Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi

Sinema, bir toplumun yaşam biçimini, tarihsel kınimalarını, hayallerini ve acılarını yansıtan güçlü bir görsel anlatım aracıdır. Türkiye'de sinema, yalnızca bir sanat üretimi değil, aynı zamanda halkın sesini duyurabildiği, toplumsal sorunları tartışabildiği bir ifade zemini olmuştur. 1948 tarihli ilk "Sinema Filmlerinin Kontrolüne Dair Nizamname"den başlayarak, zamanla sinemayı şekillendiren çeşitli yasal düzenlemeler yapılmış; ancak bu alanda sistemli ve kalıcı bir kültürel koruma politikası yeterince oluşturulamamıştır. Özellikle 1960'lı ve 70'li yıllarda Yeşilçam'm altın çağında, sinema halkla daha güçlü bir bağ kurmuş; köyden kente göç, feodal yapının çözülmesi, toprak reformu tartışmaları, işçilerin sımf mücadelesi ve kadımn toplumsal konumu gibi önemli meseleler perdeye taşınmıştır. Metin Erksan, Lütfı Akad, Halit Refığ, Ertem Eğilmez, Atıf Yılmaz gibi usta yönetmenler, sinemayı dönemin toplumsal adaletsizliklerini, köylü yoksulluğunu ve kentsel dönüşümün yarattığı travmaları belgeleyen bir aynaya dönüştürmüşlerdir. Yılmaz Güney'in "Umut", "Sürü" ve "Yol" gibi eserleri, sinemamızda eşitlik, özgürlük ve toplumsal vicdan temasını en çıplak haliyle ortaya koymuş; onun kamerası yoksulların, topraksız köylülerin ve ezilenlerin adalet arayışına tamklık etmiştir. Bu filmler, yalnızca bireysel hikâyeleri değil, bir dönemin sımfsal çelişkilerini, işçi grevlerini, köylülerin toprak mücadelesini ve halkın özgürlük arayışını tüm dünyaya anlatmıştır. Ancak bu güçlü birikimi sistemli bir şekilde koruyacak, belgeleyip gelecek kuşaklara aktaracak bir yapının eksikliği hâlen sürmektedir. Türkiye sineması, senaryo taslaklanndan film afişlerine; yönetmen defterlerinden kamera ekipmanlarına; sansür kurulu belgelerinden set fotoğraflarına kadar geniş bir arşiv potansiyeline sahip olsa da, bu materyallerin önemli bir bölümü ya kişisel koleksiyonlarda dağımk durumdadır ya da zamanla yok olma tehlikesi altındadır. Bu Kanun Teklifiyle, Türk sinema tarihine ait belge, görsel ve fiziksel materyallerin düzenli şekilde arşivlenmesi, bu arşivin öğrencilere, akademisyenlere, sanatçılara ve topluma açık bir kaynak olarak sunulması, sinemamızm toplumsal boyutlarıyla birlikte geçirdiği dönüşümlerin kayıt altına alınması ve Türk Sinema Tarihi ve Sinema Müzesi'nin kurulması hedeflenmektedir. Sinemamız; işçi grevlerini, topraksız köylülerin umudunu, kadımn Özgürleşme mücadelesini, kentsel dönüşümün yarattığı sosyo-ekonomik adaletsizlikleri beyazperdeye taşıyarak büyük bir toplumsal aydınlanma işlevi görmüştür. Bu işlevin kavranması ve yaşatılması yalnızca geçmişi onurlandırmakla kalmayacak; aym zamanda toplumsal hafızamıza sahip çıkmamıza ve kültür politikalanmızm demokratikleşmesine katkıda bulunacaktır. Sinema tarihimizin bu zengin birikimini sahiplenmek; sanatı, toplumsal adalet, eşitlik ve Özgürlük mücadelelerinin bir yansıması olarak korumak, hem kültürel mirasımıza hem de ortak vicdanımıza sahip çıkmak anlamına gelmektedir. Bu Kanun sîîlemamızın belleğini kurumsal bir yapıya kavuşturarak, sanatla halk arasmdakr^^^^M^dıım entelektüel dinamizmi beslemeyi ve Türkiye'nin kültürel tarihine ışık tuŞfeylİıed^eı^eAdir. 'i?;