Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Milli Eğitim Bakanlığı'mn Eylül 2023 tarihli örgün eğitim istatistiklerine göre Türkiye'de
resmi özel olmak üzere örgün eğitimin genelinde 17,5 milyon Öğrenci bulunmaktadır. Toplam
75 bin 19 eğitim kurumu/okulu içinde devlete ait kurum/okul sayısı 60 bin 734 iken, özel
okulların sayısı 14 bin 28rdir. Devlet okullannda okuyan Öğrenci sayısı ise 15 milyon 887 bin
296'dir.
Günden güne artan ekonomik krizin en ağır faturasını nitelikli eğitim öğretimden yoksun kalan
çocuklar ödemektedir. Ekonominin kötü yönetimi çocuk yoksulluğunu günden güne
derinleştirmektedir. Çocuk yoksulluğunun yaygınlaşması, yoksulluğun kırılması giderek
zorlaşan bir kısır döngüye dönüşmesine ve uzun vadede hem bireysel hem toplumsal açıdan
verimliliğin düşmesi, nitelikli yaşama erişimin engellenmesine yol açmaktadır. Bu kısır
döngüyü kırmada eğitim politikaları ve eğitim politikaları uygulanırken kullanan yan araçlar,
sunulan ek destekler büyük Önem taşımaktadır.
Türkiye'de yoksul hanelerde yaşayan çocuk sayısı oldukça fazladır ve azalma eğilimi de
göstermemektedir. TÜÎK, yoksul çocuk sayısı hesabında eşdeğer hane halkı kullanılabilir fert
medyan gelirinin yüzde 60'ım yoksulluk eşiği olarak kullanmaktadır. 2023 yılı itibarıyla söz
konusu gelir değişkeni eşik değerin altında olan hanelerde, hanelerin 2022 gelirlerine göre, 0-
17 yaş grubunda 7,03 milyon çocuk bulunmaktadır ve bu sayımn aym yaş grubundaki toplam
çocuk sayısına oranı olan yoksul çocuk oram yüzde 31,3'tür. Bu yaklaşıma göre hesaplanmış
yoksul çocuk sayısı ve oranı 2017'den 2018'e hızlı bir artış yaşamış, 2018'den 2022'ye yataya
yakın bir artış eğilimi sergilemiş, 2023'te ise bir önceki yıla göre belirgin azalmıştır. Oysa
yoksulluk eşiği hesabında eşdeğer fert geliri değil de kişi başına gelir kullamidığmda yoksul
çocuk sayısı ve oramnm hem düzeyi hem de trendi farklılaşmaktadır. Kişi başına medyan
gelirin yüzde 60'ma göre hesaplanmış yoksul çocuk sayısı 2016'dan beri artış eğilimini
sürdürerek 2022'de 9,59 milyon düzeyine ulaşmış; 2017'den beri artış eğiliminde olan yoksul
çocuk oranı ise 2022'de yüzde 42,4'e yükselmiştir.'
TÜÎK verilerine göre 2024 Ağustos ayında yıllık enflasyon yüzde 51,9 iken eğitim
harcamalarmm ise yüzde 120 artış gösterdiği görülmektedir.
https://w\vw.tepav.org.tr/upload/mce/2024/notlar/turkiyede_cocuk_yoksullugu_mevcut_durum_ve_riskler.pdf
İstanbul Bilgi Üniversitesi'nin İstanbul'un belirli mahallelerinde yaşayan çocuklar ve
ebeveynleriyle yaptığı bir araştırmaya göre, en düşük sosyoekonomik statüye sahip olan
ailelerin üçte biri okul gezisi ve benzeri etkinlikleri, %27'si özel ders veya dershane gibi
masrafları ve %15'i kırtasiye ve okul yemeği masraflanm karşılayamamaktadır. Dijital araçlar
ve bununla ilişkili altyapının mevcudiyetine bakıldığında da en düşük sosyoekonomik statüye
sahip ailelerde evde bir bilgisayar veya tablet olanların oram %68 iken sürekli internet
bağlantısına sahip olanlann oranı %75'tir. Diğer sosyoekonomik statü gruplarında ise bu
oran%100'e yaklaşmaktadır. En düşük sosyoekonomik statüye sahip çocuklar arasında
bilgisayar sahipliği oram %47, internet bağlantılı cep telefonu sahipliği %73 ve internete erişimi
olanların oranı %80'dir. Orta ve üst sosyoekonomik statülerde bulunan çocukların neredeyse
tamamı bu dijital araçlara sahiptir.
Türldye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) gelir dağılımma ilişkin yayımladığı istatistiklere göre
Türkiye'de en zengin %20'lik kesim toplam gelirin yansım almaktadır. 2023 Gelir Dağılımı
İstatistikleri 'ne göre en yüksek eşdeğer hane halkı kullanılabilir fert gelirine sahip %20'lik
grubun toplam gelirden aldığı pay bir önceki yıla göre 1,8 puan artarak %49,8'e çıkarken, en
düşük gelire sahip % 20'lik grubun aldığı pay ise 0,1 puan azaldı ve %5,9 olmuştur.
Çocuklar okula giderken en temel ihtiyaçlarından yoksun bir şekilde eğitim haklarına erişmek
için çabalamaktadır. Mevcut eşitsizlikleri en aza indirebilmek için sosyal devlet ilkesinin
gereğini yerine getirerek, çocuklann eğitimleri için ihtiyaç duydukları asgari kırtasiye
malzemelerinin devlet eliyle temini elzemdir.