İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Kanun teklifi · 2/2964 · Komisyonda

Türk Ceza Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Teklif ile, halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma suçunun yürürlükten kaldırılması amaçlanmaktadır.

TBMM kaydındaki özet.

İlk imza
Zeynep Oduncu Kutevi
DEM Parti · Batman

Komisyon süreci

  1. 3 MART 2025
    Sunuldu
  2. ESAS KOMİSYON
    Adalet Komisyonu
    Geliş 4 Mart 2025 · Komisyonda

Genel gerekçe

Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).

Gerekçeyi oku
Basın ve ifade özgürlüğü, demokratik bir toplumun temel taşlanndan biridir. Özgür bir medya ortamı, vatandaşlann bilgiye erişimini sağlar, yöneticilerin hesap verebilirliğini artırır ve kamuoyunun sağlıklı bir şekilde oluşmasına katkıda bulunur. Ancak, 2022 yılında Türk Ceza Kanunu'na eklenen "Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" suçu, yürürlüğe girdiği günden itibaren basın özgürlüğü üzerinde ciddi bir baskı unsuru haline gelmiş, adil, bağımsız ve tarafsız haberciliği kısıtlamış, toplumun haber alma hakkına yönelik ciddi bir tehdit oluşturmuştur. Bu düzenlemenin uygulanma süreci, ifade özgürlüğü üzerindeki ağır baskıyı gözler önüne sermektedir. Yasanın yürürlüğe girmesinin ardından 4.500'den fazla kişi hakbnda soruşturma açılmış, 64 gazeteciye yönelik 80'den fazla soruşturma yürütülmüş, en az üç gazeteci tutuklanmış, 20'den fazla gazeteci gözaltına alınmıştır. Özellikle deprem, yolsuzluk ve seçim haberleri nedeniyle açılan soruşturmalann sayısının fazlalığı, yasaya dayanarak yapılan müdahalelerin kamu yararına değil, gazeteciliği kontrol altına alma amacına hizmet ettiğini ortaya koymaktadır. 2023 yılında 2.381, 2024 yılında ise 1.668 yeni soruşturma dosyasının açılması, yasaya dayanarak ifade özgürlüğünün sistematik bir şekilde baskı altına alındığını göstermektedir. Soruşturmalann büyük bir kısmı davaya dönüşmemiş, verilen takipsizlik kararlan, yasanın sübj ektif ve keyfi biçimde uygulandığını gözler önüne sermiştir. Mahkemeler tarafından verilen mahkûmiyet ve beraat kararlan arasında ciddi tutarsızlıklar yaşanmış, bazı davalarda Hükmün Açıklanmasının Geriye Bırakılması (HAGB) uygulanarak hukuk güvenliği ihlal edilmiştir. Hukukun temel ilkelerinden biri olan belirlilik ilkesine aykın şekilde, hangi haberin, yorumun veya paylaşımın "yanıltıcı bilgi" kapsamında değerlendirileceğine dair objektif bir ölçüt bulunmaması, uygulamayı keyfi bir cezalandırma aracı haline getirmiştir. Bu durum, yalnızca gazeteciler üzerinde değil, tüm vatandaşlar üzerinde bir baskı unsuru haline gelmiş, oto sansür mekanizmasını tetiklemiştir. İnsanlar, herhangi bir haber paylaşımı veya eleştirel yorumun cezai yaptınmla karşılaşabileceği endişesiyle düşüncelerini açıklamaktan kaçınmaya başlamıştır. Böylece medya özgürlüğü uluslararası ölçekte gerilemiş, Türkiye'nin basın özgürlüğü sıralamalanndaki yeri giderek kötüleşmiştir. Avrupa İnsan Haklan Sözleşmesi'nin 10. maddesiyle güvence altına alınan ifade özgürlüğü, bu yasa nedeniyle ciddi şekilde ihlal edilmekte, demokratik değerler zayıflatilmaktadır. Basın, iktidarın çizdiği sınırlarla değil, kamu yararı ve etik ilkeler çerçevesinde faaliyet göstermelidir. Demokratik bir hukuk devletinde, basın mensuplarının bağımsız ve özgür bir şekilde görevlerini yerine getirmeleri sağlanmalı, eleştirel habercilik cezalandmlmamalıdır. Ancak mevcut yasal düzenleme, basın özgürlüğü üzerindeki baskıyı artırmakta ve hukukun üstünlüğünü zedelemektedir. Bu nedenle, Türk Ceza Kanunu'nda yer alan "Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma" suçu derhal yürürlükten kaldırılmalı, basın özgürlüğü üzerindeki keyfi baskılar son bulmalıdır. Bu teklif, yalnızca gazetecilerin değil, tüm toplumun haber alma ve ifade özgürlüğünü koruma sorumluluğunun bir gereğidir. Hukukun üstünlüğü, demokratik değerler ve insan hakları ancak özgür bir medya ortamında korunabilir.

Maddeler

3 madde · gerekçesiyle birlikte
Madde 15237 sayılı
26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 217/A maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.
Gerekçe: Madde ile 26/09/2004 tarih ve 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 217/A maddesi yürürlükten kaldınlarak, ifade ve basın özgürlüğü üzerindeki keyfi ve hukuki belirsizlik içeren kısıtlamalann ortadan kaldıniması amaçlanmaktadır. Maddenin uygulama süreci, belirlilik ve öngörülebilirlik ilkelerine aykırı sonuçlar doğurmuş, özellikle gazeteciler ve sosyal medya kullamcılan üzerinde ağır baskılar oluşturmuş, oto sansürü yaygınlaştırarak demokratik kamu düzenine zarar vermiştir.
Madde 2
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 3
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Gerekçe: Yürütme maddesidir. TURK CEZA KANUNÜ'NDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

Maddeler TBMM'deki teklif metninden otomatik ayrıştırılmıştır; asıl metin için teklif PDF'i ↗

İmza sahipleri

1 milletvekili · parti, imza günündeki partisidir

Kaynak: TBMM'nin kamuya açık kayıtları. Maddeler ve gerekçeler teklif metninden otomatik ayrıştırılır; asıl metin TBMM'deki PDF'tir. Hata bildir

BildirimlerSon dakika, kanunlar ve takip ettikleriniz

Yöntem · İletişim · KVKK · Gizlilik