İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Kanun teklifi · 2/3095 · Komisyonda

Çocuk Bakanlığı Kurulması Hakkında Kanun Teklifi

Teklif ile, Çocuk Bakanlığının kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi amaçlanmaktadır.

TBMM kaydındaki özet.

İlk imza
Beritan Güneş Altın
DEM Parti · Mardin

Komisyon süreci

  1. 30 NİSAN 2025
    Sunuldu
  2. ESAS KOMİSYON
    Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu
    Geliş 8 Mayıs 2025 · Komisyonda
  3. TALİ KOMİSYON
    İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu
    Geliş 8 Mayıs 2025 · Komisyonda
  4. TALİ KOMİSYON
    Plan ve Bütçe Komisyonu
    Geliş 8 Mayıs 2025 · Komisyonda

Genel gerekçe

Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).

Gerekçeyi oku
Türkiye'de çocuklar, ekonomik, siyasal ve sosyal ayaklan olan çoklu krizi en derinden hisseden/yaşayan toplumsal grupların başında gelmektedir. Temel besinlere dahi erişmekte güçlük çeken çocuklar bugün derin yoksullukla; evlilik adı altında çoklu istismarla; MESEMTer, mevsimlik tarım ve daha türlü yöntemlerin sonucunda işçileştirilmeyle, iş cinayetleriyle; evde, okulda, sokakta istismarla, şiddetle; anadilinde eğitime erişememekle, ayrımcılıkla ve daha birçok sorunla karşı karşıyadır. TÜİK'in İstatistiklerle Çocuk 2024 verilerine göre Türkiye nüfusu 85 milyon 664 bin 944 kişi iken bunun 21 milyon 817 bin 6 Tini çocuklar oluşturmaktadır. Güvenilirliğine dair toplumda son derece büyük şüpheler olan TÜİK'in verilerine göre dahi 15-17 yaş grubundaki çocukların "işgücüne katılma oram" %24,9 iken bu oran oğlan çocuklarda %35,6; kız çocuklarda ise %13,7'dir. 2024 verilerine göre 15-17 yaş grubundaki 3 milyon 894 bin çocuktan 970 bini "kayıtlı işçi" olarak çalıştırılmaktadır. Bu oranlara MESEM'ler kapsamında işçileştirilen 504 binden fazla çocuğu da eklediğimizde; kayıtlı şekilde işçileştirilen çocuk sayısının bir buçuk milyona yaklaştığını görebiliriz. Kayıt dışı şekilde işçileştirilen çocuklarla beraber bu sayının, birçok sivil toplum kuruluşunun çalışmasına göre, eğitim-öğretim dönemlerinde 2 milyonu geçtiği bilinirken yaz aylarında 4 milyonu bulmaktadır. Bu verilere göre 15-17 yaş grubundaki her dört çocuktan birisinin işçileştirilmiş olmasımn temel sebepleri neoliberal ekonomi politikaları, mevcut emek rejimi ve bunlann doğal/varoluşsal sonucu olarak derinleşen yoksulluk, astronomik düzeylerdeki işsizlik, göç ve mülteciliktir. Çocuklann maruz bırakıldığı bir diğer sorun ise istismardır. Faillere uygulanan "cezasızlık politikası" ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğini derinleştiren politikalarm neticesinde hemen her gün yeni bir çocuk istismarı vakası toplumun gündemine gelmektedir. Bağımsız kurumlarca yapılan istatistiklere göre Türkiye'de özellikle son on yılda çocuklara yönelik şiddet ve cinsel istismar vakalarımn üç kat arttığı belirtilmektedir. Ceza mahkemelerindeki çocuğa yönelik cinsel istismar suçu dosya sayılarının, Adalet BakanlığTnm buna dair düzenli veri paylaşımı yapmamasına rağmen, on binleri aştığı belirtilmektedir. Yalmzca 2023 yılında, çocuğa yönelik cinsel istismar suçundan 7.088 kişinin hapishaneye girmiş ve 7108 kişinin ise beraat etmiş olduğu bilgisiyle dahi günümüz Türkiye'sinde çocuk istismarının alarm verici seviyelerde olduğunu ziyadesiyle açıktır. Çocuk yoksulluğu ise bir diğer acil adım atılması gereken sorun alanıdır. TÜİK'in Yoksulluk ve Yaşam Koşullan İstatistikleri 2024 verilerinde yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olanlar, "göreli yoksulluk, maddi ve sosyal yoksunluk ve düşük iş yoğunluğu göstergelerinin en az birinden yoksun olanlan" ifade etmektedir. Buna göre tüm yaş kategorilerindeki yoksulluk veya sosyal dışlanma riski oram %29,3 iken bu oran 0-17 yaş arasındaki çocuklarda %38,9'a yükselmektedir. Derinleşen yoksulluk; çocukları eğitim hayatından koparmakta, işçileştirilmesine zemin hazırlamakta ve sağlıklı büyümelerinin önüne geçmektedir. Ulusal ve uluslararası birçok kuruluşun raporlarına göre eşitsiz koşullarda ve yoksulluk içinde büyüyen her üç çocuktan birisi, yoksulluğu aileden devralarak "ömür boyu sırtlarında taşımak" zorunda kalmakta, bu da sonuç olarak nesiller arası yoksulluk ve zorluklar döngüsüne yol açmaktadır. Erken cumhuriyet döneminden beri süregelen eğitim politikaları da çocukları birçok sorunla yüz yüze getirmektedir. Kürt çocuklar başta olmak üzere anadili Türkçe olmayan çocuklar, en temel haklardan olan ancak aynı zamanda Türkiye'nin Çocuk Hakları Sözleşmesi'ndeki temel çekincelerinden olan, anadilinde eğitim hakkmdan yararlanamamaktadır. Karma eğitimin tartışmaya açılmasıyla çok daha görünür bir hal alan toplumsal cinsiyet eşitsizliğini derinleştiren eğitim politikaları sonucunda, kız çocukların eğitimden uzaklaşması/okul terki oranları artmakta; bu da dolaylı bir sonuç olarak evlilik adı altında cinsel istismar oranlanm artırmaktadır. Aleviler başta olmak üzere Sünni İslam inancına mensup olmayan çocuklar ise seçmeli adı altında zorunlu din derslerinin artırılması ve ÇEDES benzeri uygulamalann yaygınlaştırılması sonucunda ayrımcılıkla karşı karşıya kalmaktadır. Çocukla ilgili birinci derecedeki risk alanlarında biri de uyuşturucu ve bağımlılıktır. Uyuşturucu konusu küreselleşmeyle birlikte sınır ötesi dolaşımın en örgütlü yapılarından birine dönüşmüştür. Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de çocuklar ve gençler başta olmak üzere bireyleri uyuşturucu kullanımına iten nedenler arasında şiddet, toplumsal kutuplaşma, toplumsal travmalar, eşitsizlikler önemli yer tutmaktadır. Bu coğrafyada çocuklann ve gençlerin en temel sorunlarından biri olan uyuşturucu madde kullanımı ve bağımlılığı her geçen gün artmaktadır. Uyuşturucu kullanım yaşının lO'lu yaşlara kadar düştüğü bilinirken Emniyet Genel Müdürlüğü'nün 2024 yılı uyuşturucu raporuna göre 2023'te 16 ton 210 kilogram metamfetamin yakalanmışken, 2024'te ise bu miktar yüzde 35,5 artışla 21 ton 912 kilograma yükseldi. Türkiye'de çocuklann karşı karşıya kaldığı yapısal sorunlara rağmen açılışı bir çocuk bayramı olarak ilan edilen TBMM, yüz yılı aşkın bir süredir bu konuda üzerine düşeni yapmamaktadır. Nitekim mecliste daimi bir çocuk ihtisas komisyonu bulunmamaktadır. Çocuklann yaşadığı çok yönlü sorunlar çoğunlukla ya Çocuk Hakları Alt Komisyonuna ya da Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na havale edilmektedir. Çocuk Hakları Alt Komisyonu düzenli olarak toplanmadığı ve yaşanan devasa sorunlara yapısal çözümler bulmadığı gibi birçok sorunun üzerini örten bir mekanizmaya dönüşmüş durumdadır. Öte taraftan çocukları toplumsal özne olarak görmeyen muhafazakar yaklaşım dolayısıyla çocuklara ilişkin gündemler Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının çalışma alanına yerleştirilmektedir. Bu tutum, çocukları aile içerisine konumlandırarak yetişkinlerin uzantısı olarak kabul eden bakış açısının bir sonucudur. Benzer şekilde 105 yıldır faaliyet yürüten Mecliste çocuk bütçesinin oluşturulması için bir mekanizma inşa edilmiş değildir. Çocuklar için bütçenin oluşturulması salt demokratik toplumım gereği değil yeterince beslenme gibi çocuklann asgari ihtiyaçlannın dahi karşılanmadığı Türkiye'de acil bir ihtiyaç olarak önümüzde durmaktadır. Bu yakıcı hakikate rağmen meclisin bir çocuk bütçesi oluşturma politikası yoktur ve bütçe oluşturma süreçlerinde çocuklar yok sayılmaktadır. Bütün bunların en temel sebebi çocuklann toplumsal ve politik öznelliğinin inkar edilmesi ve katılım haklarının yok sayılmasından ileri gelmektedir. Oysa demokratik teamüllerin olmazsa olması olan katılım hakkı çocukların da en temel hakları arasında yer almaktadır. Toplumsal, siyasal, toplumsal cinsiyet ve iktisadi yaşam gibi yaşamın her alanına ilişkin yasa yapım süreçlerinin her aşamasında çocukların öznelliği, talepleri ve katılımı esas alınmalıdır. Bunun yolu parlamento ve yerel yönetimler başta olmak üzere yönetimin her alanında bütünlüklü bir çocuk politikasımn oluşturulmasıdır. Çocukların maruz bırakıldıkları sorunların ve mağduriyetlerin sebeplerinin sistemik, çok boyutlu ve yapısal olması hasebiyle çözümün de palyatif adımların atılmasıyla mümkün olmayacağı açıktır. Çocukların yukanda belirtilen tüm sorunlarının yapısal şekilde çözüme kavuşması, toplumsal öznelliklerinin kabul edilmesi, katılım haklarının güvence altına alınmasının temel yollarından biri Çocuk BakanlığTmn kurulmasıdır. Demokrasinin tecelli edeceği yer olması beklenen Meclisin önünde duran en temel ve en acil görevlerden biridir.

Maddeler

26 madde · gerekçesiyle birlikte
Madde 1
(1) Bu Kanunun amacı, Çocuk Bakanlığı'nın kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin esasları düzenlemektir. Kapsam
Gerekçe: Çocuk Bakanhgı'nın amaç, kapsam ve görevleri düzenlenmektedir.
Madde 2
Bu Kanun Türkiye vatandaşı olan, Türkiye'de herhangi bir nedenle bulunan ve yurt dışmda Türkiye vatandaşları ile herhangi bir nedenle ilişkili olan çocukları kapsar. İlkeler
Gerekçe: Çocuk Bakanlığı'nm kapsamımn düzenlendiği madde hükmüdür.
Madde 3
Bu Kanunun uygulamasında çocuklar, kendilerinin, kanuni temsilcilerinin veya en geniş anlamı ile aile üyelerinin sahip oldukları, ırk, renk, cinsiyet, dil, siyasal ya da başka düşünceler, ulusal, etnik ve toplumsal köken, mülkiyet, engellilik, vatandaşlık veya göçmenlik durumu, doğuş ve diğer statüler nedeniyle hiçbir ayrım gözetmeksizin haklarımn ve üstün yararının gözetilmesi yönünden güvence altındadır. ikinci bolum Tanımlar ve Görevler Tanımlar
Gerekçe: Bakanlığın ilkeleri belirlenip, düzenlemektedir.
Madde 4
(1) Bu Kanunda geçen; a) Bakan: Çocuk Bakanı'nı, b) Bakanbk: Çocuk Bakanlığını, e) TBMM: Türkiye Büyük Millet Meclisini ifade eder. Görev ve yetkiler
Gerekçe: Kısaltmalar açıklanıp, düzenlenmektedir. MLADDE 5- Çocuk Bakanlığı'mn görev ve yetkileri belirlenmiştir.
Madde 5
(1) Bakanlığın görevleri şunlardır: a) Çocukların yararlanması gereken hizmetlerin, ülkedeki bütün çocuklar için eşit ve kolay erişilebilir biçimde sunulmasını sağlamak, b) Çocukların haklarını kullanırken ve hizmetlerden yararlanırken ayrımcılığa maruz kalmalarım engellemek, c) Türkiye'de yaşayan her çocuğun gelişimini güvence altına almak üzere yeterli yaşam standardına sahip olması için çocuğun, ailesinin ve bakımım üstlenenlerin desteklenmesini sağlamak, ç) Bütün çocukların eğitim ve sağlık hizmetlerinden ücretsiz, anadilinde, eşitlik prensibine ^ uygun biçimde yararlanmasını sağlamak, d) Kamusal ya da özel sosyal yardım kuruluşları, mahkemeler, idari makamlar veya yasama organları tarafından yapılan ve çocukları ilgilendiren bütün faaliyetlerde, çocuğun üstün yararımn gözetilmesini güvence altma almak, e) Her çocuğun temel yaşama hakkını "güvenlik" de dahil olmak üzere her türlü egemenlik ilişkisinin üzerinde tutmak, f) Çocukların esenliği için gerekli bakım ve korumayı sağlamak ve bu amaçla tüm uygun yasal ve idari önlemleri almak, g) Çocukların eğitim, sağlık, yaşama, barınma haklarım güvence altına almak h) Çocuklann fiziksel, psikolojik, cinsel veya ekonomik sömürü, ihmal ve istismara karşı korunmalanm sağlamak, çocuk işçiliğini önlemek, ı) Çocuk yoksulluğunu ortadan kaldırmak, i) Çocuğun ailesinin yanında korunmasım, ailenin bulunmadığı veya çocuğun yararımn ailesi dışında korunmasım gerektirdiği durumda çocuğun aile tipi bakım olanağından yararlanmasım sağlamak, j) Yerel ve ülke planlamalarında çocuklann hak ve ihtiyaçlarımn göz önünde bulundurulmasım sağlamak, k) Çocuk haklarının hayata geçirilmesi için uluslararası sözleşmelerin eksiksiz şekilde uygulanmasını güvence altına almak, I) Çocuklara yönelik hizmetlerin planlanması, sunumuna, uygulamaların izlenmesi ve denetlenmesine toplumun katılımım sağlamak, m) Çocuklara yönelik hizmetlerin planlanmasına, uygulamaların izlenmesine yönelik çalışmalara çocukların katılımını sağlamak ve çocuklann her tür karar alma mekanizmasına katılımım sağlamak. n) Ulusal ve uluslararası kuruluşlar ile işbirliği yapmak, o) Bakanlıklar arasında eşgüdüm ve koordinasyonu sağlamak, ö) Çocuklara yönelik hizmetlerin, çocuk yaran ve etkisi hakkında araştırmalar yapmak, p) Çocuklara yönelik hizmetlere ilişkin bir veri toplama ve analiz sistemi kurmak, r) Çocuklara yönelik hizmetlerin izleme ve değerlendirmesine yönelik çalışmaların sonuçlarım içeren raporlar hazırlamak, ilgili Bakanlıklar ve yerel yönetimlere yapılması gerekenlere ilişkin tavsiyelerde ve taleplerde bulunmak, s) Çocukla ilgili hizmetlerden sorumlu bakanlık bütçelerinin hazırlanması ve görüşmelerine katılmak, görüş bildirmek. ş) Kamu vesayet makamı nezdinde oluşturulacak kamu vesayet teşkilatlarına ilişkin usul ve esaslarm uygulanmasım, bu hizmetlerin yürütülmesini sağlamak UÇUNCU BOLUM Teşkilat
Madde 6
(1) Bakanlık, merkez ve taşra teşkilatmdan oluşur. Bakan
Gerekçe: Çocuk Bakanlığı'mn idari yapısının düzenlendiği madde hükmüdür.
Madde 7
(1) Bakan, Bakanlık kuruluşunun en üst amiri olup, Bakanlık hizmetlerini mevzuata, kalkınma plânlarına ve yıllık programlara uygun olarak yürütmekle ve Bakanlığın faaliyet alanına giren konularda diğer bakanlıklarla işbirliği ve koordinasyonu sağlamakla görevli ve Cumhurbaşkanı'na karşı sorumludur. (2) Bakan, yetkisi kapsamındaki faaliyet ve işlemlerden ayrıca sorumlu olup, Bakanlık faaliyetlerini, işlemlerini ve hesaplanm denetlemekle görevli ve yetkilidir. Hizmet birimleri
Gerekçe: Çocuk Bakanlığı'mn başında bulunan Bakanın görev, yetki ve sorumlulukları belirlenmiştir.
Madde 8
(1) Bakanlığın hizmet birimleri şunlardır: a) Çocuğun Statüsü Başkanlığı b) Çocuk Koruma Politikaları Başkanlığı e) Çocuk Katılımı Politikaları Başkanlığı ç) Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Başkanlığı d) Kamu Vesayeti Başkanlığı e) Çocuğa Yönelik Her Türlü Şiddetle Mücadele Başkanlığı f) Ceza İnfaz Sisteminde Çocuk Haklarımn Korunması Başkanlığı g) İletişim, Dokümantasyon ve Yayın Başkanlığı h) Strateji Geliştirme Başkanlığı i) Hukuk Müşavirliği i) İnsan Kaynaklan ve Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı j)Eğitim ve Kurumsa! Yapılanma Başkanlığı k) Araştırma ve Dokümantasyon Başkanlığı 1) Sivil Toplum, İletişim ve Kültür Başkanlığı m) Proje Uygulama Başkanlığı n) Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı o) Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği Çocuğun Statüsü Başkanlığı
Gerekçe: Çocuk Bakanlığına bağlı hizmet birimlerinin/başkanlıklarm görev, yetki ve sorumlulukları belirlenmiştir. Çocuk Bakanlığına bağlı olarak; Çocuğun Statüsü Başkanlığı, Çocuk Koruma Politikaları Başkanlığı, Çocuk Katılımı Politikaları Başkanlığı, Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Başkanlığı, Kamu Vesayeti Başkanlığı, Çocuğa Yönelik Her Türlü Şiddetle Mücadele Başkanlığı, Ceza İnfaz Sisteminde Çocuk Haklarının Korunması Başkanlığı, İletişim, Dokümantasyon ve Yayın Başkanlığı, Strateji Geliştirme Başkanlığı, Hukuk Müşavirliği, İnsan Kaynaklan ve Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı, Eğitim ve Kurumsal Yapılanma Başkanlığı, Araştırma ve Dokümantasyon Başkanlığı, Sivil Toplum, İletişim ve Kültür Başkanlığı, Proje Uygulama Başkanlığı, Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı, Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğine ilişkin bir düzenlemedir.
Madde 9
(1) Çocuğun Statüsü Başkanlığımn görevleri şunlardır: a) Toplumdaki çocuk algısını araştırmak ve çocuğun hak sahibi eşit bir birey olarak kabul edilmesi ve saygı görmesi için çalışmalar yürütmek b) Çocuklara yönelik ayrımcılığa sebebiyet veren veya çocuklara zarar veren veya haklarının ihlal edilmesine neden olan faktörleri tespit etmek ve bunların ortadan kaldırılması ya da değiştirilmesini sağlamak c) Bu kapsamda özellikle göç etmiş ailelere mensup olan, cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği nedeniyle ayrımcılığa uğrayan LGBTİ çocuklar ile engelli çocukları destekleyen, onların ^ saygınlıklanm güvence altına almaya, özgüvenlerini geliştirmeye ve toplumsal yaşama etkin biçimde katılmalarını sağlamaya yönelik politikalar geliştirmek ç) Toplumsal cinsiyet eşitliği ve cinsel ve üreme sağlığı eğitiminin müfredata alınmasını sağlamak d) Eğitimin cinsiyet eşitliğini teşvik edici, çocukların barış ve farklılıklara saygı anlayışı ile yetişmelerini sağlayacak, yaşam becerilerini güçlendirecek bir içeriğe kavuşturulmasım sağlamak e) Kız çocukların mühendislik, bilim ve teknoloji alanlannda da meslek seçmeye teşvik edilmesi ve kız çocukların okullaşma oranını önemli ölçüde artıran yerinde eğitimin yaygınlaştırılmasını sağlamak, f) Farklı ekonomik gelir gruplarından çocuklar arası eğitim, barınma, beslenme, istismar riski gibi alanlardaki farkları ortadan kaldırmak için "yurttaşlık geliri"nin bir çocuk hakkı olarak tanınmasını sağlamak ve gerekli bütün tedbirleri almak g) Her çocuğa, sosyal sigorta dahil, sosyal güvenlikten yararlanma hakkı tamnmasım sağlamak 1) Tüm çocukların eşit, ücretsiz ve anadilinde eğitimden yararlanmalarını sağlamak i) Her çocuğun tüm potansiyelini kullanmasına elverecek ve yeteneklerini dikkate alan kaliteli bir eğitimden yararlanmasını temin etmek j) Çocuğun düşünce, vicdan ve din özgürlüğü hakkına saygı göstermek k) Çocukların en iyi sağlık düzeyine kavuşma, tıbbi bakım ve rehabilitasyon hizmetlerini veren kuruluşlardan ve her türlü tıbbi bakım hizmetlerinden yararlanma hakkını Sağlık Bakanlığı ile işbirliği içinde güvence altına almak. Çocuk Koruma Politikaları Başkanlığı
Gerekçe: Çocuğun Statüsü Başkanlığının görevlerini düzenlemektedir.
Madde 10
(1) Çocuk Koruma Politikaları Başkanlığmm görevleri şunlardır: a) Önleme odaklı bir çocuk koruma politikası geliştirilmesini sağlamak b) Ebeveynlerin çocuk bakım hizmet ve tesislerinden, çocuklarının da bu hizmet ve tesislerden yararlanma hakkını sağlamak için uygun olan her türlü önlemi almak e) Ebeveynlerin çocuk bakım, koruma kapasitelerini geliştirici ve yeterli gelir de dahil olmak üzere çocukların ihtiyaçlarını karşılamak için yeterli olanaklara sahip olmalarım sağlamak ç) Aşağıdaki amaçlan içeren bir çocuk koruma sisteminin oluşturulmasını sağlamak, bu amaçlar kapsamındaki uygulamalann çocuk yararma uygunluğu ve çocuğa etkisi açısından izlenmesini ve düzenli olarak ihtiyaca ve bu alandaki gelişmelere uygun biçimde yenilenmesini sağlamak i. Sosyal hizmetlerin, çocuğun ve ailenin desteklenme hakkım güvence altına alacak faaliyetlerde bulunmak üzere mahalle düzeyinde örgütlenmesi ii. Çocuğun gelişiminin ve olası risklerin takibinin yapılabilmesi için düzenli sağlık takibinin çocuğun zorunlu eğitim çağma gelmesine kadar yapılmasım sağlayacak biçimde sağlık hizmetlerinin sunulmasım sağlamak İÜ, Okullarda çocuğun gelişiminin ve olası risklerin takip edilmesini sağlamak iv. Okul, hekim ve sosyal hizmet birimi arasında eşgüdümü sağlamak V. Çocuklarla çalışan tüm kamu görevlilerini, çocuk ihmal ve istismarını takip etmek ve adli ve sosyal hizmet yetkililerine bildirmekle sorumlu tutmak. d) Çevre kirliliği, kazalar vb. yaygın tehlikelere karşı çocuklan koruyucu tedbirler alınmasım sağlamak. Kamu Vesayeti Başkanlığı
Gerekçe: Çocuk Koruma Politikaları Başkanlığının görevlerini düzenlemektedir.
Madde 114721 sayılı
(1) Kamu Vesayeti Başkanlığının görevleri şunlardır: a) 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 397'nci maddesi ile düzenlenen kamu vesayeti makamı nezdinde, ailesi dışında korunan çocukların vasiliği görevini üstlenecek kamu vasilerinden oluşan bir teşkilat kurmak b) Bu teşkilatın çalışma usulünü belirlemek e) Çalışma politikalarım belirlemek ç) Uygulamaları izlemek ve geliştirilmesini sağlamak. Çocuk Katılımı Politikaları Başkanlığı
Gerekçe: Kamu Vesayeti Başkanhğımn görevlerini düzenlemektedir.
Madde 12
(1) Çocuk Katılımı Politikaları Başkanlığının görevleri şunlardır. a) Çocuğun düşüncesini özgürce açıklama hakkını ve bu düşüncelerini yazılı, sözlü, basılı, sanatsal biçimde veya çocuğun seçeceği başka bir araçla yayma hakkını güvence altma almak b) Çocuğun demek kurma ve toplanma özgürlüklerine ilişkin haklarını korumak e) Çocukların özel yaşantısına, aile, konut ve iletişimine keyfi ya da haksız bir biçimde müdahale yapılamamasını ve onur ve itibarına saldınimamasını sağlamak ç) Çocukların yararını gözeterek kitle iletişim araçları aracılığıyla nitelikli yayınların yayılmasım teşvik etmek d) Nitelikli çocuk kitaplarımn üretimini ve yayılmasım teşvik etmek e) Kitle iletişim araçlarının küllanımında Türkiye'de yaşayan tüm halklann, azınlık gruplanmn ve bir yerli ahaliye mensup çocukların dil gereksinimlerine özel önem gösterilmesini sağlamak, çocukların anadillerinde eğitim almalarını sağlamak f) Tüm çocukların ait olduğu soy ve dil topluluğunun diğer üyeleri ile birlikte kendi kültüründen yararlanma ve kendi dilini kullanma hakkım korumak g) Aileden başlayarak, çocukların bulundukları veya hizmet aldıkları bütün kurumlarda, yerel ve merkezi yönetimde kararlara katılımlarını sağlayacak mekanizmalar oluşturmak, çocuklarm buralarda kararlara katılımlarını teşvik etmek h) Çocuklarm bulundukları bütün kurumlarda, görüş, düşünce, eleştiri ve taleplerini herhangi bir nedenle korku veya kaygı duymadan iletebileceği mekanizmalar oluşturmak ı) Çocuğun dinlenme, boş zaman değerlendirme, oynama ve yaşına uygun eğlence etkinliklerinde bulunma ve kültürel ve sanatsal yaşama serbestçe katılma hakkım korumak i) Çocuğun kültürel ve sanatsal yaşama tam olarak katılma hakkına saygı duyarak tammak ve özendirmek ve çocuklar için, boş zamanı değerlendirmeye, dinlenmeye, sanata ve kültüre ilişkin etkinlikler konusunda uygun ve eşit koşulların sağlanmasını teşvik etmek. Avrupa Birliği ve Dış îlişkiler Başkanlığı
Gerekçe: Çocuk Katılımı Politikaları Başkanhğımn görevlerini düzenlemektedir.
Madde 13
(1) Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Başkanlığının görevleri şunlardır: a) Çocuk haklarını ilgilendiren gelişmeleri takip etmek b) Taraf olımması gereken sözleşmeleri belirlemek ve taraf olunmasını sağlamak e) Taraf olunan sözleşmelerin izleme ve denetim mekanizmalarmm işlemesini sağlamak ç) Ülkede ve dünyada çocuk haklan alanında geliştirilmesi gereken uluslararası belgeler için önerilerde bulunmak d) Sözleşmelerin eksiksiz uygulanması için eylem planlan hazırlamak e) Alman kararların duyurulmasım, tamtılmasmı sağlamak. Çocuğa Yönelik Her Türlü Şiddetle Mücadele Başkanlığı
Gerekçe: Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Başkanlığının görevlerini düzenlemektedir.
Madde 14
(1) Çocuğa Yönelik Her Türlü Şiddetle Mücadele Başkanlığımn görevleri şunlardır: a) Çocuğu, her türlü cinsel sömürüye ve cinsel suistimale karşı korumak ve çocukların cinsel ilişkiye girmek üzere kandırılması, zorlanması ve sömürülmesini önlemek b) Bir cinsel şiddet olgusu olan ve çocuğun bakımından ve korunmasından sorumlu kişilerin cinsel istisman anlamına gelen ensest, çocuk üzerinde nüfus sahibi kimselerin istismarı gibi olgulan ortaya çıkaran sebepleri araştırmak ve önlenmesini sağlamak c) Çocukların kendilerini koruma kapasiteleri güçlendirici hizmetlerin sunulmasını sağlamak ç) Çocuklann kolaylıkla ulaşabilecekleri bir çocuk istismarı bildirim mekanizması oluşturmak d) İstismara uğradığım söyleyen çocuğun söylediği kişinin tekrar istismarma uğramasmm önlenmesi için tedbirler almak e) İstismar mağduru çocuklann rehabilitasyonu kapsamında gerekli tedbirleri almak f) Çocukların ve yakınlarının cinsel istismara karşı adalete inançlarının kırmaması için cezasızlıkla mücadele etmek g) Çocuğa Karşı Cinsel Sömürü ve İstismarın Önlenmesi Politika Notunun gereklerini yerine getirmek ve periyodik olarak bu faaliyetleri raporlamak i) Çocuğun cinsel sömürü ve istismardan korunması için kayıt sistemi ve düzenli, ayrıştırılmış istatistik sistemi tutmak i) Çocuk istismarı faillerinin kaydım tutmak, bu kişileri bir daha bu suçu işlememeleri için izlemek j) Çocukların çocuk yaşta evlilikler dahil olmak üzere çocuğun cinsel istismar ve sömürüsünü teşvik eden her türlü söylemle mücadele etmek, bu kişilerin yasalarca düzenlenen cezaları almaşım sağlamak ve bu konuda gerekli yasal düzenlemelerin yapılmasını temin etmek k) Çocukların cinsiyet kimliklerini oluşturdukları dönemde, cinsiyet eşitliği yönündeki söylemlerin önemini göz önünde bulundurarak siyasi liderlerin ve kamuyu etkileyen kişilerin kadın erkek eşitliğine vurgu yapmasını ve aynmcı söylemlerden kaçınması sağlamak. Ceza İnfaz Sisteminde Çocuk Haklarının Korunması Başkanlığı
Gerekçe: Çocuğa Yönelik Her Türlü Şiddetle Mücadele Başkanlığının görevlerim düzenlemektedir.
Madde 15
(1) Ceza İnfaz Sisteminde Çocuk Haklannın Korunması Başkanhğımn görevleri şunlardır: a) Özgürlüğü bağlayıcı cezaların yerine getirildiği kurumların çocukların eğitim ve psikososyal gelişimlerinin desteklendiği ortamlarda yerine getirilmesi ve mümkün olan en kısa sürede sona erdirilmesi için politikalar geliştirmek, alternatif tedbirlere ilişkin seçenekler üretilmesini ve hayata geçirilmesini sağlamak b) Özgürlüğü bağlayıcı cezaların yerine getirildiği kurumlan denetlemek, raporlandırmak ve öneride bulunmak e) Hakkında ceza yasasını ihlâl ettiği iddia edilen ve bu nedenle itham edilen ya da ihlâl ettiği kabul edilen her çocuğun; çocuğun yaşı ve yeniden topluma kazandmlmasımn ve toplumda yapıcı rol üstlenmesinin arzu edilir olduğu hususları göz önünde bulundurularak, taşıdığı saygınlık ve değer duygusunu geliştirecek ve başkalarının da insan haklanna ve temel özgürlüklerine saygı duymasım pekiştirecek nitelikte muamele görme hakkını korumak, ç) Çocukların zorunlu olmadıkça ceza infaz kurumlarında bulunmamalarım sağlayacak tedbirler almak, cezaevinde anneleri ile birlikte kalan çocukların eğitimleri ve sağlık hizmetlerinden yararlanmalarını güvence altına almak ve gelişimlerinin sağlıklı ilerleyebilmesi için gerekli tüm önlemlerin hayata geçirilmesini sağlamak d) Hiçbir çocuğun, işkence veya diğer zalimce, insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele ve cezaya tâbi tutulmamasını güvence altına almak. İletişim ve Yayın Başkanlığı
Gerekçe: Ceza İnfaz Sisteminde Çocuk Haklarının Korunması Başkanlığının görevlerini düzenlemektedir.
Madde 16
(1) İletişim ve Yayın Başkanhğımn görevleri şunlardır: a) Bakanlığın faaliyetleriyle ilgili rapor hazırlayarak kamuoyuna en geç bir aylık periyotlarla açıklamak, katılımcılığı ve şeffaflığı artırmak b) Türkiye Bü}^ Millet Meclisine çocuk haklarıyla ilgili yapılan faaliyetlerle ilgili en geç bir aylık periyotlarla olmak üzere rapor sunmak, çocuk haklan alamnda yasamamn sorumluluğunu artırmak e) Çocuk haklarım ilgilendiren yayınları, belgeleri takip etmek, çevrilmesini ve yayınlanmasını sağlamak ç) Çocuk haklan alamnda araştırma, rapor ve bilimsel yayınlan teşvik etmek. Strateji Geliştirme Başkanlığı
Gerekçe: İletişim ve Yayın Başkanlığının görevlerini düzenlemektedir.
Madde 17
(1) Strateji Geliştirme Başkanlığının görevleri şunlardır: a) Bakanlığın görev alanına giren konulara ilişkin politikalarım oluşturmak ve bu faaliyetlerin planlanmasım sağlamak b) Bakanlık faaliyetlerini izlemek ve değerlendirmek e) Bakanlık faaliyetlerini değerlendirme ve araçlarını geliştirmek ç) Diğer birimlerin planlama ve strateji geliştirmeyi gerektiren çalışmalarına destek olmak, bu amaçla araç geliştirmek. însan Kaynakları ve Destek Hizmetleri Başkanlığı
Gerekçe: Strateji Geliştirme Başkanlığının görevlerini düzenlemektedir.
Madde 18
(1) însan Kaynakları ve Destek Hizmetleri Başkanlığının görevleri şunlardır: a) Çocukların bakımı veya korunmasından sorumlu kurumların, hizmet ve faaliyetlerin, özellikle güvenlik, sağlık, personel sayısı, uygunluğu ve yönetimin yeterliliği açısından standartlarmı belirlemek ve standartlara uygunluğunu sağlamak b) Çocuklara hizmet veren adli ve idari her türü personelin çocukla çalışma ve çocuk haklarım koruma alanında uzmanlaşmış olmasını sağlamak c) Ceza infaz kurumları dahil olmak üzere çocuklara hizmet veren her türlü kurum ve kuruluş ve hizmet biriminin bağımsız ve vasıflı denetleyiciler vasıtasıyla düzenli olarak ve önceden haber vermeksizin denetlenmesini sağlamak d) Çocuk ve kadm hakları alanında çalışan, kişi, uzman, gönüllü, kurum, sivil toplum kuruluşu ve platformların düzenli periyotlarla görüşlerini almak, bu kişi ve kurumlarla sürekli işbirliği içinde olmak. Bakanlıklarla İşbirliği
Gerekçe: İnsan Kaynakları ve Destek Hizmetleri Başkanlığımn görevlerini düzenlemektedir.
Madde 19
(1) Bakanlığın bu Kanun kapsamında yürüttüğü görevler ile iş ve işlemlere ilişkin destek talepleri ile ihtiyaç duyduğu her türlü yardım, ilgili bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlan tarafından gecikmeksizin ve öncelikle yerine getirilir. (2) Bakanlık, çocuk haklan alanındaki ulusal mevzuatın Birleşmiş Milletler, Avrupa Konseyi ve Avrupa Birliği mevzuatına uyumlaştırılması çalışmaları kapsamında Dışişleri Bakanlığı ile aylık değerlendirme toplantıları yapar. (3) Bakanlık, çocuk hakları alanını düzenleyen uluslararası anlaşma, sözleşme ve protokollere Türkiye Cumhuriyeti'nin katılması ve taraf olması konusunda ulusal politika belirleme çahşmalanm Dışişleri Bakanlığı ile iş birliği içinde yürütür. (4) Bakanlık, çoeuğa yönelik her türlü suçun önlenmesi ve hiçbir çocuğun, işkence veya diğer zalimce, insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele ve cezaya tâbi tutulmamasmı güvence altına almak amacı doğrultusunda İçişleri Bakanlığı ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile iş birliği yapar ve bu işbirliği kapsamında Çocuk Sosyal Koruma ve Destek Programını yürütür. (5) Özgürlüğü bağlayıcı cezaların yerine getirildiği kurumların çocukların eğitim ve psikososyal gelişimlerinin desteklendiği ortamlarda yerine getirilmesi ve mümkün olan en kısa sürede sona erdirilmesi için politikalar geliştirmek, çocuk hapishaneleri yerine denetimli serbestlik uygulaması ve eğitim evleri modelleri üzerinde çalışılmak ve çocuklann hapsedilmesi dışında seçenekler üretmek amacıyla Adalet Bakanlığıyla işbirliği yapar. (6) Bakanlık, çocukların yaşam koşullarının iyileştirilmesi, esenliklerinin artırılması, eğitim ve sağlık olanaklarına ücretsiz ve kolay erişimlerinin sağlanmasına yönelik politika belirlenmesi ve yatırım programında çocuklarla ilgili projelerin geliştirilmesi ve değerlendirilmesi çalışmaları bağlamında Kalkınma Bakanlığı ile işbirliği yapar. (7) Bakanlık, çocukların en iyi sağlık düzeyine kavuşma, tıbbi bakım ve rehabilitasyon hizmetlerini veren kuruluşlardan ve her türlü tıbbi bakım hizmetlerinden yararlanma, sağlıklı bir çevrede doğayla ve yeterli düzeyde yeşil alanlarla temas halinde yetişme hakkım güvence altına almak amacıyla Sağlık Bakanlığı ve Çevre ve Şehircilik İklim Bakanlığı ile iş birliği yapar. Sözleşme ile araştırma, etüt ve proje yaptırma
Gerekçe: Bakanlığın diğer Bakanlıklar ile işbirliği ve koordinasyonuna ilişkin bir düzenlemedir.
Madde 20
(1) Bakanlık görevleri ile ilgili olarak ulusal ve uluslararası bilimsel araştırma, etüt, film/belgesel ve proje gibi işleri, üniversite öğretim elemanları ile Çocuk hakları konusunda çalışmalarda bulunan kadın örgütlerinin, demek ve kurumlarının talepleri doğrultusunda maddi kaynak ihtiyaçları Bakanlık tarafından sağlanır. (2) Bakanlık, görev alanına giren konularda üniversiteler veya uzman kumm ve kuruluşlardan damşmanlık hizmeti satm alabilir. (3) Bu konulara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir. DÖRDÜNCÜ BOLUM Sorumluluk ve İş Birliği
Gerekçe: Bakanlığın çocuk/çocukluk alamnda araştırma, etüt ve proje yapma/yaptırma görevleri düzenlenir.
Madde 21
(1) Bakan, gerekli gördüğü durumlarda ya da Komisyonun istemi üzerine TBMM Çocuk Hakları Komisyonunu uygulanan politikaların sonuçlan hakkında bilgilendirir. Ancak bakan yılda en az üç kez komisyonu bilgilendirmek zorundadır. (2) Bakanlık, çocuk hakları alanı ile doğrudan ve dolaylı ilişkili konularda kurulan Meclis Araştırma Komisyonları raporlarında yer alan tespit ve önerilerin gereklerini yerine getirir ve sonuçları hakkında TBMM'ye bir rapor sunar. Rapor verildiği tarihten en fazla iki ay içinde TBMM Genel Kurulu'nda görüşülür. Bakanlık Personelleri
Gerekçe: Bakanlığın Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumluluklanm düzenlemektedir.
Madde 22657 sayılı
(1) Bakanlık, bu Kanunda sayılan görevlerin yerine getirilmesinde Çocuk Hakları Uzmam ve Çocuk Haklan Uzman Yardımcısı istihdam eder. Çocuk Hakları Uzman Yardımcılığına atanabilmek için, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48 inci maddesinde sayılan şartlara ek olarak aşağıdaki nitelikler aranır: a) En az dört yıllık eğitim veren yükseköğretim kurumlanmn çocuk çalışmaları/toplumsal cinsiyet çalışmaları, eğitim, sosyoloji, felsefe, psikoloji bölümleri ile iktisadi ve idari bilimler, siyasal bilgiler, iletişim, hukuk, eğitim bilimleri fakülteleri, ve sosyal hizmetler yüksekokulu veya bunlara denkliği Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen yurt içindeki ve yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olmak veya en az dört yıllık başka bir yükseköğretim programından mezun olmakla birlikte çocuk hakları alanında çalışmış olmak b) Yapılacak yeterlik sınavında başarılı olmak c) Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavında en az (C) düzeyinde başarılı olmak. (2) Çocuk Hakları Uzman Yardımcılığına atananlar; üç yıl çalışmak ve tez hazırlamak kaydıyla açılacak yeterlik sınavına girme hakkını elde ederler. Sınavda başarılı olanlar Çocuk Hakları Uzmanı unvamnı kazamrlar. Yeterlik sınavında başarı gösteremeyenler bir yıl içinde ikinci kez sınava tabi tutulurlar. İki defa başarı gösteremeyenler. Bakanlıktaki memur kadrolarına atanırlar. (3) Çocuk Haklan Uzmanları ve Çocuk Hakları Uzman Yardımcılarının mesleğe alınmaları, yetiştirilmeleri, yarışma sınavı, tez hazırlama ve yeterlik sınavı ile eğitimleri Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. BEŞİNCİ BÖLÜM Kadrolar
Gerekçe: Bakanlık bünyesinde çalışacak memurların, uzman ve uzman yardımcıları da dahil olmak üzere istihdamına ve atanmasına dair hükümleri içermektedir.
Madde 23ekliyor
(1) Ekli (1) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (1) sayılı cetvele "Çocuk Bakanlığı" bölümü olarak eklenmiştir. Atıflar
Gerekçe: Bakanlık bünyesindeki kadroların tespiti, ihdas kullanımı ve iptali ile kadrolara ilişkin diğer hususları içermektedir.
Madde 24
(1) Diğer mevzuatta Çocuğun Statüsü Genel Müdürlüğü'ne yapılmış olan atıflar Çocuk Bakanlığına yapılmış sayılır. Yürürlük
Gerekçe: Çocuğun Statüsü Genel Müdürlüğüne yapılmış olan atıfların Çocuk Bakanlığı'na yapılmış sayılmasına ilişkin esaslan içerir.
Madde 25
(1) Bu Kanun yayunı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 26
(1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Gerekçe: Yürütme maddesidir. ÇOCUK BAKANLIĞI KURULMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve İlkeler Amaç

Maddeler TBMM'deki teklif metninden otomatik ayrıştırılmıştır; asıl metin için teklif PDF'i ↗

İmza sahipleri

1 milletvekili · parti, imza günündeki partisidir

Kaynak: TBMM'nin kamuya açık kayıtları. Maddeler ve gerekçeler teklif metninden otomatik ayrıştırılır; asıl metin TBMM'deki PDF'tir. Hata bildir

BildirimlerSon dakika, kanunlar ve takip ettikleriniz

Yöntem · İletişim · KVKK · Gizlilik