve çocuk hakları konularında düzenli eğitimler vermek, c) Okullarda siber zorbalıkla mücadele programlan uygulamak, ile yükümlüdür. TBMM Halkla İlişkiler Binası Z.Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara Telefon: +90 (312) 420 5900 +90 (312) 420 5901 Faks: +90 (312) 420 2292 ,#3î£'4v 1 Selma Aliye KAVAF DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Manisa Milletvekili
Gerekçe: Milli Eğitim Bakanlığı'nın dijital okuryazarlık ve güvenlik konusundaki sorumluluklarım düzenlemektedir.
Madde 11
(1) Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı: a) Ebeveynlere yönelik çocuklann güvenli teknoloji ve sosyal medya kullammı konusunda eğitim programlan düzenlemek, b) Çocuk hakları ve dijital güvenlik konularında toplumu bilinçlendirme kampanyaları yürütmek, c) Dijital bağımlılıkla mücadele merkezleri kurmak ve işletmek, ile yükümlüdür.
Gerekçe: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın ebeveynleri ve toplumu bilinçlendirme görevlerini belirlemektedir.
Madde 12
(1) Üst Kurul: a) Çocuklann güvenli sosyal medya.kullammma yönelik kamu spotlan hazırlatmak ve yayınlatmak, b) Medya hizmet sağlayıcılarının çocuklara yönelik içeriklerini denetlemek, c) Çocuk dostu içerik üretimini teşvik etmek, ile 3mkümlüdür. BEŞİNCİ BÖLÜM Denetim ve Yaptırımlar
Gerekçe: Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'nun çocukların güvenli internet ve sosyal medya kullammı konusundaki görevlerini düzenlemektedir.
Madde 13
Bu Kanun hükümlerine uygunluğun denetimi, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından yapılır. Kurum, gerektiğinde diğer kamu kurum ve kuruluşlanyla işbirliği yapabilir.
Gerekçe: Kanunun uygulanmasının denetimini düzenlemektedir.
Madde 14213 sayılı
(1) Bu Kanun hükümlerine aykın davranan dijital platformlara ve sosyal medya şirketlerine, aykınlığın niteliğine göre 1.000.000 TL'den 50.000.000 TL'ye kadar idari para cezası uygulanır. Aykırılığın giderilmemesi halinde, ceza iki katına çıkarılır ve ilgili içeriğin veya platformun erişime engellenmesine karar verilebilir. Siber zorbalık vakalanmn bildirilmemesi durumunda, ilgili platforma 5.000.000 TL'den 100.000.000 TL'ye kadar idari para cezası uygulanır. Bu maddede belirtilen idari para cezalan, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarmca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. ALTINCI BÖLÜM Çeşitli ve Son Hükümler
Gerekçe: Kanuna aykın davramşlara uygulanacak yaptınmlan belirlemektedir.
Madde 15
Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Cumhurbaşkanlığı tarafından çıkanlacak yönetmelikle düzenlenir.
Gerekçe: Kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmelik çıkanimasını Öngörmektedir.
Madde 16
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 17
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. TBMM Halkla İlişkiler Binası 2.Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara Telefon: +90 (312) 420 5900 +90 (312) 420 5901 Faks: +90 (312) 420 2292
Gerekçe: Yürütme maddesidir. TBMM Halkla İlişkiler Binası 2.Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara Telefon: +90 (312) 420 5900 +90 (312) 420 5901 Faks: +90 (312) 420 2292 '^V Selma Aliye KAVAF DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Manisa Milletvekili ÇOCUKLARIN DİJİTAL ORTAMLARDA VE SOSYAL MEDYADA KORUNMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Tanımlar ve Temel İlkeler

Maddeler TBMM'deki teklif metninden otomatik ayrıştırılmıştır; asıl metin için teklif PDF'i ↗

İmza sahipleri

1 milletvekili · parti, imza günündeki partisidir

Kaynak: TBMM'nin kamuya açık kayıtları. Maddeler ve gerekçeler teklif metninden otomatik ayrıştırılır; asıl metin TBMM'deki PDF'tir. Hata bildir

BildirimlerSon dakika, kanunlar ve takip ettikleriniz

Yöntem · İletişim · KVKK · Gizlilik