İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Kanun teklifi · 2/2759 · Komisyonda

Türk Medenî Kanunu ile Türk Ceza Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Teklif ile, bir kimseyi cebir, tehdit veya hileyle ya da hukuka aykırı başka bir davranışla evlenmeye zorlayan kişiye hapis cezası verilmesi öngörülmektedir.

TBMM kaydındaki özet.

İlk imza
Adnan Beker
Bağımsız · Ankara

Komisyon süreci

  1. 9 ARALIK 2024
    Sunuldu
  2. ESAS KOMİSYON
    Adalet Komisyonu
    Geliş 10 Aralık 2024 · Komisyonda
  3. TALİ KOMİSYON
    Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu
    Geliş 10 Aralık 2024 · Komisyonda
  4. TALİ KOMİSYON
    Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu
    Geliş 10 Aralık 2024 · Komisyonda

Genel gerekçe

Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).

Gerekçeyi oku
Aile; resmi merciler önünde yapılan ve tarafların özgür iradelerine, geçerli rızalarına dayanan evlilik sözleşmesi ile kurulur. Evlenme çağına gelen her erkek ve kadımn evlenme, aile kurma ve eşini seçme hakkı vardır. Evlenme ve eşini seçme hakkı Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m. 12, Birleşmiş Milletler Siyasi ve Medeni Haklar Sözleşmesi m. 23 ve İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi m. 16 ile uluslararası hukuk tarafından güvence altma alınmıştır. İç hukukumuzda da Anayasa'mn 41. maddesi ve Türk Medeni Kanunu'nun 118 vd. maddelerinde bu hakkın yansımaları görülmektedir. Ne yazık ki, ülkemizde evliliklerin kişilerin özgür iradesiyle gerçekleştirildiğini veya mevcut evliliklerin isteyerek sürdürüldüğünü söylemek her zaman mümkün değildir. Getirdiği pek çok sosyal ve psikolojik problemin yanında, kişinin zorla evlendirilmesi veya sona erdirmek istediği bir evliliği sürdürmeye zorlanması bir insan haklan sorunudur. Kişinin irade özgürlüğünü hedef alan zorla evlendirme, aym zamanda toplumun temelini oluşturan aile kurumunun, sağlıklı bir şekilde kurulmasmm önünde de önemli bir engeldir. Zorla evlendirme; çoğunlukla kız, kısmen de erkek çocuklarının kendi geleceklerini belirleme haklanmn olduğunu kabul etmek istemeyen, geleneksel aile yapısına özgü bir olgudur. Aile içinde genellikle cebir veya tehdit ile cereyan eden, baskıyla yürütülen bir süreçtir. Bu haliyle aile içi şiddetin bir görünümüdür. Kadına karşı her türlü ayrımcılığın ve şiddetin önlenmesi konusunda samimi olma iddiasında olan bir devletin, evlenme özgürlüğünün korunmasında özel hukuk yaptırımlarıyla yetinmesi beklenemez. Şiddetle etkin bir şekilde mücadele edilmek isteniyorsa, zorla evlendirme konusunda da caydırıcı yasal düzenlemelerin yapılması zorunludur. Zorla evlendirme, bugünkü toplumsal gelişmişlik düzeyinde dahi ülkemiz açısından önemli bir sorundur. Nitekim Türkiye taraf olduğu uluslararası sözleşmelerle, erkek veya kadın tüm bireylerin pozitif ve negatif evlenme özgürlüğünün olduğunu kabul etmiştir. Aynca en başta tarafı olduğumuz ancak daha sonra iç hukuk metinlerimizin yeterli olduğu gerekçesiyle çekildiğimiz 11 Mayıs 2011 tarihli "Kadına Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye Dair Avrupa Konseyi Sözleşmesinde, zorla evlendirmeyle mücadele etmek için iç hukukunda gerekli hukuki ve cezai her türlü yasal düzenlemeyi yapacağım taahhüt etmiştir. Aile içi şiddet ve bunun bir yansıması olarak gördüğümüz zorla evlendirme ile gerçekten mücadele edilmek isteniyorsa, bu konuda alınacak tedbirler medeni hukuk yaptırımlarıyla sımrlı kalmamalıdır. Zorla evlendirme yoluyla gerçekleşen insan hakları ihlallerine göz yumulmayacağı, TCK'de düzenlenecek bağımsız bir suç tipiyle ortaya konulmalıdır. İşbu kanun teklifi, Türk Ceza Kanunu'na eklenen 123/B maddesiyle zorla evlendirmeyi bağımsız bir suç tipi olarak tammlanmaktadır. Teklif, zorla evlendirme fiilini işleyen kişilere iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezası öngörmekte, fiilin silahla işlenmesi, mağdurun çocuk ya da kendini savunamayacak durumda bir kişi olması veya fiilin üstsoy, altsoy ya da boşamlan eşe karşı işlenmesi gibi durumlarda cezanın artırılmasım hükme bağlamaktadır. Aynca, bu suç işlenirken kişinin hürriyetinden yoksun bırakılması durumunda, hürriyeti tahdit suçuna ilişkin hükümler de ayrıca uygulanacaktır. Zorla evlendirmeyi suç haline getiren ayrı bir ceza normunun ihdas edilmesi özellikle, cezanın uyarı fonksiyonunu yerine getirmesi ve toplumsal genel-pozitif önleme açısmdan yararlı olacaktır. Zîra genel önleme teorisine göre, cezamn amacı toplumsal Önlemedir. Bir fiilin yasaklanması ve kendisine cezai yaptırım bağlanması, toplumda o fiille ilgili hukuki bir bilincin ortaya çıkmasmı sağlar. TCK m. 230/3'te evlilik sözleşmesinin hileyle yapılmasımn (evlenme dolandırıcılığı), kanun koyucu tarafından cezalandırılan bir davranış olarak düzenlenmiş olması; bizi aynı sözleşmenin cebir veya tehdit veya başka bir zorlama aracıyla yapılmasının evleviyetle cezalandınlabileceği mantıksal sonucuna götürmelidir. Teklif edilen düzenlemeler; zorla evlendirme fiillerinin önlenmesi, bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin korunması ve toplumsal farkmdahğın artırılması açısmdan önemli bir adım teşkil etmektedir.

Maddeler

4 madde · gerekçesiyle birlikte
Madde 1değiştiriyoribare değişikliği4721 sayılı
22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 151 inci maddesinin başlığı "4. Zorla evlendirilme" şeklinde ve birinci fıkrasında yer alan "Kendisinin" ibaresi "Cebir, tehdit veya hileyle ya da kendisinin" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 151 inci maddesinde yapılan değişiklikle, maddenin başlığı "Zorla evlendirilme" olarak değiştirilmiş ve kapsamına cebir, tehdit veya hile gibi diğer zorlayıcı unsurlar eklenmiştir. Bu değişiklik, bireylerin evlenme Özgürlüğünü daha kapsamlı bir şekilde koruma altına almakta ve irade sakatlığının her türlü hâlini kapsayacak şekilde düzenlemektedir. Zorla evlendirilmenin önlenmesi konusunda daha etkili bir hukuki çerçeve oluşturulması hedeflenmiştir.
Madde 2ekliyor5237 sayılı
26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununa 123/A maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 123/B maddesi eklenmiştir. "Zorla evlendirme MADDE 123/B- (1) Bir kimseyi cebir, tehdit veya hileyle ya da hukuka aykırı başka bir davranışla evlenmeye zorlayan kişiye iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezası verilir. (2) Bu suçun; a) Silahla, b) Üstsoy, altsoy veya boşandığı eşe karşı, c) Çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı, İşlenmesi halinde, birinci fıkraya göre verilecek ceza bir kat artırılır. (3) Bu suçun işlenmesi amacıyla kişinin hürriyetinden yoksun kıimması halinde, ayrıca kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna ilişkin hükümler uygulamr."
Gerekçe: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'na eklenen 123/B maddesiyle, zorla evlendirme bağımsız bir suç tipi olarak tammlanmıştır. Madde; cebir, tehdit, hile veya hukuka aykırı başka yollarla bir kimseyi evlenmeye zorlayan kişilere iki yıldan yedi yıla kadar hapis cezası öngörmektedir. Suçun nitelikli hâlleri olarak; fiilin silahla işlenmesi, mağdurun çocuk ya da kendini savunamayacak durumda olması veya fiilin üstsoy, altsoy ya da boşamlan eşe karşı işlenmesi gibi durumlar belirlenmiş ve bu durumlarda cezanın bir kat artırılması öngörülmüştür. Aynca, zorla evlendirme amacıyla kişinin hürriyetinden yoksun bırakılması hâlinde ayrıca hürriyeti tahdit suçuna ilişkin hükümler uygulanacaktır. Bu düzenleme, zorla evlendirmeyle etkin mücadele edilmesini sağlamayı, zorla evlendirme fiillerinin önlenmesini, bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin korunmasını ve toplumsal farkmdalığm artırılmasını amaçlamaktadır.
Madde 3
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 4
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkam yürütür.
Gerekçe: Yürütme maddesidir. TÜRK MEDENÎ KANUNU İLE TÜRK CEZA KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

Maddeler TBMM'deki teklif metninden otomatik ayrıştırılmıştır; asıl metin için teklif PDF'i ↗

İmza sahipleri

1 milletvekili · parti, imza günündeki partisidir

Kaynak: TBMM'nin kamuya açık kayıtları. Maddeler ve gerekçeler teklif metninden otomatik ayrıştırılır; asıl metin TBMM'deki PDF'tir. Hata bildir

BildirimlerSon dakika, kanunlar ve takip ettikleriniz

Yöntem · İletişim · KVKK · Gizlilik