Madde 1değiştiriyor3289 sayılı
21/5/1986 tarihli ve 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanununun ek
15 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"EK MADDE 15- Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından, her yaz ve kış olimpiyat,
paralimpik ve deaflimpik oyunlarına hazırlanmak amacıyla olimpik, paralimpik ve deaflimpik
spor dallarında 8000 sporcu yetiştirilir.
Yetiştirilecek sporcuların sportif amaçlı beslenme, barınma ve yol giderleri Bakanlık
tarafından karşılanır. Ayrıca bu sporculara asgari ücretin net tutarını geçmemek üzere; yaş
grupları, spor dalı farklılıkları, sporcuların karşılaması gereken kişisel giderler gibi hususlar da
dikkate alınarak, gerektiğinde farklı tutarlarda belirleme yapılmak suretiyle, her ay harçlık
ödenir. Bunlardan bir önceki olimpiyat, paralimpik ve deaflimpik oyunları ile Dünya
şampiyonasında ilk üç dereceye girenlere verilecek harçlık miktarı asgari ücretin net tutarının
iki katına kadar artırılabilir. Bu giderler yılı bütçesinin ilgili bütçe tertibinden karşılanır.
Bu madde kapsamında yapılacak ödemeler damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve
kesintiye tabi tutulmaksızın ödenir ve bu ödemeler haczedilemez.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Hazine ve Maliye Bakanlığının
görüşü alınarak. Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir."
Gerekçe: Anayasa Mahkemesinin 1/2/2024 tarihli, 2021/38 Esas ve 2024/25 Karar
sayılı karan ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesine eklenen 216/A maddesinin ikinci fıkrasının iptaline karar verilmiştir. Maddeyle,
Bakanlık tarafından yetiştirilen olimpik, paralimpik ve deaflimpik sporcular için yapılan
giderlere yönelik 3289 sayılı Kanunda düzenleme yapılarak yasal zemin oluşturulmaktadır.
Madde 2değiştiriyor3568 sayılı
1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve
Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 20 nci maddesinin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
"Oda Genel Kurul toplantısının yeri, günü, saati ve gündemi ile ilk toplantıda yeterli
çoğunluk olmadığı takdirde yapılacak ikinci toplantının yeri, günü, saati ve gündemi, ilk
toplantı tarihinden en az on gün önceden genel kurul tarihine kadar yayımda kalacak şekilde
Odamn resmi internet sitesinde ilan edilir."
Gerekçe: 1/6/1989 tarihli ve 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve
Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 20 nci maddesinde serbest muhasebeci mali müşavirler
ve yeminli mali müşavirlerin odalarının genel kurullarına ilişkin usul ve esaslar
düzenlenmektedir. Maddenin dördüncü fıkrasında genel kurul toplantısına, odaya kayıtlı
üyelerin yazıyla çağırılacağı ve çağrı mektubunun toplantı gününden en az 10 gün önce
taahhütlü postayla bildirileeegi hüküm altına alınmıştır. Halihazırda üye sayısı on binlerle ifade
edilen odalaı- olduğu dikkate alındığında, üyelere taahhütlü posta marifetiyle tebligat
uygulaması gereksiz iş yükü doğurmakta ve kağıt ile kaynak israfına yol açmaktadır. Günümüz
teknoloji imkanları dikkate alındığında, bu tür duyumların kaynak ve kağıt israfına yol açmadan
yapılması mümkün bulunmaktadır. Halihazırda uygulamada, madde uyarınca yapılması
zorunlu olan taahhütlü postaya ilave olarak, toplantı duyumları üyelerin odalarda kayıtlı e-posta
adresleri ile telefonlarına iletilmektedir.
Bu çerçevede yaşanan dijital dönüşüme uyum ve kaynakların etkin kullanılmasının
sağlanması amacıyla yapılması öngörülen düzenlemeyle, genel kuml toplantılarına taahhütlü
posta marifetiyle davet usulü kaldırılmakta ve genel kuml toplantılarına yönelik duyumların en
az on gün önceden genel kuml tarihine kadar yayımda kalacak şekilde odaların resmi intemet
sitesi üzerinden yapılmasına imkan sağlanmaktadır.
Madde 3değiştiriyor3568 sayılı
3568 sayılı Kanunun 34 üncü maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
"Birlik Genel Kurul toplantısının yeri, günü, saati ve gündemi ile ilk toplantıda yeterli
çoğunluk olmadığı takdirde yapılacak ikinci toplantının yeri, günü, saati ve gündemi, ilk
toplantı tarihinden en az yirmi gün önceden genel kurul tarihine kadar yayımda kalacak şekilde
Birlik resmi internet sitesinde ilan edilir."
Gerekçe: 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali
Müşavirlik Kanununun 34 üncü maddesinde Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli
Mali Müşavirler Odaları Birliği genel kumluna ilişkin usul ve esaslar düzenlenmektedir.
Maddenin üçüncü fıkrasında genel kurul toplantılarına ilişkin duyumların tirajı yüzbinin
üzerinde olan bir gazete ile ilan edileceği ve ayrıca taahhütlü bir mektupla delegelere
bildirileceği hüküm altına alınmıştır. Halihazırda Birlik Genel Kuml delege sayısının yaklaşık
2000 olduğu dikkate alındığında, delegelere taalıhütlü posta marifetiyle tebligat uygulaması
gereksiz iş yükü doğurmakta ve kağıt ile kaynak israfına yol açmaktadır. Günümüz teknoloji
imkanları diklcate alındığında, bu tür duyumların kaynak ve kağıt israfına yol açmadan
yapılması mümkün bulunmaktadır. Halihazırda uygulamada, madde uyarınca yapılması
zorunlu olan taalılıütlü postaya ilave olarak, toplantı duyurulan delegelerin Birliğe kayıtlı eposta adresleri ile telefonlarına iletilmektedir.
Bu çerçevede yaşanan dijital dönüşüme uyum ve kaynakların etkin kullanılmasının
sağlanması amacıyla yapılması öngörülen düzenlemeyle, genel kuml toplantılanna taahhütlü
posta marifetiyle davet ve gazetede ilan usulü kaldırılmakta ve genel kuml toplantılarına
yönelik duyumlann en az yirmi gün önceden genel kuml tarihine kadar yayımda kalacak
şekilde Birliğin resmi intemet sitesi üzerinden yapılmasına imkan sağlanmaktadır.
Madde 4değiştiriyor3568 sayılı
3568 sayılı Kanunun 48 inci maddesine altıncı fıkrasından sonra gelmek
üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş ve mevcut onikinci fıkı^ası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Meslek ruhsatnamesini bir başkasına bedelli veya bedelsiz olarak kullandırdıkları
tespit edilen meslek mensupları ile başka meslek mensuplarının ad ve unvanları kullanılarak
beyanname düzenleyen, imzalayan ya da gönderen meslek mensuplarına meslekten çıkarma
cezası verilir."
"Disiplin cezaları, cezanın kesinleştiğinin meslek mensubuna bildirilmesinden som'a
uygulanır."
Gerekçe: 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali
Müşavirlik Kanununun 48 inci maddesinde meslek mensuplarına yönelik disiplin hükümleri
düzenlenmektedir. Bilindiği üzere, doğası gereği meslek mensuplarının mesleğin icrasına
taalluk eden işleri bizzat yapmaları zomnlu olup, bu zorunluluğa uymayanların meslek
mensubu olarak kalmalarına olanak bulunmamaktadır. Ancak söz konusu husus 3568 sayılı
Kanunun 48 inci maddesinde yer almamaktadır. Yapılması öngörülen düzenlemeyle kanunilik
unsurunun sağlanması ve uzun yıllardır ilgili disiplin yönetmeliği uyarınca uygulanan disiplin
hükümlerinin maddeye derç edilmesi amaçlanmaktadır. Bu çerçevede meslek ruhsatnamesini
bedelli veya bedelsiz olarak kullandırdıkları tespit edilen meslek mensupları ile başka meslek
mensuplarımn ad ve unvanları kullanılarak beyanname düzenleyen, imzalayan ya da gönderen
meslek mensuplarına meslekten çıkarma cezası verilmesi hüküm altına alınmaktadır.
Öte yandan, amlan maddenin mevcut onikinci fıkrası uyarınca cezaların kesinleşmeyle
derhal uygulamaya konulması usulü uygulamada sorunlara yol açmakta ve kimi durumlarda
mükelleflerin mağduriyetine sebebiyet vermektedir. Bu tür sorunların bertaraf edilmesi
amacıyla ilgili fıkrada değişikliğe gidilerek disiplin cezalarının, cezanın kesinleştiğinin meslek
mensubuna bildirilmesinden sonra uygulanacağı hüküm altına alınmaktadır.
Madde 5ekliyor4925 sayılı
10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 26 ncı
maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye birinci fıkrasından sonra
gelmek üzere aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.
"Bu Kanunun:
a) 5 inci maddesine göre yetki belgesi almadan veya yetki belgesi aldığı halde yetki
belgesi kapsamına uygun olmayan faaliyetlerde bulımanlara 17.000 Türk lirasından 170.000
Türk lirasına kadar, yetki belgesi olduğu halde taşıtını yetki belgesine kaydettirmeden
kullananlara 8.500 Türk lirasından 85.000 Türk lirasına kadar,
b) 5 inci maddesinin beşinci fıkrasına aykırı davranan taşımacılara 8.500 Türk lirasından
85.000 Türk lirasına kadar,
c) 5 inci maddesinin altıncı fıkrasına göre taşıma hizmetini yapmaktan kaçınan
taşımacılara 8.500 Türk lirasından 85.000 Türk lirasına kadar,
ç) 5 inci maddesinin yedinci fıkrasına aykırı davranan bir taşımacının diğer bir
taşımacının taşıma faaliyetini engellemesi halinde 25.000 Türk lirasından 250.000 Türk lirasına
kadar,
d) 6 ncı maddesinin birinci fıkrasına aykırı davranan taşımacılara 8.500 Türk lirasından
85.000 Türk lirasına kadar, üçüncü ve dördüncü fıkralarına aykırı davranan taşımacılara 5.000
Türk lirasından 50.000 Türk lirasına kadar,
e) 7 nci maddesinin birinci fıkrasına aykırı davranan yolcu taşımacılarına 17.000 Türk
lirasından 170.000 Türk lirasına kadar, ikinci fıkrasına aykırı davranan taşımacılara 8.500 Türk
lirasından 85.000 Türk lirasına kadar, altıncı fıkrasına aykırı davranan taşımacılara 5.000 Türk
lirasından 50.000 Türk lirasına kadar,
f) 10 uncu maddesine aykırı davranan acente ve taşıma işleri komisyoncularına 25.000
Türk lirasından 250.000 Türk lirasına kadar,
g) 11 inci maddesine aykırı davranarak ücret ve zaman tarifesi düzenlemeyenlere veya
ücret ve zaman tarifelerine uymayanlara 8.500 Türk lirasından 85.000 Türk lirasına kadar,
ğ) 11 inci maddesine aykırı davranarak değişik ücret ve zaman tarifeleri uygulayanlara
8.500 Türk lirasından 85.000 Türk lirasına kadar,
h) 11 inci maddesine aykırı davranarak ücret ve zaman tarifelerini görülebilecek şekilde
iş yeri, terminal ve bilet satış yerlerinde bulundurmayanlara 3.500 Türk lirasından 35.000 Türk
lirasına kadar,
ı) 13 üncü maddesine aykırı olarak yabancı plakalı taşıtların Türkiye sınırları dâhilinde
iki nokta arasında taşıma yapmaları veya yabancı plakalı taşıtların;
1) Uluslararası ikili ve çok taraflı karayolu taşıma anlaşmalarına veya protokollerine
uymamaları,
2) Taşıma yetkisi, özel izin belgesi veya Bakanlıktan alınmış izni olmadan taşıma
yapmaları,
3) Almış oldukları yetki, belge veya izne uygun faaliyette bulunmamaları,
4) Eksik, yanlış, yanıltıcı veya usulsüz belge kullanarak taşıma yapmaları,
halinde, taşıt sahibine veya şoförüne 5.000 Türk lirasından 500.000 Türk lirasına kadar,
i) 14 üncü maddesine aykırı davrananlara 8.500 Türk lirasından 85.000 Türk lirasına
kadar,
j) 32 nci maddesine aykırı olarak terminal ve ara durak dışında yolcu indirip bindiren
taşımacılara 5.000 Türk lirasından 50.000 Türk lirasına kadar,
k) 5 inci maddesine göre mesleki yeterlilik belgesine sahip olmadan faaliyet gösteren
işletmecilere 8.500 Türk lirasından 85.000 Türk lirasına kadar,
1) 5 inci maddesine göre mesleki yeterlilik belgesine sahip olmadan taşıt kullanan
şoförlere 3.500 Türk lirasından 35.000 Türk lirasına kadar, işletmecisine ise 8.500 Türk
lirasından 85.000 Türk lirasına kadar,
m) 27 nci maddesinde belirlenen yetkililere denetim için gereken bilgi veya belgeleri
ibraz etmeyenlere 3.000 Türk lirasından 30.000 Türk lirasına kadar,
idari para cezası verilir."
"Birinci fıkranın;
a) (a), (b), (f), (h) ve (I) bentlerine göre idari para cezası verilenler hakkında 48 saat
geçmeden,
b) (k) bendine göre idari para cezası verilenler hakkında 3 ay geçmeden,
aym kabahat için ikinci bir ceza verilmez.
Birinci fıkranın (b), (c), (ç), (f), (g), (h) ve (k) bentlerinde belirtilen idari para cezaları, bu
cezaların verilmesini gerektiren fiillerin söz konusu cezaların ilgilisine tebliğ edildiği tarihten
itibaren aynı takvim yılı içinde üçüncü ve müteakip tekrarında bir kat arttırılarak verilir.
Bu Kanuna aykırılık teşkil eden kabahatlerin kapsamı, niteliği ile cezanın caydırıcılığı
göz önünde bulundurularak; bu madde kapsamında uygulanacak idari para cezalarına ve bu
maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça hazırlanan ve Resmî Gazete'de
yayımlanmak suretiyle yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenir."
Gerekçe: 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununa göre, karayolu taşıma faaliyetinde
bulunanlar için, mali yeterlilik, mesleki yeterlilik ve mesleki saygınlık şartlarını sağlamaları
kaydıyla yetki belgesi alma zorunluluğu getirilmiş ve Kanunda öngörülen usul ve esaslara göre
faaliyetlerini yürütmeleri zorunlu tutulmuştur.
4925 sayılı Kanununun 34 üncü maddesiyle, taşımacılık faaliyeti yapmak isteyen gerçek
ve tüzel kişilerde aranacak şartlar, verilecek yetki belgeleri, mesleki yeterlilik belgeleri ve taşıt
kartları ile diğer belge ve hizmetlerin ücret, süre, kapsam, tür ve şekilleri, her belge türü için
gerekli olan taşıt kapasiteleri, taşıtların yaşı, nitelikleri, istiap hadleri ve terminal hizmetlerinde
öngörülecek hususların yönetmelikle düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.
4925 sayılı Kanuna dayanılarak çıkartılan Karayolu Taşıma Yönetmeliğiyle de sektörde
gösterilen faaliyetin kapsam, tür ve şekline göre farklı yetki belgesi türleri ihdas edilerek, her
bir yetki belgesi için ayrı ayrı, alan, sermaye, asgari kapasite, mesleki yeterlilik şartı gibi şartlar
belirlenmiştir.
Ayrıca, yine gerçekleştirilen taşıma faaliyetinin kapsamı ve faaliyet alammn genişliği göz
önünde bulundurularak, 4925 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi gereği yetki belgesi ücretleri
belirlenmiştir.
Maddeyle;
- îdari para cezalarında alt ve üst sınırlar belirlenmiştir.
- Kabahatin kapsamı, niteliği ile taşımacının mali durumu ve faaliyet alammn genişliğine
göre cezaların caydırıcı hale getirilmesi amacıyla uygulama usul ve esaslarının yönetmelikle
belirleneceği düzenlenmektedir.
- Cezaya konu olan bazı zorunlulukların ve yükümlülüklerin yerine getirilebilmesi için
taşımacılara belirli süreler verilmesi düzenlenmiştir.
- Belirli ihlallerin tekerrürü halinde, caydırıcılığın sağlanmasını teminen verilecek
cezaların arttırılmasına yönelik de düzenleme yapılmaktadır.
Diğer taraftan, ülkemiz ihracatındaki artış ve bölgemizde yaşanan son gelişmeler
sonrasmda, yabancı plakalı taşıtlar ile ülkemize veya ülkemiz üzerinden transit olarak yapılan
taşıma sayılarında önemli artış yaşanmıştır.
4925 sayılı Kanun kapsamında yabancı plakalı taşıtlara yönelik geçiş ücretlerine ilişkin
hüküm bulunmakla birlikte kabotaj cezası dışında yabancı plakalı taşıtlarca ülkemizdeki
uluslararası taşıma faaliyetlerinde yapılan ihlallere yönelik idari para cezasına ilişkin hüküm
bulunmamaktadır.
Maddeyle, uluslararası anlaşmalarda yer alan hükümlere veya Bakanlıkça hazırlanacak
Yönetmeliğe aykırı taşıma yapmaları halinde, yabancı plakalı taşıtlara ceza uygulanması
mümkün hale gelebilecektir. Kanuni düzenleme, yabancı plakalı taşıtların ülkemizde
yapacaklan suistimallere yönelik caydırıcı tedbirlerin alınabilmesine imkan sağlayacak ve ihlal
durumunda uygulanacak cezai müeyyidelere esas teşkil edecektir.
Madde 6ekliyor5015 sayılı
4/12/2003 tarihli ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununun 20 nci
maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendinin son cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve bende
aşağıdaki cümleler eklenmiştir.
"Bu bent kapsamındaki suçlara ilişkin vergi incelemesi görevi bulunduğunun Kuruma
bildirilmesiyle söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmemesi
tedbiri Kurum tarafından uygulanır."
"Bu tedbirin kaldırılıp kaldırılamayacağı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığından temin edilecek
bilgilere göre üç ayda bir değerlendirilir. Ancak bu tedbirin süresi Kuruma yapılan bildirimden
itibaren bir yılı geçemez."
Gerekçe: 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununun 20 nci maddesinin ikinci fıkrasının
(g) bendinin son cümlesinde, bu Kanuna göre lisansa tabi faaliyetler ile ilgili olarak 213 sayılı
Vergi Usul Kanununun 359 uncu maddesinin (a) ve (b) fıkraları kapsamında; muhteviyatı
itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme veya bu belgeleri kullanma, belgelerin asıl veya suretlerini
tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleme veya bu belgeleri kullanma suçları ile aynı
maddenin (ç) fıkrasında yazılı suçların işlenmesi durumunda vergi incelemesi sonuçlanıncaya
kadar söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmemesi tedbirinin
uygulanması hususu düzenlenmiştir. Özetle, lisansı geçerliliğini koruyan ve faaliyetine devam
eden tesise, vergi incelemesi sonuçlanıncaya kadar başka bir gerçek veya tüzel kişi için lisans
verilmeyecektir. Söz konusu bu düzenleme, Anayasa Mahkemesinin 2023/136 esas, 2024/127
karar sayılı kararı ile kamu zararının önlenmesi yönündeki amaç ile teşebbüs özgürlüğüne
getirilen sınırlama arasındaki makul dengenin bozulduğu gerekçesiyle 2/10/2024 tarihinde
dokuz aylık süre verilerek iptal edilmiştir. Bu kararda, alınan idari tedbirle ilgili olarak, vergi
incelemesi aşamasında değişen şartlara göre anılan tedbirin devam etmesinin gerekli olup
olmadığı yönünde yetkili makamlara bir değerlendirme yapma imkânı tanınmadığı hususu da
dile getirilmiştir.
Madde ile, Anayasa Mahkemesinin kararı da göz önüne alınarak, kamu zararının
önlenmesi amacı ile teşebbüs özgürlüğüne getirilen sınırlama arasında makul denge kurulmaya
çalışılmaktadır. Düzenleme ile, bent kapsamında kalan suçlarla ilgili olarak vergi incelemesi
görevi bulunduğunun Vergi Denetim Kumlu Başkanlığınca Enerji Piyasası Düzenleme
Kummuna bildirilmesiyle söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans
verilmemesi tedbiri uygulanacaktır. Bu tedbir üç ayda bir. Vergi Denetim Kumlu
Başkanlığından temin edilecek bilgilere göre Enerji Piyasası Düzenleme Kummunca
değerlendirilecektir. Tedbirin süresi vergi incelemesi daha uzun sürse bile Enerji Piyasası
Düzenleme Kurumuna yapılan bildirimden itibaren bir yılı geçemeyecektir.
Madde 7değiştiriyor5510 sayılı
31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası
Kanununun 43 üncü maddesinin birinci ve dokuzuncu fılcralan aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir,
"Cumhurbaşkanı iken bu görevinden herhangi bir nedenle ayrılanlara, istekleri üzerine,
müracaat tarihini takip eden ay başından itibaren 140.690 gösterge rakamının memur aylık
katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda yaşlılık aylığı bağlanır."
"Bu madde kapsamında bağlanan aylıklar hakkında 55 inci maddenin ikinci fıkrası
uygulanmaz."
Gerekçe: Cumhurbaşkanı iken bu görevinden herhangi bir nedenle ayrılanlara,
istekleri üzerine, ödenmekte olan yaşlılık aylığı halihazırda bu amaçla Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanına yapılan yaşlılık aylığının %5 artırımlı tutarı esas alınmak üzere yeniden
düzenlenmektedir.
Madde 8değiştiriyoribare değişikliği5510 sayılı
5510 sayılı Kanunun ek 18 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan
"3.000'er TL" ibaresi "4.000'er TL" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: Madde ile, 5510 sayılı Kanunun ek 18 inci maddesi uyarınca Kummca
gelir ve aylık ödemesi yapılanlara. Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramında 3.000'er TL
tutarında ödenen bayram i^amiyesinin 4.000'er TL'ye yükseltilmesi amaçlanmaktadır.
Madde 9ekliyoribare değişikliği
25/6/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün
Hizmetleri Hakkında Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrasına "araç saliibine"
ibaresinden önce gelmek üzere "yabancı plakalı araçlar hariç olmak üzere," ibaresi eklenmiş,
yedinci fıkrasının ikinci ve üçüncü cümlelerinde yer alan "idari" ibareleri fıkra metninden
çıkarılmış ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"(10) Sürücüsünün Türk vatandaşı olup olmadığına bakılmaksızın yabancı plakalı
araçlara ilişkin olarak bu maddenin beşinci fıkrası kapsamında tatbik edilen cezalar ile geçiş
ücretleri ödenmeden bu araçların ülkeyi terk etmesine izin verilmez. Bu fıkra kapsamındaki
alacaklar için tebligat şartı ai'anmaksızm sürücüsü bilgilendirilmek suretiyle gümrük
kapılarında yetkili birimlerce de tahsil edilebilir. Tahsil edilen tutarların %60'ı hizmet payı
olarak genel bütçeye gelir kaydedilir, %40'ı ise ilgili işleticiye aktarılmak üzere tahsilatı izleyen
aym sonuna kadar Genel Müdürlüğe aktarılır. Genel Müdürlük hesabına aktarılan tutar, takip
eden yedi iş günü içinde ilgili işleticilerin hesabına aktarılır. Bu fıkra hükümlerinin
uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Ticaret Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca müştereken belirlenir. Uluslararası sözleşme hükümleri
saklıdır."
Gerekçe: 6001 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin mevcut hükümleri çerçevesinde,
yabancı plakalı araçlar. Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen otoyollara ait geçiş
ücretini ve varsa idari para cezasını en nihayetinde bu maddenin sekizinci fıkrası kapsamında
gümrük kapılarında ödemek şartı ile ülkeyi terk etmektedirler. Bahse konu geçiş ücretleri ve
varsa idari para cezaları tahsil edilmeden yurtdışına çıkışlarına izin verilmemektedir.
Ancak 4046, 3465 ve 3996 sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya
devredilen otoyollardan geçiş yapan yabancı plakalı araçların, gişede veya banka aracılığıyla
geçiş ücretini ödememesi halinde; ödeme yapmayan bu araçların otoyoldan çıkmasını
engelleyen bir hüküm bulunmamaktadır. Bu durumda, işleten şirketlerin, ödemesiz geçiş yapan
araçlara ilişkin olarak 30 uncu maddede öngörülen asgari süreler bittikten sonra geçiş ücretinin
ve varsa cezalarının tahsilini sağlamak için "genel hükümler çerçevesinde takip yapmaktan"
başka bir imkânı bulunmamaktadır. Ancak yabancı plakalı araçların Türkiye'de kayıtlı adresleri
olmadığından bu araç sahiplerinden genel hükümlere göre takip ve tahsilat yapılamadığı gibi,
yürürlükteki mevzuat uyarınca özel şirketler tarafından işletilen otoyollardan kaynaklı alacaklar
nedeniyle bu araçların yurtdışına çıkış yapmalarına engel bir mevzuat hükmü de
bulunmamaktadır. Dolayısıyla, bu durum yabancı plakalı araçlar tarafından kötüye
kullanılmaktadır. Her geçen gün bu otoyollardan ödemesiz geçiş yapan yabancı plakalı araçların
sayısında da artış gözlemlenmektedir.
Türkiye'deki otoyol yatırımlarının son derece geliştiği ve yaygınlaştığı günümüzde,
özellikle ticari faaliyetler kapsamında ticaıi filolara tabi birçok yabancı plakalı araca
rastlanmaktadır. Ticari faaliyetler kapsamında yoğun bir rekabet ortamının bulunduğu başta
taşımacılık sektörü olmak üzere çeşitli sektörlerde Türkiye'de kayıtlı bulunan kişiler açısından
geçiş ücretleri bir maliyet unsuru olarak dikkate alınırken, özel şirketler tarafından işletilen
otoyollardan ödemesiz geçiş yapan yabancı plakalı araçların bu maliyete katlanmaksızın ticari
faaliyetlerini devam ettirebilmeleri, bu ticari aktörler açısından haksız rekabetin ortaya
çıkmasına neden olmaktadır.
Diğer taraftan, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen otoyolları kullanan
yabancı plakalı araçların geçiş ücretini ödemesi veyahut en nihayetinde gümrükte ülkeyi terk
etmeden önce tahsil edilebilmesi, ancak özel şirketler tarafından işletilen otoyolları kullanan
yabancı plakalı araçların geçiş ücretini ödememesi ve tahsilatının da 30 uncu madde
kapsamında genel hükümler çerçevesinde yapılması imkanının da bulunmaması, uygulamada
eşitsizlik yaratmaktadır.
Maddenin beşinci fıkrasında yapılan değişiklikle yabancı plakalı araçların, Türkiye'de
kayıtlı herhangi bir iletişim bilgisi bulunmadığından bildirim yükümlülüğünün kaldırılması;
yedinci fıkrada yapılan değişiklikle ikinci ve üçüncü cümlelerde yer alan "idari" ibaresi
kaldırılarak, birinci fıkra kapsamında geçiş ücretinin ödenmemesi halinde uygulanacak olan
idari para cezasının yanında beşinci fıkra kapsamında geçiş ücretinin ödenmemesi halinde
uygulanacak olan para cezasının bu fıkra kapsamına alınması; eklenen onuncu fıkrayla yabancı
plakalı araçların Türkiye'de kayıtlı herhangi bir iletişim bilgisi bulunmadığı ve özel şirketler
tarafından işletilen otoyollardan geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapmaları halinde geçiş
ücretinin ve varsa cezanın tahsil edilemediği gözetilerek özel sektör tarafından işletilen
otoyolları kullanan yabancı plakalı araçlardan geçiş ücretinin ve varsa cezasını ülkeyi terk
etmeden önce gümrük kapılarında tahsilatının yapılması ve ödemesiz geçişlerin engellenmesi
amaçlanmaktadır.
Madde 10ekliyoribare değişikliği
19/8/2016 tarihli ve 6741 sayılı Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim
Şirketinin Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 6 ncı
maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan "ağustos" ibaresi "kasım" şeklinde
değiştirilmiş, üçüncü fıkrasında yer alan "ekim ayında" ibaresi madde metninden çıkarılmış,
"gönderilen" ibaresi "aralık ayı sonuna kadar Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan"
şeklinde değiştirilmiş ve "üzerinden" ibaresinden sonra gelmek üzere ", takip eden yılın ocak
ayı sonuna kadar" ibaresi eklenmiştir.
Gerekçe: Türkiye Varlık Fonunun konsolide fmansal büyüklüğü göz önünde
bulundurulduğunda; 6741 sayılı Kanunda denetim raporlarının sunulmasına ilişkin belirtilen
sürelerin temdit edilmesi ve böylece raporların hazırlanması ve denetlenmesine dair
planlamaların daha etkin bir şekilde yürütülmesinin sağlanması amaçlanmaktadır. Bu kapsamda
düzenleme ile Cumhurbaşkanı tarafından görevlendirilen denetim elemanları tarafından
hazırlanacak denetim raporlarının; kasım ayı sonuna kadar Cumhurbaşkanına sunulması,
Cumhurbaşkanlığı tarafından Türkiye Büy^ Millet Meclisine aralık ayı sonuna kadar
sunulması ve ilgili raporların söz konusu ayı takip eden ocak ayı sonuna kadar Plan ve Bütçe
Komisyonunda görüşülmesine yönelik değişiklik yapılmaktadır.
Madde 11ekliyor2547 sayılı
4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun ek 11 inci
maddesinin dördüncü fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"Mülkiyeti Hazineye ait olup, faaliyet izni kaldırılan vakıf yükseköğretim kurumlarına
bedelsiz olarak devredilmiş olan taşımr ve taşınmaz mallar ile haklar tasfiye sürecine dâhil
edilmez ve bunların Hazineye intikali sağlanır."
Gerekçe: Yapılan düzenleme ile mülkiyeti Hazineye ait olup, faaliyet izni kaldırılan
vakıf yükseköğretim kurumlarına bedelsiz olarak devredilmiş olan taşınır ve taşınmaz mallar
ile hakların tasfiye sürecine dâhil edilmemesi ve bunların Hazineye intikalinin sağlanması
öngörülmektedir. Hazineye ait malvarlığını bedelsiz şekilde edinen vakıf yükseköğretim
kurumları faaliyet izni kaldırıldıktan sonra tasfiye sürecine tabi tutulmakta, tasfiye sonucunda
kalan malvarlığı ise kurucu vakfa intikal ettirilmektedir. Bu durum kamu zararının ortaya
çıkmasına sebep olduğu gibi özel hukuk tüzel kişiliğine sahip bir kurumun haksız kazanç elde
etmesi sonucunu doğurmaktadır. Teklif ile vakıf yükseköğretim kurumlarının öz sermayeleri
ile elde etmedikleri ve mülkiyeti Hazineye ait olan malvarlığı değerlerinin tekrar Hazineye
intikalinin sağlanması hedeflenmektedir.
Madde 12ekliyor
9/10/1984 tarihli ve 3055 sayılı Cumhurbaşkam Yardımcıları ve
Bakanların Ödenek ve Yollukları ile Temsil Ödenekleri Hakkında Kanunun adı
"Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkam Yardımcıları ve Bakanların Ödenek ve Yollukları ile Temsil
Ödenekleri Hakkında Kanun" şeklinde değiştirilmiş ve Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir
"EK MADDE 1- Cumhurbaşkanına, Türkiye Büyük Millet Meclis Başkanına mali ve
sosyal haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler toplamının %5 fazlası aynı usul ve esaslar
çerçevesinde ödenek olarak verilir."
Gerekçe: Cumhurbaşkanı ödeneğine yönelik herhangi bir kanuni düzenleme
bulunmamakta olup, madde ile 3055 sayılı Kanunun başlığı değiştirilmek suretiyle
Cumhurbaşkanı da anılan Kanun kapsamına alınarak, mali haklarının mezkur Kanunda
belirlenmesine yönelik düzenleme yapılmaktadır.
Cumhurbaşkanının aylık maaşı, Cumhurbaşkanlığı bütçesine konulan "Cumhurbaşkanı
Ödeneği" tertibi altında yer alan ödeneğin oniki aya bölünmesi suretiyle bulunmakta ve her yıl
Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile yeniden belirlenmektedir. Madde ile Cumhurbaşkanının
aylık ödeneği Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanına yapılan her türlü ödemeler toplamının
%5 fazlası olacak şekilde düzenlenmektedir.
Madde 13ekliyor375 sayılı
27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 38 inci
maddesine ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"Bu madde kapsamındaki ödemelere hak kazanılmasında ve bu ödemelerin
yapılmasında aylıklara ilişkin hükümler uygulanır."
Gerekçe: Madde ile, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 38 inci
maddesine ikinci fılcrasmdan sonra gelmek üzere fıkra eklenmektedir. Fıkra ile, madde
kapsamında yapılmakta olan ve maaşın esas unsuru olan tazminat ödemelerinin ödeme zamanı,
usulü, hak kazanımı ve benzeri hususlarda hak sahiplerinin farklı statülerde bulunmasından
kaynaklı tereddütlerin önlenmesi ve uygulamamn 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin
genel sistematiğine uyumlu hale getirilmesi amaçlanmaktadır.
Madde 14ekliyor399 sayılı
22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye aşağıdaki
ek madde eklenmiştir.
"EK MADDE 5- Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünde bu Kanun
Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin (b) ve (c) bentleri kapsamına giren personeline;
ülkemizdeki sivil havalimanlarında gerçekleşen giden uçak trafiği sayısının memur aylık
katsayısının %40' ı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarı DHMİ performans primi olarak
ödenir.
Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 1 sayılı cetvelinde yer alanlar ile maliyetlerinin
tamamı Avrupa Hava Seyrüsefer Teşkilatı tarafından karşılanan Devlet Hava Meydanları
İşletmesi Genel Müdürlüğü personeline birinci fıkra kapsamında yapılan ödemelere ilaveten
ülkemizin hava sahasını, ülkemizdeki herhangi bir havalimanına iniş/kalkış yapmaksızın,
transit kullanan sivil hava araçları sayısının memur aylık katsayısının %120' si ile çarpımı
sonucu bulunacak miktar kadar prim ödemesi yapılır.
Aylık olarak gerçekleştirilecek prim ödemelerinde bir önceki yılın aynı ayında
gerçekleşen uçak trafiği sayısı esas alınır.
Performans primi hesaplamasında baz alınan uçuş sayılarında birbirini takip eden
yıllarda artış olması durumunda uçuş sayısı artış miktarına tekabül eden performans primi tutan
farkı, artış yılını takip eden ocak ayı içerisinde tek seferlik olarak personele ayrıca ödenir.
DHMİ Genel Müdürlüğüne ait kadro veya pozisyonlara atanmaksızm bu Genel
Müdürlükte görevlendirilenler ile DHMİ personelinden diğer kamu kurum ve kuruluşlarında
(Cumhurbaşkanlığı, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, Eurocontrol Teşkilatı ve Ulaşım
Emniyeti İnceleme Merkezi Başkanlığında geçici olarak görevlendirilenler hariç)
görevlendirilenlere, görevlendirme süresince bu madde uyarınca Ödeme yapılmaz.
Bu madde uyarınca yapılan ödemeler; personele fiilen hizmete katkı sağladığı sürece
bulunduğu asli kadro veya pozisyonuna göre yapılır. Sağlık raporu, ücretli izin, görevden
uzaklaştırılma, tutuklanma, gözaltına alınma gibi durumlara isabet eden günler için bu madde
uyarınca ödeme yapılmaz.
Bu madde uyarınca yapılan ödemeler; gelir ve damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve
kesintiye tabi tutulmaksızın ödenir."
Gerekçe: Devlet Hava Meydanları işletmesi Genel Müdürlüğünün yürütmekle
sorumlu olduğu havalimanı işletme ve hava seyrüsefer hizmetleri yüksek düzeyde bilgi ve
teknoloji gerektirmekte olup havacılık emniyeti dâhilinde ulusal ve uluslararası standartlarda
sürdürülmektedir. Kuruluş personelinin maliyetlerinin büyük bir kısmı Avrupa Hava Seyrüsefer
Emniyeti Teşkilatı (EUROCONTROL) tarafından karşılanmaktadır.
Maddeyle;
- Devlet Hava Meydanları işletmesi Genel Müdürlüğüne EUROCONTROL tarafından
daha fazla ödeme yapılması,
- Hava Seyrüsefer ile ilgili milli maliyetlerin artırılması,
- Ülkemize döviz girişinin sağlanması,
- Devlet tarafından karşılanan personel maliyetinin azaltılması,
- DHMÎ Personelinin memnuniyet ve verimliliğinin artırılması,
amaçlanmaktadır.
Maddeyle 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ek madde eklenmekte ve DHMi
personeline performansa dayalı bir ödeme yapılması yönünde düzenleme yapılmaktadır.
Madde 15değiştiriyor633 sayılı
3/6/2011 tarihli ve 633 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 4 üncü
maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"EK MADDE 4- (1) Türk vatandaşlarına, 1/1/2025 ve sonrasında canlı doğan çocukları
için başvuru yapılması ve Türkiye'de ikamet ediyor olmaları koşuluyla tek seferlik veya beş
yaşım tamamlayana kadar (altmışıncı ay dâhil) aylık olarak doğum yardımı yapılır.
(2) Doğum yardımı yapılacak çocuk sayısı, her bir çocuk için yapılacak yardım miktarı
ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar Cumhurbaşkanınca belirlenir.
(3) Doğum yardımı ödemeleri. Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonundan
yapılır. Bu amaçla ihtiyaç duyulan kaynak genel bütçeden Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı
Teşvik Fonuna aktanhr.
(4) Doğum yardımı, hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın ödenir ve
haczedilemez."
Gerekçe: Bir kadımn doğurganlık çağında doğurabileceği ortalama çocuk sayısını
ifade eden toplam doğurganlık hızı; Türkiye istatistik Kurumu 2023 yılı doğum istatistiklerine
göre 2001 yılında 2,38 çocuk iken, 2023 yılında bu rakam 1,51 çocuk olarak gerçekleşmiştir.
Bu durum, doğurganlık oranımn nüfusun yenilenme düzeyi olan 2,10 un altında kaldığını
göstermektedir. 12. Kalkınma Planı ile doğurganlık seviyesinin nüfusun yenilenme düzeyine
yükselmesine yönelik önlemlerin hayata geçirilmesi planlanmıştır. Ayrıca 2025 yılı ailenin
korunması ve güçlendirilmesine katkı sağlamak amacıyla "Aile Yılı" olarak ilan edilmiştir.
2015 yılının mart ayında başlayan doğum yardımı uygulamasında, bu yardım
kapsamında hak sahibi olan çocuk sayısının, Türkiye istatistik Kurumu (TÜlK) tarafından
açıklanan canlı doğan bebek sayısına oranı 2018 yılında % 94,67 ile en yüksek seviyeye
çıkarken, 2023 yılında ise % 64,14 ile en düşük seviyeye gerilemiştir.
Bu sebeple madde ile sağlıklı nesillerin yetişmesi, dinamik nüfus yapısımn ve
kalkınmanın istikrarlı bir biçimde sürdürülmesini teminen ülkemizin doğurganlık hızımn
artışına olumlu yönde katkı sağlanmasına yönelik teşvik edici mali desteğin verilmesi
amaçlanmaktadır.
Madde ile yapılan değişiklikler ile ailenin artan giderlerine destek olunması ve doğan
çocuğun haneye yüklediği mali yükün azaltılması amaçlanmaktadır. 1/1/2025 ve sonrası
dünyaya gelecek çocuk için verilecek yardım ödemesi ile de doğum sırasmda ve sonrasında
ortaya çıkan ek maliyetlerin karşılanmasına destek olunması sağlanacaktır.
Buna ek olarak, en son 2015 yılında belirlenen doğum yardımı tutarları aile kurumunun
devamını sağlayacak ve doğum hızını artıracak şekilde güncellenmesine olanak
sağlanmaktadır.
Madde 16ekliyor633 sayılı
633 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye aşağıdaki geçici madde
eklenmiştir.
"Doğum yardımı geçiş hükmü
GEÇİCİ MADDE 12- (1) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla değiştirilen ek 4 üncü madde
kapsamında 1/1/2025 tarihi öncesi doğan çocuk için doğum yardımı almaya hak kazananlar
1/6/2025 tarihine kadar başvurmaları şartıyla bu değişiklikten önceki hükümlerden
yararlandınlır,"
Gerekçe: 633 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 4 üncü maddesinde yapılan
değişiklik nedeniyle uygulamada çıkabilecek tereddütlerin giderilmesi amacıyla geçiş hükmü
düzenlenmektedir.
Madde 17
Bu Kanunun;
a) 5 inci maddesi yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra,
b) 6 ncı maddesi 1/7/2025 tarihinde,
c) 14 üncü maddesi 1/4/2025 tarihinde,
ç) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,
yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 18
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Gerekçe: Yürütme maddesidir.
GENÇLİK VE SPOR HİZMETLERİ KANUNU İLE BAZI KANUN VE KANUN
HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN
TEKLİFİ