Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Bireylerin temel hak ve özgürlüklerine erişim engellerinin ortadan kaldırılmasının
yamsıra, yaşadıkları hak ihlallerinin Önlenmesi noktasında devlete görev ve sorumluluklar
düşmektedir. Kadının insan haklan bağlamında değerlendirildiğinde uluslararası sözleşmeler
ve ulusal mevzuatta da toplumdaki derin eşitsizlik ve aynmcılığı önleyici hükümler yer
almasına rağmen kız çocuklarının ve kadınların yaşam hakkı ihlalleriyle sonuçlanan hak
gasplarının ve mağduriyetlerinin önlenemediği açıktır.
Kamu düzeni, en genel haliyle bir toplumu oluşturan kurum ve bireylerin bütünsel
ilişkisi sonucunda yürütülen kurallar bütünüdür. Siyasi, beşeri, ekonomik ve sosyal haklar ile
ödevlerin tesis edilerek toplumsal düzenin devamlılığı anlamına gelmektedir. Kamu düzeni,
esas itibariyle kanım koyueu iradeye, yürütmeye ve yargı yetkisini kullanan mahkemelere
bireysel özgürlükleri koruma ve yürütülen kurallara istisna yetkisini vermekle kalmaz, kamu
düzeninin sağlanması da birincil olarak devletin ana görevidir.
Kadınlara yönelik her türlü şiddet ve aile içi şiddetin önlenebilmesi adına alınacak
tedbirler ve izlenecek yol haritasının bütüncül bir bakış açısıyla belirlenerek uygulanması
esnasındaki birinci sorumluluk devlete aittir. Öyle ki güvenlik unsuru, kamu düzeninin ayrılmaz
bir parçası olduğuna göre, kadına yönelik her türlü şiddetin önlenmemesi, kamu düzeninin
güvenlik ımsurunun pratikte uygulanmadığı anlamına gelmektedir. Kadına yönelik şiddetin
önlenmesinin esası, şiddeti önleyici politikaların belirlenerek yasa yapma süreçlerinin etkin
şekilde çalıştırılmasıyla, yasaların etkin olarak uygulanmasıyla sağlanabilir.
Türkiye, Avrupa Konseyi tarafından hazırlanan ve 45 ülke tarafmdan imzalanan İstanbul
Sözleşmesi'ni 11 Mayıs 2011'de imzalayarak 24 Kasım 20irde Türkiye Büyük Millet
Meclisi'nde onaylamıştır. Acıdır ki, İstanbul'da yazılıp imzaya açılan ve bu mahiyette
sözleşmeye en büyük şehrinin adını veren Türkiye Cumhuriyeti, 20 Mart 202rde tek taraflı
olarak ve Cumhurbaşkanının tek imzasıyla İstanbul Sözleşmesi'nden çekilmiştir. Başta
kadınlar olmak üzere toplumun farklı kesimlerinin güçlü itirazlarına rağmen karardan hala
dönülmemiş olması, şiddetle bütüncül mücadeleden geri adım olarak tarihsel kınima noktasıdır.
Kadına yönelik artan şiddet, cinayet ve çocuk istismarlan, yeniden gözden geçirilmeyi
ve somut adım atmayı zorunlu blan olgulardır. Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin
Önlenmesine Dair Kanun, 8 Mart 2012 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafmdan kabul
edilmiş ve 20 Mart 2012'de Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir,
kadına yönelik şiddet, yasa yapma süreçlerinin toplumsal ihtiyaca uygun şekilde
<2^
1923
ÖAŞV<.f^
önlenememekte, pratikte şiddeti önleyici mekanizmalann; kolluk ve yardımcı birimlerin de
aym hassasiyeti gözeterek yasaya uygun uygulamalar yürütmeleri gerekmektedir.
Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı tarafından hazırlanan Kadınlann Adalete Erişimi
Raporu'nda da yer verildiği üzere; şiddete maruz bırakılan kadınlann bu döngüden
çıkabilmesinde, başvurudan tebligata, gizlilik kararlarından koordinasyona, adli yardımdan
karşı karşıya kaldıktan keyfiyete zor ve yıpratıcı, çoğu zaman caydırıcı süreçler yaşamaktadır.
"Verilen gizlilik kararlarmda, gizlilikten yararlanan kadmlarm tebligat adresi ŞÖNİM olarak
belirlenmektedir. Kadmlar, yaşadıklan ilçedeki kaymakamlığa sosyal yardım başvurusunda
bulunduklannda ise adresleri söz konusu ilçe smırları içinde görünmediğinden sosyal yardım
talepleri reddedilmekte, itiraz üzerine uzun prosedürlere tabi tutulmaktadur. Gizlilik tedbiri
içeren kimi kararlarda, dilekçelerde talep edihnesine rağmen kadınların ikametgâh adresleri
ŞÖNİM olarak belirlenmemektedir. Uzaklaştırma karan defalarca ihlal edilen kadınlann
şikâyetleri ilgili yasal merciler tarafmdan dikkate alınmadığı gibi, 6284 sayılı Kanun'un
kendilerini ve beraberindeki çocukları koruyabilmek ve güvenli bir hayat sürdürebilmek için
yaptıklan gizlilik karan başvuruları da keyfî biçimde reddedilebilmektedir."
Kadmlar, şiddete maruz bırakıldıkları erkeklerden saklanmak, gizlenmek, kaçmak
zorunda kaldıklan hatta şiddetten uzaklaşmaya çakşırken hayatlarmı kaybedebildikleri
güvenceden yoksun destek mekanizmalarmdan yoksun bırakılmaktadır. Mağdur ya da şikayetçi
olan kadının kimlik ve adres bilgilerinin açık olması kadmları açık hedef haline getirmektedir.
Şüpheli ve sanıktan gelen tehlikelerin karşısında kadınlar savunmasız kalmakta ve haklarını
gasp edildiği bir yaşama, adaletsizliğe maruz bırakılmaktadır.
Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin yarattığı hasarın sonlandınlarak, bütüncül politikalar
hayata geçirmek, destek mekanizmalanyla kadınlan güçlendirmek ve şiddet döngüsünü kırmak
sadece kadınlar değil tüm toplum için elzemdir. Koruma taleplerine, defalarca yaptıkları
başvurulara rağmen yaşan hakkmdan yoksım bırakılan kadınlar ve kız çocuklanmn yaşadığı
sorunların bu toplumun gerçeği olmaktan çıkmasında yasa yapıcılara düşen sorumluluk gereği,
mağduru koruma temelli tutum ve anlayışa ihtiyaç ortadadır.
îşbu teklifle; 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan cinsel dokunulmazlığa karşı
suçlar ve kamunun sağlığına karşı suçlar ile 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadma Karşı
Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsammda işlenen suçlarda, mağdur ve şikayetçinin istemi
üzerine soruşturma ve kovuşturma aşamalarmda kimlik ve adres bilgilerinin gizli tutularak
şüpheli ve sanıktan gelebilecek tehlikelere karşı korunması amaçlanmaktadır.
H4/
1923