Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Sözleşmeli/ücretli öğretmenlik uygulamasına dair ilk girişim, 2005 yılında "4/C'li kısmi
zamanlı geçici öğreticilik" adıyla başlatılmış, ülke genelinde gerçekleştirilen kitlesel basın
açıklamalan ve sendikalann iptal davası açması sonucunda 4/C'li kısmi zamanlı sözleşmeli
öğreticilik iptal edilmiştir. Daha sonra Hükümet, 4/B'li sözleşmeli öğretmenlik uygulamasını
getirmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yer alan ve devletin sürekli olmayan
geçici işlerinin görülmesi amacıyla ihdas edilmiş olan 4/B maddesi, asıl istihdam modeli haline
getirilmeye çalışılmıştır. Yine kamuoyunda oluşan tepkiler ve sendikalann girişimleriyle
Hükümet, 12 Haziran 2011 seçimlerinden bir hafta önce 68 bini öğretmen olmak üzere 232 bin
sözleşmeli çalışanı kadroya almıştır. Ancak 15 Temmuz 2016 darbe girişiminin ardından
yayınlanan 652 sayılı KHK ile 4/B statüsünde öğretmen istihdamı, işe ahmlann mülakat
yoluyla gerçekleştirilmesi de eklenerek geri getirilmiş ve sözleşmeli öğretmenlik adeta ana
istihdam biçimi olarak uygulamaya konmuştur.
Oysa Anayasa'nın 128. Maddesinin l'inci ve 2'inci fıkrası;
Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diser kamu tüzelkişilerinin şenel idare esaslarına söre
yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin serektirdi2İ asli ve sürekli 2örevler.
memurlar ve diser kamu sörevlileri eliyle eörülür.
Memurların ye diğer kamu göreylilerinin nitelikleri, atanmaları, sörev ve yetkileri, hakları ye
yükümlülükleri, aylık ye ödenekleri ve diser özlük isleri kanunla düzenlenir. " diyerek asli ve
sürekli bir ihtisas mesleği olan öğretmenliğin, memurlar ve kamu görevlileri eliyle yürütülmesi
gerektiğini hüküm altına aldığı gibi bu düzenlemelerin kanun hükmünde kararnamelerle
yapılamayacağını da açıkça belirtilmiştir.
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) ve Uluslararası Çalışma
Örgütü (ILO)'nün hazırladığı, Türkiye'nin de 5 Ekim 1996 tarihinde imzalamış olduğu
"Öğretmenlerin Statü Tavsiyesi" metninde "Öğretmenlerin çalışma koşullan, eğitimin en
yüksek derecede etkinliğini sağlayacak nitelikte olmalı ve öğretmenlere, kendilerini tümüyle
mesleksel uğraşlarına adama olanağı verilmelidir." denilmiştir. Şu anki haliyle Türkiye,
sözleşmeleri her yıl yenilenen, okul idareleri tarafından görevlerine son verilebilen dolayısıyla
da iş güvenceleri olmayan sözleşmeli ve ücretli öğretmenlere imzacısı olduğu metindeki
olanaklan sağlamaktan çok uzaktır.
Tamamen aynı kamu hizmetini yürüten sözleşmeli ve ücretli öğretmenler kadrolu
meslektaşlannm sahip olduğu haklardan çok uzaktadır. Evlilik, babalık, ölüm izinleri ile rapor
süreleri, kıdem ve kademe ilerlemeleri bakımından kadrolu öğretmenlerin sahip olduğu
haklardan kısıtlı bir biçimde yararlandınlan sözleşmeli öğretmenler ile tazminat hakları
olmayan, maaş değil girdikleri ders saati başına ücret alan, resmi tatillerde ve hava şartlan
sebebiyle yapılan tatillerde ücret ve primleri kesilen, sigorta primleri aylık toplam ders saat
sayısına göre yatırılan dolayısıyla da ayda en fazla 16-17 gün sigortalı olabilen ücretli
öğretmenlere "kendilerini tümüyle mesleksel uğraşlanna adama olanağı verildiği"nden
bahsetmek mümkün değildir.
Bu kanun teklifi ile; öğretmenler arasında yaratılmış olan bu aynmm ortadan
kaldırılarak eşit iş için eşit koşulların tesis edilmesi, tüm öğretmenlerin kadrolu istihdam
edilerek eğitimde taşeronlaşmanm önlenmesi ve eğitimde niteliğin artırılması amaçlanmıştır.