İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Kanun teklifi · 2/3241 · Komisyonda

Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi

Teklif ile, oy kullanan seçmenlerin sol el işaret parmağının çıkmayan özel boya ile işaretlenmesi amaçlanmaktadır.

TBMM kaydındaki özet.

İlk imza
Mehmet Salih Uzun
Yeni Parti · İzmir

Komisyon süreci

  1. 28 TEMMUZ 2025
    Sunuldu
  2. ESAS KOMİSYON
    Anayasa Komisyonu
    Geliş 29 Ağustos 2025 · Komisyonda

Genel gerekçe

Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).

Gerekçeyi oku
13.03.2008 tarih ve 5749 sayılı Kanunla 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunda değişiklikler yapılmıştır. Bu değişiklikler arasında 5749 sayılı Kanunun 9'uncu maddesi ile 298 sayılı Kanunun 93'üncü maddesinde yapılan parmak boyası uygulamasının kaldırılması olmuştur. Söz konusu 93'üncü maddedeki değişikliğin gerekçesi olarak parmak boyası uygulamasının; Seçim Bilişim Sistemi (SEÇSİS) projesinin amacına ulaşmış olması, ekonomik yönden tasarruf sağlanarak çağın koşullarına uyulması gösterilmiştir. Ancak, SEÇSİS'in kapalı kaynaklı bir sistem olması ve bağımsız denetime açık olmaması nedeniyle 2008 tarihinden sonra yapılan tüm seçimlerde kamuoyunda güvenlik ve şeffaflık endişeleri oluşmuştur. Sistem üzerinde yapılabilecek potansiyel manipülasyonlarm dış denetimle tespit edilememesi, seçimlere olan güveni zayıflatmaktadır. Seçimlerin dürüst, adil ve güvenilir bir ortamda yapılması, Anayasa'nm 67'inci maddesi ile güvence altına alınmıştır. Seçim süreçlerinde zaman zaman mükerrer oy kullammı ve seçmen iradesini sakatlayacak çeşitli usulsüzlük girişimlerine dair iddialar gündeme gelmiştir. Halkın seçim sonuçlarına tam güven duyabilmesi için yalnızca teknik altyapıya değil, aynı zamanda fiziksel önlemlere de ihtiyaç duyulmaktadır. Parmak boyası uygulaması, mükerrer oy kullanımını fiziksel olarak önleyen etkili bir yöntemdir. Seçmen, oy kullandığında görünür ve kalıcı bir iz bırakır ve mükerrer oy kullanması imkânsız hâle getirilir. Bu uygulama, geçmişte Türkiye'de başarıyla uygulanmış olup, başkaca büyük ve kalabalık demokrasi örneklerinde hâlen kullanılmaktadır. Modem teknolojiyle üretilen, insan sağlığına zararı bulunmayan, birkaç gün içinde doğal şekilde silinen özel mürekkeplerin kullanılmasıyla uygulamanın sağlık yönünden herhangi bir risk oluşturmayacağı da açıktır. Nitekim, kamuoyunda yapılan araştırmalar da seçmenlerin büjmk çoğunluğunun parmak boyası uygulamasının geri getirilmesini desteklediğini ortaya koymaktadır. Seçimlerin şeffaflığını ve güvenilirliğini artıracak bu uygulamamn yeniden hayata geçirilmesi, demokratik süreçlerin güçlendirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu kanun teklifi ile parmak boyası uygulamasının yeniden hayata geçirilmesi, seçim güvenliğini artıracak ve halkın seçim sonuçlarına olan güvenini pekiştirecektir. Sağlık açısından zararsız ve uluslararası standartlara uygun boyaların kullanılmasıyla, uygulamanın herhangi bir olumsuz etkisi olmayacaktır. Sonuç olarak, bu teklif, demokratik süreçlerin güçlendirilmesi ve seçimlerin adil bir şekilde gerçekleştirilmesi adına önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir. T 1 1923

Maddeler

3 madde · gerekçesiyle birlikte
Madde 1değiştiriyor
26/4/1961 tarihli ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun 93'üncü maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Kurul başkam, oyunu kullanan seçmene, kimlik kartını verirken, seçmen listesindeki adı hizasına imzasını attırdıktan sonra ayrıca sol elinin işaret parmağını çıkmayan özel boya ile boyayarak bastırır. İmza atamayanların parmak izinin alınmasıyla yetinilir. Bu parmağı olmayan seçmenin hangi parmağını bastığı yamna yazılır. Hiç parmağı olmayan seçmenin boyun nahiyesini bu boya ile işaretler. Kullanılacak özel mürekkebin cinsi, özellikleri ve nereden temin edildiği, Yüksek Seçim Kurulu tarafından kamuoyuyla paylaşılır. Çıkmayan özel boyanın üretimi, temini, sandık kurullarına dağıtımı ve kullanımı tüm siyasi partilerin denetimine açıktır"
Gerekçe: Bu madde ile oy kullanan seçmenin sol el işaret parmağının çıkmayan özel boya ile boyanması uygulaması yeniden ihdas edilmektedir. Böylece, seçim güvenliğinin artırılması, kamuoyunun seçim sonuçlanna güveninin ve demokratik meşruiyetin güçlendirilmesi sağlanacaktır. Uygulamada kullanılacak mürekkebin özellikleri ve temin usulleri Yüksek Seçim Kurulu tarafından şeffaf şekilde kamuoyuna açıklanacaktır.
Madde 2
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 3
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkam yürütür. M. f\/ı 0\ 1923 /
Gerekçe: Yürütme maddesidir B. M. 1923 O. Cc SEÇİMLERİN TEMEL HÜKÜMLERİ VE SEÇMEN KÜTÜKLERİ HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ

Maddeler TBMM'deki teklif metninden otomatik ayrıştırılmıştır; asıl metin için teklif PDF'i ↗

İmza sahipleri

5 milletvekili · parti, imza günündeki partisidir

Kaynak: TBMM'nin kamuya açık kayıtları. Maddeler ve gerekçeler teklif metninden otomatik ayrıştırılır; asıl metin TBMM'deki PDF'tir. Hata bildir