İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Kanun teklifi · 2/3332 · Komisyonda

Nadir Toprak Elementlerinin Ülke Yararına Kullanılmasına Dair Kanun Teklifi

Teklif ile, nadir toprak elementlerinin belirlenmesi, hammadde olarak yurt dışına satışının yasaklanması, işletilmesinin devlet eliyle yapılması ve bugüne kadar bu hususta verilen ruhsatların iptal edilmesi amaçlanmaktadır.

TBMM kaydındaki özet.

İlk imza
Özgür Özel
Yeni Parti · Manisa

Komisyon süreci

  1. 21 EKİM 2025
    Sunuldu
  2. ESAS KOMİSYON
    Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu
    Geliş 22 Ekim 2025 · Komisyonda

Genel gerekçe

Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).

Gerekçeyi oku
Nadir Toprak Elementleri (NTE), modern sanayi, savunma, enerji ve yüksek teknoloji üretiminin temel girdileri arasında yer alan stratejik madenlerdir. Türkiye, başta Eskişehir-Beyiikova sahası olmak üzere dünya ölçeğinde önemli düzeyde nadir toprak elementleri rezervine sahip olmasına rağmen, bugüne kadar söz konusu kritik madenlerin katma değerli üretimi adına yalnızca pilot tesis düzeyinde kalınmış, endüstriyel üretim aşamasına geçilememiştir. Bu kanun teklifiyle, Nadir Toprak Elementlerinin devlet eliyle işletilmesi, hammadde halinde yurtdışına satışının yasaklanması ve mevcut özel ruhsatların iptali öngörülerek, stratejik öneme sahip bu kaynakların ulusal çıkarlar doğrultusunda, yerli sanayiye ve teknoloji üretimine katkı sağlayacak şekilde değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Böylece Türkiye'nin maden politikası, dışa bağımlılığı azaltacak, katma değeri yüksek üretimi teşvik edecek ve milli güvenliği önceleyen bir yapıya kavuşturulacaktır. Mevcut iktidar bu stratejik madenleri işleyip yüksek katma değerli ürünler üretmek yerine, hammadde halinde ve düşük fiyatlarla yurtdışına satarak ülkenin kaynaklarını ucuza elden çıkarmayı tercih etmektedir. Ayrıca Nadir Toprak Elementlerinin üretilmesi sürecinin Devlet eliyle yapılması suretiyle, çevre ve sağlık etki değerlendirme süreçlerinin titizlikle yapılması sağlanacaktır. Nadir Toprak Elementlerinin uluslararası politikalar üzerinde var olan stratejik gücü ve günümüzde sürekli değişen dış politika dengeleri göz önüne alındığında ülkemizin gelecekte dışa bağımlı olmadan kendi ihtiyacını karşılayabilmesi için Beylikova'da kurulu İşletme Müdürlüğü ve endüstriyel tesis faaliyetlerinin önemi ortadadır. Bu yaklaşım, NTE gibi 21. yüzyılın "stratejik altını" sayılan bir kaynağı, tıpkı ham petrolü varil fiyatına satıp rafine edilmiş ürünü katbekat pahalıya geri almak gibi, Türkiye'nin ekonomik çıkarlarına ve teknolojik bağımsızlık hedefine aykırı biçimde değerlendirmektedir. Nadir Toprak Elementlerinin küresel ölçekte yenilenebilir enerji alanı olmak üzere geniş kullanım alanlarının olması nedeniyle stratejik konumda bulunması, günümüz koşullarında yüksek teknoloji gerektiren ürünlere hammadde olarak kaynaklık etmesi sebebiyle ülkemize ekonomik olarak yüksek katma değer sağlama potansiyeli bulunmaktadır. Ancak Nadir Toprak Elementlerinin hammadde olarak yurtdışına satışı halinde, yüksek teknoloji gerektiren son ürünlerin ithal edilmesiyle cari açığın artması ve dışa bağımlılığın artması riski vardır. Bu sebeple madenin Devlet eliyle İşletilerek herhangi bir zenginleştirme işlemine tabi tutulduktan veya bir prosesten geçirildikten sonra kamu yararını en çok gözeten ara ve nihai ürünler haline getirilerek satışının yapılması; ülke ekonomisine yüksek katma değer sağlaması, ülkemizin hem enerji güvenliğinin sağlanması hem de ekonomik kalkınması açısından stratejik bir avantaj sağlayacaktır. Yine madenin hammadde olarak yurtdışına satışının yasaklanması ve devlet eliyle işletilmeyle. Nadir Toprak Elementlerine bağlı ürünlerde bağımsız bir yapı kazan uluslararası pazarda küresel tedarik zincirine çeşitlilik sunarak rekabete stratejik hamleler yapılabilecektir. ^ ^ ^^ 1923 ^ Bu kanun teklifiyle amaçlanan; Nadir toprak Elementlerinin devlet eliyle aranması, işletilmesi ve işlenmesi, yine Nadir Toprak Elementlerinin hammadde olarak yurtdışına satışının yasaklanması suretiyle bu stratejik kaynakların millet yararına kullanılmasını güvence altına almaktır. Böylece Türkiye, kendi teknolojisini üreten, katma değeri kendi topraklarında yaratan, bağımsız ve güçlü bir sanayi yapısına kavuşacaktır. ÖAS\<.^

Maddeler

5 madde · gerekçesiyle birlikte
Madde 1ekliyor3213 sayılı
4/6/1985 Tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununun 2 nci maddesinin ikinci fıkrasının (VI) numaralı bendinden sonra gelmek üzere bent eklenmiştir. "VII. Nadir Toprak Elementleri Grubu: Lantan, seryum, praseodim, neodimyum, prometyum, samaryum, itriyum, evropiyum, gadolinyum, terbiyum, disprosyum, holmiyum, terbium, tulyum, iterbiyum ve lütesyum."
Gerekçe: 3213 sayılı Maden Kanununun ruhsata tabi maden grupları listesine Nadir Toprak Elementleri eklenmekte ve Kanunda açıkça sıralanmaktadır.
Madde 2ekliyor3213 sayılı
3213 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir. "Nadir Toprak Elementlerinin İşlenmesi ve satışı: Ek Madde 20- Bu Kanunun 2 nci maddesinin ikinci fıkrasının (VII) numaralı bendinde sayılan Nadir Toprak Elementlerinin hammadde olarak yurtdışına satışı yasaktır. Nadir Toprak Elementlerinin aranması ve işletilmesi Devlet eliyle yapılır."
Gerekçe: Maden Kanununda tanımlanan Nadir Toprak Elementleri Grubundaki madenlerin aranması ve işletilmesinin sadece Devlet eliyle yapılacağı belirtilmekte: bu elementlerin hammadde olarak ihracı yasaklanmaktadır.
Madde 3ekliyor3213 sayılı
3213 sayılı Maden Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. "Geçici Madde 47- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar. Kanunun 2 nci maddesinin ikinci fıkrasının (VII) numaralı bendinde sıralanan Nadir Toprak Elementleri Grubunda yer alan madenlerle ilgili olarak gerçek ve özel hukuk tüzelkişilerine verilmiş ruhsatlar iptal edilir, başvurular ise olumsuz değerlendirilerek sonuçlandırılır."
Gerekçe: Bu maddeyle, Maden Kanununda açıkça sıralanan, aranma ve işletilmesinin Devlet tekeline verildiği, yurtdışına ihracının yasaklandığı Nadir Toprak Elementlerinin çıkarılma ve işletilmesine dair bugüne kadar başka gerçek veya tüzel kişilere verilmiş ruhsatlar varsa iptal edileceği; bekleyen başvurular varsa bu başvuruların olumsuz sonuçlandırılacağı hüküm altına alınmaktadır.
Madde 4
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 5
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. 192S
Gerekçe: Yürütme maddesidir. NADİR TOPRAK ELEMENTLERİNİN ÜLKE YARARINA KULLANILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

Maddeler TBMM'deki teklif metninden otomatik ayrıştırılmıştır; asıl metin için teklif PDF'i ↗

İmza sahipleri

138 milletvekili · parti, imza günündeki partisidir
Özgür Özel
CHP · Manisa
İlk imza
Murat Emir
CHP · Ankara
İlk imza
Gökhan Günaydın
CHP · İstanbul
İlk imza
Ali Mahir Başarır
CHP · Mersin
İlk imza
Ayhan Barut
CHP · Adana
Bilal Bilici
CHP · Adana
Burhanettin Bulut
CHP · Adana
Orhan Sümer
CHP · Adana
Müzeyyen Şevkin
CHP · Adana
Reşat Karagöz
CHP · Amasya
Umut Akdoğan
CHP · Ankara
Adnan Beker
CHP · Ankara
Tekin Bingöl
CHP · Ankara
Deniz Demir
CHP · Ankara
Semra Dinçer
CHP · Ankara
Okan Konuralp
CHP · Ankara
Gamze Taşcıer
CHP · Ankara
Aliye Timisi Ersever
CHP · Ankara
Aylin Yaman
CHP · Ankara
Cavit Arı
CHP · Antalya
Aliye Coşar
CHP · Antalya
Sururi Çorabatır
CHP · Antalya
Mustafa Erdem
CHP · Antalya
Aykut Kaya
CHP · Antalya
Özgür Erdem İncesu
CHP · Ardahan
Uğur Bayraktutan
CHP · Artvin
Süleyman Bülbül
CHP · Aydın
Evrim Karakoz
CHP · Aydın
Bülent Tezcan
CHP · Aydın
Hüseyin Yıldız
CHP · Aydın
Ensar Aytekin
CHP · Balıkesir
Serkan Sarı
CHP · Balıkesir
Aysu Bankoğlu
CHP · Bartın
Yaşar Tüzün
CHP · Bilecik
Türker Ateş
CHP · Bolu
İzzet Akbulut
CHP · Burdur
Nurhayat Altaca Kayışoğlu
CHP · Bursa
Hasan Öztürk
CHP · Bursa
Kayıhan Pala
CHP · Bursa
Orhan Sarıbal
CHP · Bursa
Özgür Ceylan
CHP · Çanakkale
İsmet Güneşhan
CHP · Çanakkale
Mehmet Tahtasız
CHP · Çorum
Şeref Arpacı
CHP · Denizli
Gülizar Biçer Karaca
CHP · Denizli
Mustafa Sezgin Tanrıkulu
CHP · Diyarbakır
Talih Özcan
CHP · Düzce
Ahmet Baran Yazgan
CHP · Edirne
Gürsel Erol
CHP · Elazığ
Mustafa Sarıgül
CHP · Erzincan
İbrahim Arslan
CHP · Eskişehir
Utku Çakırözer
CHP · Eskişehir
Jale Nur Süllü
CHP · Eskişehir
Melih Meriç
CHP · Gaziantep
Hasan Öztürkmen
CHP · Gaziantep
Elvan Işık Gezmiş
CHP · Giresun
Mehmet Güzelmansur
CHP · Hatay
Servet Mullaoğlu
CHP · Hatay
Nermin Yıldırım Kara
CHP · Hatay
Hikmet Yalım Halıcı
CHP · Isparta
Fethi Açıkel
CHP · İstanbul
Gamze Akkuş İlgezdi
CHP · İstanbul
Engin Altay
CHP · İstanbul
Kadri Enis Berberoğlu
CHP · İstanbul
Türkan Elçi
CHP · İstanbul
Yunus Emre
CHP · İstanbul
Zeynel Emre
CHP · İstanbul
Cemal Enginyurt
CHP · İstanbul
Ali Gökçek
CHP · İstanbul
Özgür Karabat
CHP · İstanbul
İlhan Kesici
CHP · İstanbul
Yüksel Mansur Kılınç
CHP · İstanbul
Suat Özçağdaş
CHP · İstanbul
Nimet Özdemir
CHP · İstanbul
Turan Taşkın Özer
CHP · İstanbul
Oğuz Kaan Salıcı
CHP · İstanbul
Namık Tan
CHP · İstanbul
Erdoğan Toprak
CHP · İstanbul
Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu
CHP · İstanbul
Gökan Zeybek
CHP · İstanbul
Ednan Arslan
CHP · İzmir
Murat Bakan
CHP · İzmir
Sevda Erdan Kılıç
CHP · İzmir
Gökçe Gökçen
CHP · İzmir
Seda Kâya Ösen
CHP · İzmir
Rıfat Turuntay Nalbantoğlu
CHP · İzmir
Ümit Özlale
CHP · İzmir
Ahmet Tuncay Özkan
CHP · İzmir
Mahir Polat
CHP · İzmir
Yüksel Taşkın
CHP · İzmir
Rahmi Aşkın Türeli
CHP · İzmir
Mehmet Salih Uzun
CHP · İzmir
Deniz Yücel
CHP · İzmir
Ali Öztunç
CHP · Kahramanmaraş
Cevdet Akay
CHP · Karabük
İsmail Atakan Ünver
CHP · Karaman
İnan Akgün Alp
CHP · Kars
Aşkın Genç
CHP · Kayseri
Vecdi Gündoğdu
CHP · Kırklareli
Fahri Özkan
CHP · Kırklareli
Metin İlhan
CHP · Kırşehir
Nail Çiler
CHP · Kocaeli
Mühip Kanko
CHP · Kocaeli
Harun Özgür Yıldızlı
CHP · Kocaeli
Barış Bektaş
CHP · Konya
Ali Fazıl Kasap
CHP · Kütahya
Veli Ağbaba
CHP · Malatya
Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu
CHP · Manisa
Bekir Başevirgen
CHP · Manisa
Selma Aliye Kavaf
CHP · Manisa
Hasan Ufuk Çakır
CHP · Mersin
Talat Dinçer
CHP · Mersin
Gülcan Kış
CHP · Mersin
Süreyya Öneş Derici
CHP · Muğla
Gizem Özcan
CHP · Muğla
Cumhur Uzun
CHP · Muğla
Ömer Fethi Gürer
CHP · Niğde
Mustafa Adıgüzel
CHP · Ordu
Seyit Torun
CHP · Ordu
Asu Kaya
CHP · Osmaniye
Tahsin Ocaklı
CHP · Rize
Ayça Taşkent
CHP · Sakarya
Murat Çan
CHP · Samsun
Barış Karadeniz
CHP · Sinop
Ulaş Karasu
CHP · Sivas
Mahmut Tanal
CHP · Şanlıurfa
İlhami Özcan Aygun
CHP · Tekirdağ
Faik Öztrak
CHP · Tekirdağ
Nurten Yontar
CHP · Tekirdağ
Kadim Durmaz
CHP · Tokat
Sibel Suiçmez
CHP · Trabzon
Ali Karaoba
CHP · Uşak
Tahsin Becan
CHP · Yalova
Eylem Ertuğ Ertuğrul
CHP · Zonguldak
Deniz Yavuzyılmaz
CHP · Zonguldak
Evrim Rızvanoğlu Emir
CHP · İstanbul
Cem Avşar
CHP · Tekirdağ
Ümit Dikbayır
CHP · Sakarya

Kaynak: TBMM'nin kamuya açık kayıtları. Maddeler ve gerekçeler teklif metninden otomatik ayrıştırılır; asıl metin TBMM'deki PDF'tir. Hata bildir