Bazı İlçelerin Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi İlan Edilmesi Hakkında Kanun Teklifi

Son haftalarda Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde meydana gelen orman yangınları, iklim krizinin derinleşen etkileriyle birlikte yalnızca doğayı değil, insanların yaşam alanlarım, geçim kaynaklarını ve temel kamu hizmetlerini de yok etmektedir. Yangınlar; köyleri, tarım alanlarını, orman ekosistemlerini, kamu altyapısını ve canlı yaşamını geri dönülmez biçimde etkilemektedir. Geçtiğimiz yıl, 20 Haziran 2024'te Diyarbakır-Mardin sınırında çıkan ve 15 kişinin yaşamını yitirdiği yangının ardından bölge, İçişleri Bakanlığı'na bağlı AFAD tarafından "Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi" ilan edilmişti. Benzer şekilde, geçtiğimiz hafta İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya tarafından Bilecik ve İzmir'in de afet bölgesi ilan edildiği kamuoyuna duyurulmuştur. Ancak bu tür kararlar, yalnızca sınırlı sayıdaki yerleşim yerini kapsamakta; yangınlardan ağır biçimde etkilenen diğer bölgelerde yaşayan yurttaşlarımızın mağduriyetleri hâlâ görmezden gelinmektedir. 2025 Temmuz ayında art arda yaşanan yangınlar birçok il ve ilçede genel hayatı ciddi şekilde etkilemiş; binlerce yurttaş tahliyeye zorlanmış, evler, ahırlar, tarım arazileri, ormanlık alanlar ve kamu altyapısı büyük zarar görmüştür. Özellikle; Bursa'nm Kestel ve Harmancık, Karabük'ün Safranbolu, Kahramanmaraş'ın Onikişubat, Uşak'm Sivaslı, Antalya'nın Gazipaşa ve Aksu, Sakaiya'nm Hendek ilçeleri bu afetlerden en ağır şekilde etkilenen bölgeler arasındadır. Bazı yerleşim alanları tamamen boşaltılmış, yurttaşlar yaşam alanlarını terk etmek zorunda kalmış; konutlar, hayvan barınakları, ormanlık alanlar, elektrik, su ve iletişim altyapısı ciddi hasar görmüştür. Karabük'te 19 köy ve 50 mahalle tahliye edilmiş, Uşak'm Sivaslı ilçesinde ise 5 ev ve 4 ahır tamamen yanmış, 769 yurttaş tahliye edilmiş, çok sayıda büyükbaş ve küçükbaş hayvan yaşamını yitirmiştir. Her ne kadar bazı bölgelerde "afet bölgesi" ilan edilmişse de bu kararların kapsamı son derece sınırlıdır ve benzer ölçekte zarar görmüş çok sayıda yerleşim birimi kapsam dışında bırakılmıştır. Yangınlardan etkilenen yurttaşlarımız arasında bu şekilde bir ayrım yapılması, sosyal devlet ilkesine ve eşit yurttaşlık anlayışına açıkça aykırıdır. Bu Kanun Teklifi ile; Yangından etkilenen tüm ilçelerin resmî olarak afet bölgesi ilan edilmesi, Yurttaşların ve bölgede yaşayan insan dışındaki türlerin yaşadığı mağduriyetlerin kamusal sorumluluk temelinde giderilmesi, - Ekonomik kayıpların eşit, adil ve karşılıksız biçimde telafi edilmesi ve Sosyal devletin asli yükümlülüğü olarak afetzedelere hızlı, etkili ve eşit müdahalenin sağlanması amaçlanmaktadır. Ayrıca, bu bölgelerdeki yıkımın telafisi için kamu kaynaklarının acilen seferber edilmesi, altyapı ve yerleşim alanlarının yeniden inşasında toplumsal ihtiyaçların ve yerel halkın katılımının esas alımnası, kamucu bir yaklaşımın hayata geçirilmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda hazırlanan kanun teklifinin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından bir an Önce yasalaştırılması, hem yurttaşlarımızın yaşam hakkına sahip çıkmak hem de kamu vicdanını tesis etmek açısından zorunludur.