İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Kanun teklifi · 2/2972 · Komisyonda

Türk Ceza Kanununda ve Çevre Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi

Teklif ile, doğal veya kültürel varlıklar üzerinde ağır tahribata yol açabilecek davranışlarda bulunarak çevreye ağır ve geniş çapta zarar veren veya ekosistemde telafisi mümkün olmayan zarara yol açan fiillerin ekokırım suçu tanımlanması ve bu suçu işleyenlere verilecek cezaların belirlenmesi amaçlanmaktadır.

TBMM kaydındaki özet.

İlk imza
Nimet Özdemir
AK Parti · İstanbul

Komisyon süreci

  1. 5 MART 2025
    Sunuldu
  2. ESAS KOMİSYON
    Adalet Komisyonu
    Geliş 5 Mart 2025 · Komisyonda
  3. TALİ KOMİSYON
    Çevre Komisyonu
    Geliş 5 Mart 2025 · Komisyonda

Genel gerekçe

Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).

Gerekçeyi oku
Ekokırım; Yunanca "okos" yani, ev anlamının, Türkçe'deki karşılığı olan, "yerleşilen yer ve yaşam alanı" anlamları ile "kırım" yani, "yok etmek, öldürmek, varlığını sistematik bir biçimde ortadan kaldırmak" anlamlarının bir araya gelmesi ile oluşmuştur. Çevreye ağır ve geniş çaplı veya uzun vadeli zarar vermesi bu hasarın uzun vadeli bir etkisinin olması ve geniş bir alana yayılmasıdır. Bir başka deyişle 'çevre katliamı' olarakta adlandırılabilir. Doğal çevrenin insan faaliyetleriyle bilinçli bir şekilde yok edilmesi anlamına gelen ekokırım, giderek daha geniş kesimlerce bir suç olarak kabul ediliyor. Ekokırım suçu, savaş suçları, saldırı suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırımın ardından beşinci 'uluslararası suç' olarak kabul ediliyor. Bu suç, ulusal düzeyde çevresel zararları önlemeyi ve cezalandırmayı amaçlıyor. Ekokırımın, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin baktığı 4 temel suça (insanlığa karşı işlenen suçlar, soykırım, savaş ve saldırı suçları) eklenerek, 5. suç olarak kabul edilmesi için de çalışmalar devam etmektedir. Fransa, Belçika, İsveç Meksika, Brezilya, İngiltere, İtalya ve İspanya gibi birçok ülke ekokırım! suç kapsamına alma yönünde adımlar atmıştır. Dünya çapında yaşanan eko-kırım örneklerine baktığımızda; 1986 yılında Çernobil faciası sonucunda, Avrupa'ya yayılan radyoaktif bir bulutu tetikledi. Atmosfere Hiroşima'ya atılan atom bombasından bile daha fazla toksik radyoaktif madde salımı meydana gelerek Çernobil faciası, geniş bir alanı uzun yıllar boyunca etkilediği için eko-kırım olarak literatüre geçmiştir. Deepwater Horizon Petrol Sızıntısı Ekokırımı ile kıyı şeridi boyunca yaklaşık 1.770 kilometre kirliliğe neden oldu. Dünya devi petrol şirketi BP'nin yarattığı bu felaket sonrasında günler boyu körfeze binlerce varil petrol sızdı. Amazon ormanındaki ekokınmmda, hayvancılık veya kereste hasadı için yeni araziler yaratmak uğruna, neredeyse Fransa'nın büyüklüğüne eşit miktarda bir genişlikte ağaç kaybetti. Amazon ormanları son 50 yılda %20'sini kaybetti. Orta Asya'da yer alan Aral Gölü'nün su kaynağını destekleyen iki nehrin suyunun yeniden tahsis edilmesi nedeniyle neredeyse tamamen kurudu. Bu ekokırım faciası, sadece Aral ve çevresini değil, tüm Orta Asya ekosistemini derinden etkiledi. Nijer Deltası'ndaki su, art arda meydana gelen petrol sızıntıları nedeniyle zehirlendi ve bu da mahsullerin yetiştirilememesi veya hasat edilememesiyle sonuçlandı. Bu ekokırım ile Nijer Deltası yakınındaki yerel halk, açlık ve susuzluk ile karşı karşıya kaldı. Kanun teklifimiz ile ekokırımın sadece uluslararası alanda suç olarak tanınması olarak değerlendirilmeyip kendi iç hukukumuzda da ekokırımın bir suç olarak tanınması halinde; Doğaya, çevreye, insanlığa, kültürel kaynaklara zarar verenlere cezai yaptırımlar uygulayarak, gelecek nesillerin haklarını gözeten ve refah içinde bir yaşam ile tertemiz bir doğa^rajcrjıamıaıyı amaçlıyoruz. rHA/

Maddeler

5 madde · gerekçesiyle birlikte
Madde 1ekliyor5237 sayılı
26/09/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununa ISl'inci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 181/A maddesi eklenmiştir. "EKOKIRIM"
Madde 181/A
(1) Doğal veya kültürel varlıklar üzerinde ağır tahribata yol açabilecek davranışlarda bulunarak, çevreye ağır ve geniş çapta zarara yol açmak veya hukuka aykırı diğer bir fiili işlemek suretiyle bütün bir ekosistemde telafisi mümkün olmayacak zarara yol açan kişi on yıldan otuz yıla kadar hapis cezası ve beş bin günden, elli bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Ayrıca suçun işlenmesinden elde edilen maddi menfaatler ile bunların değerlendirilmesi veya dönüştürülmesi sonucu ortaya çıkan ekonomik kazancın yirmi katına kadar para cezasına hükmedilir. (2) Ekokırım suçunun birtüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde, tüzel kişi hakkında bunlara özgü güvenlik tedbîrlerine hükmolunur. (3) Bu suçlardan dolayı zamanaşımı işlemez.
Madde 2ekliyor2872 sayılı6098 sayılı
9/08/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununa SMncI maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 8/A maddesi eklenmiştir. Bu kanunla ve 5237 sayılı Tük Ceza Kanunu'nun 181/A maddesi kapsamında zarar verilen çevrenin eski haline getirilmesinin mümkün olduğu hallerde, durumun eski haline getirilmesine hükmedilir. Eski haline getirmenin mümkün olmadığı hallerde suçtan dolayı oluşan zararın tazmininin şekli ve tutarı kusursuz ve münhasır sorumluluk ilkesi esas alınarak, 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca tayin edilir.
Madde 3
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 4
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Maddeler TBMM'deki teklif metninden otomatik ayrıştırılmıştır; asıl metin için teklif PDF'i ↗

İmza sahipleri

1 milletvekili · parti, imza günündeki partisidir

Kaynak: TBMM'nin kamuya açık kayıtları. Maddeler ve gerekçeler teklif metninden otomatik ayrıştırılır; asıl metin TBMM'deki PDF'tir. Hata bildir

BildirimlerSon dakika, kanunlar ve takip ettikleriniz

Yöntem · İletişim · KVKK · Gizlilik