Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanunda Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanunun amacı radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerinin
düzenlenmesi ve denetlenmesi, ifade ve haber alma özgürlüğünün sağlanmasıdır. Ancak
günümüzde ifade ve basın özgürlükleri kavramları adeta rafa kaldırılmıştır.
Verilen bu ceza kararların gerekçelerini incelediğimizde son bir yıllık süı*eçte RTÜK
tarafından verilen kararların yüzde 34,2'sinin 6112 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin birinci
fıkrasının (ç) bendi "İnsan onuruna ve özel hayatın gizliliğine saygılı olma ilkesine aykırı
olamaz, kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırlan ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira
niteliğinde ifadeler içeremez." ilkesi ve yüzde 21 'inin (ı) bendi "Tarafsızlık, gerçeklik ve
doğruluk ilkelerini esas almak ve toplumda özgürce kanaat oluşumuna engel olmamak
zorundadır; soruşturulması basın meslek ilkeleri çerçevesinde mümkün olan haberler,
soruşturulmaksızm ve doğruluğundan emin olunmaksızın yaymlanamaz..." ilkesinin; yüzde
13,1 'inin (b) bendi "Irk, dil, din, cinsiyet, sınıf, bölge ve mezhep farkı gözeterek toplumu kin
ve düşmanlığa tahrik edemez veya toplumda nefret duyguları oluşturamaz." ilkesi; yüzde
10,5'inin (f) bendinde yer alan "Yayın hizmetleri... toplumun milli ve manevi değerlerine, ...
aykın olamaz." ilkesi; yüzde 7,8'inin (t) bendinde yer alan "Terör eylemini, faillerini ve
mağdurlarını terörün amaçlarına hizmet edecek sonuçlar doğuracak şekilde sunamaz." ilkesinin
ihlali cezalara dayanak yapıldığım görmekteyiz.
Uluslararası Sınır Tanımayan Gazeteciler örgütünün hazırladığı 2024 Dünya Basın
Özgürlüğü Endeksi'nde Türkiye, 180 ülke içerisinde 158'inci sırada yer alarak, durumun "çok
vahim" olduğu ülkeler kategorisinde yer almaya devam etmektedir.
Basın özgürlüğüne yapılan açık müdahaleler, kısıtlamalar yurttaşların haber alma hakkı
ile doğrudan bağlantılıdır. Yapılan her orantısız müdahale Anayasa'nm ihlali anlamına
gelmektedir. Anayasamızda yer alan haber alma hakkımn kısıtlamalar olmaksızın sağlanması
ve yine temel bir hak olan bilgi edinme hakkının şeffaf, demokratik ve eşitlik esaslarıyla yerine
getirilmesi gerekmektedir.
Ancak 6112 sayılı kanunda yer alan kimi idari yaptırımlar orantısız, ölçüsüz ve
elverişsizdir. Bu yaptırımlar haber alma hakkımn gasp edilmesine neden olduğu gibi basın
özgürlüğünü de ihlal edilmektedir. Kanunlarda yer alan kısıtlamaların hakkın özüne
dokunmaması gerekmektedir. Ancak 6112 sayılı kanunda hüküm altına alınan yaptırımlar temel
haklarımızın kullanımına doğrudan müdahale niteliğindedir.
Kanunda hüküm altına alman lisans iptali yaptırımı bu anlamda mevcut ihlalle orantılı
değildir. Yaptırım ve hedeflenen kamu yaran ile ifade ve basın özgürlüğü arasında bulunması
gereken makul denge bozulmaktadır. Bu sebeple oluşan mağduriyetlerinin giderilmesi
amaçlanmaktadır.
oN
S
4/
A
.