Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Sosyal devlet ilkesinin temel gereklerinden biri, vatandaşlarımızın insan onuruna yaraşır bir hayat
sürdürebilmeleri için gerekli asgari yaşam standardını sağlamaktır. Bu çerçevede ülkemizde uygulanan
sosyal yardım programları, ihtiyaç sahibi vatandaşlarımızın temel ihtiyaçlarımn karşılanmasında önemli bir
işlev görmektedir.
Ancak sosyal yardımların nihai hedefi, yardım alan vatandaşlarımızm kendi ayakları üzerinde
durabilecekleri, düzenli gelir elde edebilecekleri bir yaşam standardına ulaşmalarını sağlamaktır. Bu hedefe
ulaşmamn en etkili yolu, sosyal yardım alan vatandaşlarımızın istihdama kazandırılmasıdır. TÜÎK
verilerine göre, sosyal yardım alan hanelerde yaşayan çalışabilir durumdaki kişilerin istihdam oram genel
istihdam oranının oldukça altında seyretmektedir.
2017 yılında yönetmelik düzeyinde başlatılan sosyal yardım-istihdam bağlantısı programı, belirli bir başarı
sağlamakla birlikte, mevcut yasal çerçevenin yetersizliği nedeniyle istenilen düzeyde etkinliğe
ulaşamamıştır. Özellikle destek süresinin kısalığı ve yaptırımların caydırıcılık düzeyinin düşük olması,
programın etkinliğini sımrlandıran temel faktörler olarak öne çıkmıştır.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı verilerine göre, 2023 yılında yaklaşık 2 milyon hane düzenli sosyal
yardım almaktadır. Bu hanelerde yaşayan çalışabilir durumdaki kişilerin istihdama kazandırılması, hem
sosyal yardım sisteminin sürdürülebilirliği hem de ülke ekonomisinin güçlendirilmesi açısından kritik önem
taşımaktadır.
Bu kanun teklifi ile:
• Destek süresi üç yıla çıkarılarak işverenlerin uzun vadeli istihdam planlaması yapabilmeleri
sağlanmakta,
•
•
Yaptırımlar güçlendirilerek sistemin suistimal edilmesinin önüne geçilmekte,
Temel ilke ve kurallar kanun düzeyinde düzenlenerek uygulamada karşılaşılan belirsizlikler
giderilmekte,
• İŞKUR ile koordinasyon güçlendirilerek aktif işgücü programlarımn etkinliği artırılmakta,
•
Sosyal yardım-istihdam bağlantısı kurumsal bir yapıya kavuşturulmaktadır.
Düzenleme ile ayrıca:
• Kamu kaynaklarımn daha etkin kullanımı sağlanacak,
• Sosyal yardıma olan bağımlılık azaltılacak,
• İşgücü piyasasına nitelikli eleman kazandırılacak,
• Kayıt dışı istihdamla mücadeleye katkı sağlanacak,
• Sosyal içerme politikalarımn etkinliği artırılacaktır.
Yapılan araştırmalar, istihdam edilen sosyal yardım faydalanıcılarımn %70'inin bir yıl sonra hala aynı
işyerinde çalışmaya devam ettiğini göstermektedir. Bu veri, destek süresinin uzatılmasımn sistemin
başarısını artıracağına işaret etmektedir.
Sonuç olarak bu kanun teklifi, sosyal devlet ilkesinin gereği olarak yürütülen sosyal yardım programlarını,
aktif işgücü politikalarıyla bütünleştirerek daha etkin ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturmayı
hedeflemektedir. Böylece hem sosyal adaletin güçlendirilmesine hem de ekonomik kalkınmaya katkı
sağlanmış olacaktır.
TBMM Halkla İlişkiler Binası
2.Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara
Telefon: +90 (312) 420 5900 +90 (312) 420 5901 Faks: +90 (312) 420 2292
•^\İ^S3i=d.
Selma Aliye KAVAF
DEVAPartisi Genel Başkan Yarduncısı
Manisa Milletvekili