İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Kanun teklifi · 2/3129 · Komisyonda

Şehit ve Gazi Maaşlarında Eşitliğin Sağlanması ile Kamu İstihdamına İlişkin Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasında Dair Kanun Teklifi

Teklif ile; çeşitli kanunlarda şehit ve gazi yakınları ile gazilere tanınan maaş, istihdam ve benzeri hakların eşitlenmesi amaçlanmaktadır.

TBMM kaydındaki özet.

İlk imza
Turan Yaldır
İYİ Parti · Aksaray

Komisyon süreci

  1. 20 MAYIS 2025
    Sunuldu
  2. ESAS KOMİSYON
    Plan ve Bütçe Komisyonu
    Geliş 21 Mayıs 2025 · Komisyonda
  3. TALİ KOMİSYON
    İçişleri Komisyonu
    Geliş 21 Mayıs 2025 · Komisyonda
  4. TALİ KOMİSYON
    Milli Savunma Komisyonu
    Geliş 21 Mayıs 2025 · Komisyonda
  5. TALİ KOMİSYON
    Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu
    Geliş 21 Mayıs 2025 · Komisyonda

Genel gerekçe

Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).

Gerekçeyi oku
Şehitlik ve gazilik, Türkiye Cumhuriyeti'nin ve Türk Milleti'nin tarihsel, toplumsal ve hukuki hafızasında en yüce statülerden biridir. Bu mertebeye eren kişilerin ve ailelerinin, devlet tarafından sadece sembolik değil, aynı zamanda maddi anlamda da eşit ve adil bir şekilde takdir edilmesi, sosyal hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir. Ancak uygulamada özellikle 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 2330 ve 3713 sayılı özel kanunların bir arada çalışmasından kaynaklı olarak şehit yakınlarına ve gazilere bağlanan maaşlarda derin farklılıklar meydana gelmektedir. Aynı olayda hayatını kaybeden farklı rütbe veya statülerden kişiler için hak sahiplerine bağlanan maaşlar arasında aşırı uçurumlar görülmekte ve bu durum kamu vicdanında derin rahatsızlıklar yaratmaktadır. Böylesi farklılıklar, şehitliğin ve gaziliğin anlamını zedelemekte; bireylerin fedakârlığının devletteki statülerine indirgenmiş izlenimi yaratmaktadır. Bu ayrım hem anayasal eşitlik ilkesine hem de 1982 Anayasası'nm 2. maddesinde belirtilen sosyal hukuk devleti anlayışına aykırıdır. Devletin şehit ve gazilere yönelik sosyal sorumluluğu, sadece mevzuat uyarınca bağlanan maaşlarla sınırlı olmayıp, aynı zamanda bu maaşların adaletli, izah edilebilir ve kurumsal bir vicdanı temsil edecek biçimde belirlenmesini de kapsar. Prim günü, hizmet süresi, kurum içi dereceler gibi unsurların şehitlik ve gazilik gibi istisnai durumlarda belirleyici olması kabul edilemez. Bu Kanun Teklifi ile, 5510,2330 ve 3713 sayılı Kanunlarda yapılacak değişiklikler aracılığıyla; şehit veya gazi durumuna düşen bireyler ile bunların hak sahiplerine sağlanan aylıkların, sosyal sigorta mantığıyla değil; kamu sorumluluğu ve sosyal adalet anlayışıyla şekillendirilmesi amaçlanmaktadır. Sabit, eşit ve hakkaniyetli bir maaş sistematiği ile uygulamadaki adaletsizliklerin önüne geçilecek, kamu vicdanı rahatlatacak ve toplumsal birlik duygusu daha da güçlenecektir.

Maddeler

6 madde · gerekçesiyle birlikte
Madde 1ekliyor5434 sayılı
8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 56 ncı maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. "Bu madde kapsamında bağlanan maaşlar, aynı olayda hayatını kaybeden ya da yaralanan kişilerin görev ve rütbelerine bağlı olarak farklılık gösteremez. Terörle mücadele sırasında şehit olan veya malul kalan kişilerin hak sahiplerine yapılacak ödemeler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte bu Kanun kapsamında en yüksek miktarda aylığa kazanan ilgililer emsal olmak üzere belirlenir."
Gerekçe: 5434 sayılı Kanun'a eklenen madde ile; terörle mücadele sırasında şehit olan ya da malul kalan kişilere yapılan ödemelerin rütbe ve görev esaslı farklılıkların giderilmesi sağlanacaktır.
Madde 2ekliyor
3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Haklcında Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir. "EK MADDE 1 — Bu Kanun kapsamında hayatını kaybeden kamu görevlileri ile sivil kişilerin hak sahiplerine bağlanacak aylıklar, kişinin rütbesi, unvanı, memuriyet derecesi veya kurum içi kadrosuna göre farklılık göstermeyecek şekilde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte bu Kanun kapsamında en yüksek miktarda aylığa kazanan ilgililer emsal olmak üzere sabit ve eşit bir tutarda belirlenir. Bu tutar, her yıl merkezi yönetim bütçe kanununda belirlenecek "şehit/gazi aylık katsayısı" ile güncellenir. Halihazırda farklılık içeren aylıklar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en yüksek tutara eşitlenecek şekilde düzenlenir. Bu madde hükmü neticesinde hak sahiplerinin hak ettikleri aylık miktarının işbu maddenin yürürlüğe girdiği tarihteki aylıklarından düşük olması halinde, daha yüksek olan miktar esas alınır."
Gerekçe: 2330 sayılı Kanun'a eklenen madde ile; şehit ve gazi olan bireylerin emeklilik, malullük veya vefat aylıklarının rütbe, prim günü veya kadro farkı gözetmeksizin sabit ve eşit şekilde bağlanması amaçlanmıştır. Bahse konu aylıkların belirlenmesinde. Cumhurbaşkanı tarafından her yıl düzenli olarak tespit edilecek "şehit ve gazi asgari aylığı" tutarının esas alınması öngörülmüştür.
Madde 3ekliyor3713 sayılı
12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. "Bu madde kapsamında bağlanan maaşlar, aynı olayda hayatını kaybeden ya da yaralanan kişilerin görev ve rütbelerine bağlı olarak farklılık gösteremez. Terörle mücadele sırasında şehit olan veya malul kalan kişilerin hak sahiplerine yapılacak ödemeler, ilgili yıl için Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen asgarî "şehit ve gazi asgari aylığı" düzeyinde ve eşit olacak şekilde uygulanır."
Gerekçe: 3713 sayılı Kanun'a eklenen madde ile; 2330 sayılı Kanun kapsamındaki şehitlerin yakınlarına ve gazilere bağlanacak aylıkların sabitlenmesi ve eşitlenmesi hedeflenmektedir.
Madde 4değiştiriyor5510 sayılı3713 sayılı
3713 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin ikinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiş ve üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "d) 16/6/1983 tarihli ve 2847 sayılı Türkiye Emekli Subaylar, Emekli Astsubaylar, Emekli Uzman Erbaşlar, Harp Malulü Gaziler, Şehit Dul ve Yetimleri ile Muharip Gaziler Dernekleri Hakkında Kanunda tanımlanan gaziler." "Bu maddenin ikinci fılcrasmm (a), (b), (c) ve (d) bentleri kapsamında hayatını kaybeden veya malul kalan kişilerin eşleri, çocukları, anne ve babalan ile kardeşlerinden arzu edenlerin tamamı, kamu kurum ve kuruluşlarında herhangi bir sayı veya unvan sınırlamasına tabi olmaksızın istihdam hakkından yararlanır. Bu kişilere kamu istihdamı sağlanması zorunlu olup, ilgili kurumlarca kadro tahsisi engel teşkil etmez. Atamalar, merkezi yerleştirme usulü dışında, doğrudan ve öncelikli şekilde yapılır." , S- 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 47 nci maddesinin dokuzuncu ve onuncu fıkrası madde metninden kaldırılmış ve maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. "Bu Kanun kapsamında sigortalı iken, 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun veya 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu hükümleri çerçevesinde şehit veya gazi sayılan kişilere ya da bunların hak sahiplerine bağlanacak malullük, vazife malullüğü veya ölüm aylıkları, prime esas kazancı, hizmet yılını, rütbesi veya kademe derecesi farkı gözetilmeksizin eşit şekilde belirlenir." "Bağlanacak aylıklar, Cumhurbaşkanı tarafından her yıl belirlenen "şehit ve gazi asgari aylığı" tutarının altında olamaz. Aynı olayda şehit veya gazi olan kişilere bağlanacak aylıklar arasında fark olamaz." GEÇİCİ MADDE - Geçici Madde - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce bağlanmış olan şehit ve gazi aylıkları, bu Kanunun yürürlüğe girmesini takip eden 6 ay içinde, bu Kanun hükümlerine uygun şekilde yeniden düzenlenir.
Gerekçe: Terörle mücadelede şehit olan ya da malul kalan kişilerin yakınlarının devlet tarafından korunması ve desteklenmesi amacıyla, bu kişilerin kamu kurumlarında istihdamına ilişkin tüm sınırlamaların kaldırılması ve kapsayıcılığm genişletilmesi amaçlanmaktadır. Mevcut uygulamalarda kontenjan veya kişi sayısı sınırlamaları nedeniyle hak sahiplerinin mağduriyet yaşadığı dikkate alınarak, bu madde ile tüm hak sahiplerine sınırsız ve koşulsuz kamu istihdamı hakkı tanınması öngörülmüştür.
Madde 6
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 7
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Gerekçe: Yürütme maddesidir. ŞEHİT VE GAZİ MAAŞLARINDA EŞİTLİĞİN SAĞLANMASI İLE KAMU İSTİHDAMINA İLİŞKİN BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

Maddeler TBMM'deki teklif metninden otomatik ayrıştırılmıştır; asıl metin için teklif PDF'i ↗

İmza sahipleri

1 milletvekili · parti, imza günündeki partisidir

Kaynak: TBMM'nin kamuya açık kayıtları. Maddeler ve gerekçeler teklif metninden otomatik ayrıştırılır; asıl metin TBMM'deki PDF'tir. Hata bildir

BildirimlerSon dakika, kanunlar ve takip ettikleriniz

Yöntem · İletişim · KVKK · Gizlilik