Kanun teklifi · 2/3254 · Komisyonda

İcra ve İflas Kanunu ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Teklif ile; emekli maaşları ve benzeri sosyal güvenlik gelirlerinin hiçbir şekilde borç ilişkisine konu edilememesi, kişinin yazılı muvafakati olsa bile haczedilememesi ve devredilememesi, emeklinin gelirine yönelik her türlü finansal müdahalenin yasaklanması, buna aykırı olarak yapılan sözleşmelerin geçersiz sayılması ile mevcut blokelerin kaldırılması amaçlanmaktadır.

TBMM kaydındaki özet.

İlk imza

Selçuk Özdağ

Yeni Yol · Muğla

Komisyon süreci

7 AĞUSTOS 2025
Sunuldu
ESAS KOMİSYON
Adalet Komisyonu
Geliş 29 Ağustos 2025 · Komisyonda
TALİ KOMİSYON
Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu
Geliş 29 Ağustos 2025 · Komisyonda

Genel gerekçe

Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).

Gerekçeyi oku

Emekli maaşları, sosyal güvenlik hukukunun en temel unsurlarından biridir. Anayasa'mızın 2. ve 60. maddelerinde güvence altına alınan sosyal devlet anlayışı ve sosyal güvenlik hakkı gereğince devlet, bireylerin "insanca ve onurla" yaşamasını sağlayacak düzenlemeleri yapmakla yükümlüdür. Emeklilere bağlanan maaşlar, lüks değil; bilakis barınma, sağlık, beslenme gibi asgari temel ihtiyaçları karşılamaya yöneliktir. Ancak son yıllarda bazı bankalar, kredi sözleşmelerine dayanarak emekli aylıklarına bloke koymakta, açık muvafakat veya temlik yoluyla tahsilat yapmaktadır. Bu uygulamalar, hukuki boşluklardan faydalanılarak emeklinin anayasal hakkına doğrudan müdahale anlamına gelmektedir. Bu kanun teklifimiz ile; •Emekli maaşları ve sosyal güvenlik ödemelerinin hiçbir koşulda borç ilişkisine konu edilemeyeceği, •Açık rıza ve sözleşmeye dayansa dahi haczedilemeyeceği, •Emeklinin gelirine yönelik her türlü finansal müdahalenin kesin olarak yasaklandığı, •Bu yasaklara rağmen yapılan işlemlerin hükümsüz ve geçersiz sayılacağı, •Mevcut bloke ve temlik işlemlerinin kendiliğinden kaldırılacağı açıkça hükme bağlanmakta, sosyal devlet anlayışı yasal zeminde güçlendirilmektedir. m arîTe* Doç. Dr. Selçuk Özdağ Muğla Milletvekili Grup Başkanvekili

Maddeler

4 madde · gerekçesiyle birlikte

Madde 1ekliyor2004 sayılı

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 83/a maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir: "Emeklilik, yaşlılık, malullük, ölüm (dul-yetim), iş göremezlik gelirleri ve bunlara bağlı olarak yapılan tüm düzenli ödemeler hiçbir şekilde haczedilemez, rehin edilemez, bloke konulamaz, temlik edilemez veya alacak tahsilatına konu edilemez. Bu gelirler, kişinin yazılı muvafakati olsa dahi hacze veya devre konu edilemez. Bu kapsamdaki her türlü işlem, kamu düzenine aykırı sayılır ve geçersizdir."

Gerekçe: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 83/a maddesinde yer alan mevcut düzenleme, emekli maaşlarının haczedilemeyeceğini öngörse de uygulamada bankalar, sözleşmelere dayalı muvafakat veya temlik yoluyla bu yasağı dolanabilmektedir. Bu madde ile, emekli maaşları ve benzeri sosyal güvenlik gelirlerinin açık rıza, muvafakatname veya sözleşme ile dahi borç ilişkisine konu edilemeyeceği açıkça hükme bağlanmaktadır. Bövlece kişinin anavasal hakkı olan asgari vasam güvencesi korunmaktadır

Madde 2ekliyor5510 sayılı

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 93. maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki ek madde eklenmiştir: Ek Madde - "Emekli ve hak sahiplerine yapılan aylık ödemeler, bayram ikramiyeleri, fark ödemeleri, 3600 ek gösterge, EYT kapsamındaki toplu tahakkuklar ve sosyal yardımlar hiçbir banka veya finansal kuruluşça alacak tahsilatı için rehin, bloke, kesinti veya mahsup işlemine tabi tutulamaz. Kamu bankaları dahil olmak üzere, bu hükme aykırı olarak yapılan sözleşmeler geçersizdir. Bankalarca uygulanan tüm mevcut blokeler, bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 15 iş günü içinde kaldırılır."

Gerekçe: 5510 sayılı Kanun'da mevcutta yer alan haciz yasağı hükümleri, özel bankacılık işlemleri yoluyla aşılabilmekte, fiilen emekli maaşlarına bloke konulabilmektedir. Bu madde ile, söz konusu vaşak genişletilmekte ve tüm sosval güvenlik ödemeleri kapsam altına alınmaktadır. Ayrıca mevcut blokelerin ve temliklerin 15 iş günü içinde kaldırılması zorunluluğu getirilerek, yasağın etkinliği sağlanmaktadır.

Madde 3

Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Gerekçe: Yürürlük maddesidir.

Madde 4

Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Gerekçe: Yürütme maddesidir. Doç. Dr. Selçuk Özdağ Muğla Milletvekili Grup Başkanvekili İCRA VE İFLAS KANUNU İLE SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

Maddeler TBMM'deki teklif metninden otomatik ayrıştırılmıştır; asıl metin için teklif PDF'i ↗