Madde 1
(1) Bu Kanunun amacı, Nemrut Krater Gölü ve Kalderasmm; tarihi ve
kültürel değerini muhafaza etmek, doğal yapısını, ekosistemini ve biyolojik çeşitliliğini
korumak, demokratik, ekolojik ve katılımcı yönetim çerçevesinde kullammınm sağlanması
amacıyla her türlü faaliyeti ve işlemleri düzenlemek, Nemrut Krater Gölü'nün küresel alanda
jeopark statüsü kazanmasını sağlamak ve bu çerçevede ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının
görevlerini belirlemektir.
Kapsam
Gerekçe: Kanunun amacı, Nemrut Krater Gölü ve Kalderasımn doğal yapısımn korunması,
sürdürülebilir, demokratik ve katılımcı yönetiminin sağlanması ve ekolojik dengenin muhafaza
edilmesidir.
Madde 2
(1) Bu Kanun, Nemrut Krater Gölü ve Kalderası'nda koruma altına
alınacak alanların belirlenmesi, belirlenen bu alanların iyileştirme süreçlerinin başlaması, bu
alanlara ilişkin yapılacak tasarruflarda her türlü izin, denetleme faaliyetlerinde temel ilkeler,
uyulacak esaslar, alınacak Önlemler, bu önlemleri almaya yetkili kurumlar ve bunlarla ilgili
gerçek ve tüzel kişilerin görev ve sorumluluklarını kapsar.
Tanımlar
Gerekçe: Kanunun kapsamı, Nemrut Krater Gölü ve Kalderası sımrlarmı belirleyerek
koruma altına alınmasını ve bu alandaki her türlü faaliyetin düzenlenmesini içermektedir.
Kanun, bölgedeki doğal ve ekolojik yapımn muhafaza edilmesini, yapılaşmamn, madencilik
faaliyetlerinin ve çevresel tahribatın önlenmesini temin etmek amacıyla ilgili düzenleyici,
belirleyici ve yasaklayıcı hükümleri belirlemektedir. Aynca, bilimsel araştırmalar ve
sürdürülebilir ekoturizm faaliyetleri için belirli kurallar getirilmekte ve bölgenin yönetimiyle
ilgili yetkili kurumların görev ve sorumlulukları tanımlanmaktadır.
Madde 3
(1) Bu Kanunda geçen;
a) Nemrut Krater Gölü ve Kalderası; Bitlis ili sımrlarmda bulunan, volkanik kökenli
krater gölü ve çevresini,
b) Jeopark: Nemrut Krater Gölü ve Kalderası Jeoparkmı,
c) Koruma Bölgesi: Nemrut Krater Gölü ve çevresinde bulunan tarihi, kültürel, doğal
ve ekolojik yapımn bozulmasını önlemek amacıyla belirlenen ve sımrlamaya tabi tutulan
Nemrut Krater Gölü ve Kalderası Koruma Bölgesini,
ç) Koruma Planı: Nemrut Krater Gölü ve Kalderası'ndaki tarihi ve kültürel değerlerin,
ekolojik ve doğal sistemin korunmasını sağlamak üzere belirlenen Nemrut Gölü ve Kalderasmı
Koruma Planım,
d) Koruma Kurulu: Koruma alanımn korunması, yönetimi ve ekolojik kullammma
yönelik ilgili sivil toplum kuruluşları ve meslek örgütleri, yetkili kurumlar, bilimsel çevreler ve
bölgenin seçilmişlerinin katılımı ile oluşturulan Nemrut Krater Gölü ve Kalderasmı Koruma
Kurulunu,
-ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Koruma Bölgesi ve Statüsü
Koruma esasları
Gerekçe: Bu madde ile kanunda geçen temel kavramlar tanımlanmaktadır.
Madde 4
(1) Bu Kanunun uygulanmasında genel esaslar şunlardır:
a) Bitlis ilinin Tatvan ilçesi sınırları içerisinde yer alan Nemrut Krater Gölü ve
Kalderası, bu Kanunun belirlediği esaslar çerçevesinde korunur. Bu kapsamda Koruma Bölgesi
olarak belirlenen bölgedeki tarihi ve kültürel değerlerin koruma altına alınması, doğal
ekosisteminin korunması Öncelikli esas olarak belirlenmiş olup. Koruma Bölgesinin
sürdürülebilir kullammımn sağlanması ve gelecek nesillere bozulmadan aktaniması temin
edilir.
b) Bu Kanun çerçevesinde Koruma Bölgesi olarak belirlenen bölgenin, yerel halkın da
katılımı ile ekolojik, demokratik ve katılımcı ilkeler gözetilerek korunması sağlamr.
c) Koruma Bölgesinden yararlanmada ekolojik denge korunarak kamu yararı
çerçevesinde yerel halk öncelikledirilecek şekilde gözetilir.
ç) Nemrut Krater Gölü ve Kalderasmdaki faaliyetler bu Kanunun uygulanmasına ilişkin
diğer usul ve esaslar bu Kanunun amacı gözetilerek Nemrut Krater Gölü ve Kalderasını Koruma
Kurulu tarafından hazırlanan ve oy birliğiyle kabul edilen yönetmelikle belirlenir.
Nemrut Krater Gölü ve Kalderası Jeoparkı
Gerekçe: Bu madde Nemrut Krater Gölü ve Kalderasımn korunmasında temel esasları
belirlemekte ve doğal dengenin korunmasım öncelikli hale getirmektedir.
Madde 5
(1) Nemrut Krater Gölü ve Kalderası doğal ve jeolojik mirasın gelecek
nesillere aktarılmasını sağlamak ve bölge halkının ekonomik ve sosyal kalkınmasına katkı
sunmak amacıyla "Nemrut Krater Gölü ve Kalderası Jeoparkı" olarak ilan edilmiştir.
a) Jeoparkm korunması ve yönetimi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
ile Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafindan
sağlamr.
b) Jeopark alanında yapılacak her türlü faaliyet, koruma ilkelerine uygun olarak
gerçekleştirilir.
c) Jeopark alanında bilimsel araştırmalara öncelik tanınacak ve ilgili kurumlarla işbirliği
yapılır.
ç) Jeopark, eko-turizm ve jeo-turizm faaliyetlerine uygun olarak geliştirilir.
d) Jeoparkm yönetimi ve geliştirilmesi için gerekli finansman, devlet bütçesinden
ayrılacak pay ile temin edilecektir. Çevre fonları ve uluslararası hibe programları ile de
desteklenir.
Yasaklar ve kısıtlamalar
Gerekçe: Bu madde ile; Nemrut Krater Gölü'nün UNESCO Global Jeopark Ağı'na dahil
olması sürecinin daha etkin ve hızlı bir şekilde sağlanmasını teminen "Nemrut Krater Gölü
Jeoparkı" olarak ilan edilerek buna ilişkin esaslar belirlenmiştir.
Madde 6
(1) Nemrut Krater Gölü ve Kalderası çevresinde;
a) Madencilik faaliyetleri, taş ve kum ocakları açılması,
b) Evsel ve endüstriyel atık, hafriyat ve benzeri malzemelerin dökülmesi,
c) Motorlu araçlarla ulaşım sınırlandırılmış olup, belirlenen alanlar dışında motorlu.araç
kullanımı ve belirlenmiş alanlar dışındaki kamp faaliyetleri,
ç) Göl çevresinde sanayi tesisleri kurulması,
d) Göl ve çevresinde yapılaşma, betonarme tesisler, sabit herhangi bir yapı ve tesis
kurulması,
e) Göl ve çevresinde enerji tesisleri kurulması,
f) Avcılık ve balıkçılık faaliyetleri,
g) Tanmsal ilaçlama ve kimyasal kullanımı, doğal bitki örtüsünü tahrip edecek
müdahaleler, tarım ve hayvancılık faaliyetleriyle doğal dengenin bozulmasına yol açabilecek
ve ekosisteme zarar verecek her türlü müdahele,
h) Zaruri ihtiyacı karşılayacak sınırlı karayolu dışmda altyapı faaliyetlerinin yapılması,
yasaktır.
Bilimsel araştırmalar ve ekoturizm
Gerekçe: Bu madde ile koruma alamnda ekolojik dengeye zarar veren faaliyetlerin
yasaklanması hükme bağlanmıştır.
Madde 7
(l) Koruma bölgesi içinde yalmzca bu Kanunla belirlenen yetkili
kurumların izniyle bilimsel araştırmalar yapılabilir.
(2)Ekoturizm faaliyetleri ekolojik dengeye zarar vermeyecek şekilde, sürdürülebilirlik
ilkeleri çerçevesinde bu Kanunla belirlenen yetkili kurumların karara bağladığı Koruma Plamna
uygun şekilde düzenlenir.
(3) Koruma bölgesinde sürdürülebilir ekoturizmin teşvik edilmesi için bu Kanunla
belirlenen yetkili kurul, ilgili kamu kurumları ve yerel yönetimler iş birliği yapar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Koruma ve Yönetim Mekanizması
Nemrut Krater Gölü ve Kalderasmı Koruma Kurulu
Gerekçe: Bu madde ile koruma alamnda bilimsel araştırmalar ve turizm faaliyetlerinin
esasları düzenlenmiştir.
Madde 8
(1) Nemrut Krater Gölü ve Kalderasmı korumak ve yönetmek amacıyla
"Nemrut Krater Gölü ve Kalderasım Koruma Kurulu" oluşturulur.
(2) Koruma Kurulu; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Kültür ve Turizm
Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Bitlis
Valiliği, Tatvan Belediyesi ve UNESCO Türkiye Milli Komisyonu'ndan birer temsilci,
bölgedeki üniversitelerin ilgili fakültelerinden 3 akademisyen, Türk Mühendis ve Mimar
Odaları Birliği (TMMOB) bünyesindeki ilgili meslek örgütlerinden 3 temsilci ve bölgedeki
çevre ve ekoloji demeklerinden bir temsilci olmak üzere 13 kişiden oluşur.
Koruma Kurulunun görevleri
Gerekçe: Madde ile Nemrut Krater Gölü ve Kalderasım Koruma Kurulu'nun oluşturulması
Ve koruma süreçlerini yönetmesi sağlanmaktadır.
Madde 92872 sayılı
(1) Nemrut Krater Gölü ve Kalderasmı Komma Kumlu;
a) Nemmt Krater Gölü ve Kalderası'nm korunmasına yönelik "Nemmt Krater Gölü ve
Kalderasım Koruma Plam"m hazırlar ve Koruma Bölgesinin sınırlarım belirler.
b) Nemmt Krater Gölü ve KalderasTmn korunmasına yönelik kısa, orta ve uzun vadeli
yönetim ve eylem planlarını hazırlar.
c) Nemmt gölü ve çevresinde ekosisteme zarar verebilecek her türlü tehdidi tespit
ederek önleyici tedbirlerin ahnmasım sağlar ve denetimler yapar.
ç) Bilimsel araştırmaların, ekoturizm ve jeoturizm projelerinin ekolojik denge
gözetilerek geliştirilmesi için plan, program ve politikalar geliştirir ve denetimlerini yapar.
d) Ekoturizm faaliyetleri çerçevesinde kamp alanları ve yürüyüş rotalarını belirler.
e) Yerel halkların bölgenin korunması süreçlerine dahil edilmesini destekleyecek
bilgilendirme ve farkındalık çalışmaları yürütür.
f) Koruma alamndaki yasaklar ve kısıtlamaların uygulanmasım temin etmek amacıyla
ilgili kummlarla işbirliği yapar.
g) Bölgede turizm faaliyetlerinin yerel halkın ekonomisine katkı sağlamasına dönük
kadın emeği başta olmak üzere tarım, hayvancılık ve el emeği ürünlerinin pazarı/satış alammn
oluşturmasına olanak sağlanması amacıyla yerel üreticilerden veya kooperatiflerden temin
edilmesinin çalışmalarını yapar ve kooperatifleşme faaliyetlerini destekler.
h) Nemrut Krater Gölü ve Kalderasımn uluslararası koruma programlarına ve Nemrut
Krater Gölü'nün UNESCO Jeopark AğTna dahil edilmesi için gerekli çalışmaları yapar.
ı) Bölgedeki koruma faaliyetlerini düzenli olarak raporlayarak kamuoyuna ve yetkili
kurumlara sunar.
i) Koruma planlarım, bilimsel veriler ve ekolojik değişimler doğrultusunda günceller.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Ceza Hükümleri ve Son Hükümler
MADDE lO-(l) Bu Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasımn (c) bendi uyarınca
belirlenen alanlar dışında motorlu taşıt kullananlara ve belirlenen alanlar dışında kamp
faaliyetlerinde bulunanlara on bin Türk lirası idari para cezası verilir.
(2) Evsel ve endüstriyel atık, hafriyat ve benzeri malzemelerin dökülmesi ve avcılık
balıkçılık faaliyetleriyle Koruma Bölgesinin ekosisteminin zarar görmesine yol açanlara yüz
bin Türk lirasından beş yüz bin Türk lirasına kadar idari para cezası verilir.
(3) Koruma Bölgesinin doğal değerleri ile jeolojik dokusunun korunmasına ve
yaşatılmasına yönelik alman tedbirlere aykırı olarak göl ve çevresinde madencilik faaliyetleri
yapılması, taş ve kum ocakları açılması, enerji tesisleri ve betonarme tesisler kurulması hâlinde
eylemin ağırlığına göre on yıldan yirmi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
(4) Koruma Bölgesi sımrlan içinde göl ekosisteminin zarar görmesine yol açanlar, üç
yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Göl ekosistemine kasten zarar verenler, on
iki yıldan yirmi yıla kadar hapis cezasına mahkûm edilir. Bu fıkrada belirtilen suçların işlenmesi
nedeniyle göl ekosistemine geriye döndürülemeyecek düzeyde zarar verilmiş olması hâlinde
verilecek cezalar yarı oranında artırılır.
(5) Koruma Bölgesinde tahribata yol açanlarla ilgili Bu Kanunda hüküm bulunmayan
durumlarda 2872 sayılı Çevre Kanunu hükümleri uyarınca yaptırım uygulanır.
Yürürlük
Gerekçe: Nemrut Krater Gölü ve Kalderasım Koruma Kurulu'nun görev ve yetkilerini
tanımlamaktadır.
Madde 11
(1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 12
(1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Gerekçe: Yürütme maddesidir.
NEMRUT KRATER GOLU VE KALDERASININ KORUNMASI HAKKINDA
KANUN TEKLİFİ
birinci bolum
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç