Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Türkiye Cumhuriyeti'nin köklü kurumlarından olan ve 198 yıllık tarihi geçmişe sahip
Zabıta Teşkilatı, belediye sınırları içinde belde halkının sağlık, huzur ve düzenini
sağlama görevini üstlenen özel kolluk kuvvetidir. Zabıta teşkilatı mensupları, hali
hazırda 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında Genel İdari Hizmetler (GİK)
sınıfında görev yapmaktadır. Ancak, zabıta personelinin görev tanımı, çalışma koşulları
ve üstlendikleri sorumluluklar, GİH sınıfının genel çerçevesinin çok ötesine
geçmektedir.
Zabıta teşkilatı mensupları:
- 7/24 esasına göre vardiyalı çalışma düzeninde görev yapmakta,
- Resmi tatil, bayram, hafta sonu gözetmeksizin kesintisiz hizmet vermekte,
- Can ve mal güvenliği riski altında görev icra etmekte,
- Kamu düzeninin sağlanmasında aktif rol üstlenmekte,
- Kolluk kuvveti yetkisiyle donatılmış olarak görev yapmaktadır.
Ülkemizde Zabıta Teşkilatı Mensuplarının mesleklerini ifa ederken yaşadıkları
zorluklar ve problemler gerek toplumsal gerekse yönetimsel boyutta her geçen gün daha
net bir şekilde kendini göstermektedir. Küresel pandemi döneminde de bu durum şeffaf
ve hissedilir bir şekilde ortaya çıkmıştır. Zabıta Teşkilatı Mensupları küresel salgın
dolayısıyla canlarına hiçe sayarak can siperane bir şekilde vatandaşın olduğu her alanda
gece gündüz demeden çalışmalarını sürdünnüştür. Tek amacı vatandaşın esenlik ve
huzurun sağlamak olan Zabıta Teşkilatı Mensupları kimi zaman yaşlı vatandaşlara
ekmek götürmüş, kimi zaman emekli bir teyzenin maaşını çekip kendisine ulaştırmış,
kimi zaman hayvanları aç ve susuz kalan vatandaşın hayvanlarını mağduriyetten
kurtarmıştır. Özellikle küresel pandemi döneminde GÎH sınıfı personeli yarı zamanlı ve
esnek çalışma yaparken, Zabıta Teşkilatı Personeli çalışma sürelerini arttırarak
vatandaşın memnuniyeti, huzur ve esenliği için gece gündüz demeden çalışmıştır.
Küresel Salgın sebebiyle sahada görev yaparken şehit düşen Zabıta Teşkilatı Personeli
sayısı da yadsınamaz derecede çoktur. Normal Şartlar altında ise Zabıta Teşkilatı
Mensupları tabiri caizse kelle koltukta çalışmaktadır. Kendisini savunacak hiçbir silahı
da olmayan zabıtalar her sabah aileleri ile helalleşerek evlerinden ayrılmaktalar; bir
saniye sonra nerede ve hangi halde olacaklarını da bilememektedirler. Görevini
kanunlara uygun bir şekilde yerine getirmekte olan Zabıta Teşkilatı Personeli seyyar
satıcı ve esnaf ile yaşamış olduğu polemik ve gerginlik durumunda hedef olmakta;
yaşanan olaylar şahsileştirilerek tehdit telefonları almakta, mesai bitiminde de farklı
şahısların yaralama ve saldırılarına da maalesef maruz kalmaktadırlar.
Son yıllarda, özellikle deprem, sel, yangın gibi doğal afetlerde ve COVID-19 küresel
salgını sürecinde, zabıta teşkilatının önemi ve üstlendiği kritik rol daha da belirgin hale
gelmiştir. Bu dönemde:
- GÎH sınıfındaki diğer personel esnek ve uzaktan çalışma imkanlarından yara^nken,
zabıta personeli sahada aktif görev yapmış,
- Vatandaşların temel ihtiyaçlarının karşılanmasında hayati rol oynamış,/
- Salgın tedbirlerinin uygulanmasında ön safta yer almış,
/
- Bu süreçte çok sayıda zabıta personeli görev başında hayatını kaybetn|iştg'J
Vo
. eı/y"- ^
Mevcut durumda zabıta personelinin karşılaştığı temel sorunlar şunlardır:
1. Görev riskleri ile özlük hakları arasındaki dengesizlik
2. Çalışma saatlerinin düzensizliği ve yoğunluğu
3. Yasal koruma eksikliği
4. Mesleki güvence yetersizliği
5. Görev tanımı ile istihdam rejimi arasındaki uyumsuzluk
Anayasamızın temel ilkelerinden olan "ölçülülük, adalet ve eşitlik" prensipleri
gereğince, zabıta personelinin görev niteliği ve çalışma koşulları dikkate alınarak ayrı
bir hizmet sınıfında değerlendirilmesi zorunlu hale gelmiştir. Bu düzenleme ile:
- Zabıta personelinin özlük haklarının iyileştirilmesi,
- Mesleki güvencelerinin artırılması,
- Görev tanımlarıyla uyumlu bir istihdam rejiminin oluşturulması,
- Teşkilatın kurumsal kapasitesinin güçlendirilmesi hedeflenmektedir.
Bu gerekçelerle, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yapılacak değişiklikle
"Zabıta Hizmetleri Sımfı"nın oluşturulması, hem kamu hizmetlerinin etkin sunumu hem
de zabıta personelinin haklan açısından zorunluluk arz etmektedir.