Madde 1
Bu Kanunun amacı, Türkiye'de Antep fıstık üretiminin sürdürülebilirliğini
sağlamak, üreticilerin ekonomik olarak korunmasını temin etmek, ürünün kalite ve verimliliğini
artırmak, üretimden tüketime kadar olan süreci düzenlemek ve üretici gelirlerini güvence altına
almaktır.
Gerekçe: Kanunun amacı ve kapsamı belirlenerek, Antep fıstığı üretiminde
sürdürülebilirlik, üretici gelirlerinin güvence altına alınması ve üretim zincirinin düzenlenmesi
hedeflenmektedir.
II. Kurumsal Yapı
Madde 2
Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde, üretici kooperatifleri, ziraat odaları,
üniversiteler ve yerel yönetimlerin temsilcileri yer aldığı Antep Fıstık Üretim ve Destekleme
Kurulu (AFÜDK) kurulur.
AFÜDK, her üretim sezonu öncesinde fıstığın taban ve tavan fiyatlarım belirler. Fiyat belirleme
sürecinde; üretim maliyetleri, işçilik giderleri, bölgesel iklim etkileri, ihracat potansiyeli ve
piyasa talepleri dikkate alınır.
Gerekçe: Antep Fıstık Üretim ve Destekleme Kurulu'nun (AFÜDK) kuruluşu, yapısı
ve görevleri düzenlenmektedir. AFÜDK'nin taban ve tavan fiyatları belirlemesi, üretici lehine
adil fiyat politikalarmm oluşturulmasını sağlayacaktır.
Madde 3
Fıstık üretimi yapılan illerdeki üretici kooperatifleri, Türkiye Antep Fıstık
Üreticileri Üst Birliği (TAFÜB) adıyla Türkiye'de bir çatı örgüt altında birleşir.
TAFÜB; üretim planlaması, fiyat koordinasyonu, ihracat payı dağılımı ve üretici haklarının
takibinden sorumludur.
Üst birlik. Tarım ve Orman Bakanlığı ile eşgüdüm içinde çalışır; karar alma süreçlerinde üretici
temsilcilerinin belirlenmesine ilişkin usul ve esaslaı^ çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir.
Gerekçe: Türkiye Antep Fıstık Üreticileri Üst Birliği'nin (TAFÜB) kurulması
öngörülmektedir. Üretici kooperatiflerinin ülke genelinde örgütlenmesi, üretim planlaması ve
fiyat koordinasyonu açısından önem taşımaktadır.
III. üretim ve Destek Mekanizmaları
Madde 4
Tüm Antep fıstık üreticileri, Türkiye Antep Fıstık Üretici Kayıt Sistemi
(TAFÜKS) kapsamında kayıt altma alınır. Kayıt sistemi; üretim alam, rekolte, fıstık türü,
kullanılan girdi ve satış verilerini içerir. Destekleme ve teşvik programlarından yalmzca kayıtlı
üreticiler yararlanabilir.
Gerekçe: Üreticilerin kayıt altına alınmasını sağlayacak Türkiye Antep Fıstık Üretici
Kayıt Sistemi (TAFÜKS) oluşturulmaktadır. Böylece destek ve teşviklerin adil, şeffaf ve veriye
dayalı biçimde yürütülmesi sağlanacaktır.
Madde 5
Kurak ve kıraç bölgelerde, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Devlet Su İşleri (DSİ) iş
birliğiyle Antep fıstık üretim alanlarına yönelik sulama kanalları, yer altı su depoları ve damla
sulama sistemleri kurulması esas alımr.
Bu yatırımların finansmam. Tarımsal Kalkınma Fonu ve İklim Uyum Fonu kaynaklarından
karşılanır. DSİ, on yıl içinde tüm Antep fıstık üretim bölgelerinde sulama erişimini yüzde 1OO'e
çıkarma amacı taşıyan Yeşil Antep Fıstık Programı uygulamakla yükümlüdür.
Gerekçe: Antep fıstığı üretim alanlarında sulama ve altyapı yatırımlarının
geliştirilmesi, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Devlet Su İşleri (DSİ) iş birliği içinde
planlanmaktadır. "Yeşil Antep Fıstık Programı" ile on yıl içinde tüm üretim bölgelerinde
sulama erişiminin sağlanması hedeflenmektedir.
Madde 6
Tarım Kredi Kooperatifleri ve Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), AFÜDK
tarafından belirlenen taban fiyatın altma düşülmemesi için alım garantisi sağlar. Üreticiler,
belirlenen fiyat üzerinden ürünlerini kooperatifler aracılığıyla kamu kurumlarına satabilir.
Gerekçe: Devlet alım garantisi hükme bağlanarak, üreticinin emeğinin piyasa
dalgalanmalarından korunması düzenlenmektedir.
Madde 7
Antep fıstık üreticilerine; mazot, gübre, ilaç, sulama ve enerji giderlerine yönelik
Tarım Orman Bakanlığı tarafından doğrudan yardım sağlanır. Bu destekler, üretim sezonu
başlamadan önce üretici hesaplarına aktarılır.
Gerekçe: Üretim maliyetlerinin azaltılması için doğrudan girdi desteği
sağlanmaktadır.
IV. Katma Değer ve İhracat Politikası
Madde 8
Yerel yönetimlerin desteğiyle Antep fıstık işleme, paketleme ve depolama
tesislerinin kurulması teşvik edilir. Bu tesisler üretici kooperatifleri tarafından işletilir. İşlenen
ürünlerden elde edilen katma değer doğrudan üreticilere yansıtılır.
Gerekçe: Yerel kooperatiflerin üretim sonrası katma değer yaratacak işleme,
paketleme ve depolama tesislerini işletmesi teşvik edilmektedir.
Madde 9
Antep fıstık ihracatından elde edilen gelirlerin en az yüzde 25'i Üretici Destek
Fonu'na aktarılır. Bu fon; üretici eğitimi, yeni bahçe kurulumu, organik üretim desteği, kadın
ve genç üreticilerin güçlendirilmesine yönelik projelerde kullanılır.
Gerekçe: Antep fıstığı ihracatından elde edilen gelirlerin bir kısmmm Üretici Destek
Fonu'na aktarılması hükme bağlanmaktadır. Bu fon, kadın ve genç üreticilerin güçlendirilmesi,
organik üretim ve yeni bahçe kurulumu gibi alanlarda kullanılacaktır.
Madde 10
AFÜDK ve TAFÜB faaliyetleri her yıl Türkiye Büyük Millet Meclisi Tarım,
Orman ve Köyişleri Komisyonu'na rapor olarak sunulur. Şeffaflık ilkesi gereği; fiyat belirleme
süreçleri, ihracat gelirleri ve üretici destelderi kamuya açık olarak yayımlanır.
AFÜDK kararlarına aykırı olarak taban fiyatın altmda alım yapan kişi veya şirketlere idari para
cezası uygulamr. Antep fıstığı ithalatı, yerli üreticiye zarar verecek şekilde yapılamaz.
Gerekçe: Kurumsal yapıların ve piyasa aktörlerinin faaliyetlerinin denetimi ile
şeffaflık ilkeleri düzenlenmektedir. İhlaller için idari yaptırımlar çıkarılacak yönetmelikle
belirlenir.
V,Uygulama ve Geçiş Hükümleri
Madde 11
Bu kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren üç ay içinde, Tanm ve Orman
Bakanlığı bünyesinde; üretici kooperatifleri, ziraat odaları, üniversiteler ve yerel yönetimlerin
temsilcilerinin katılımıyla Antep Fıstık Üretim ve Destekleme Kurulu (AFÜDK) kurulur.
Kurulların görev ve yetkilerini düzenleyecek yönetmelik, Balcanhk tarafından hazırlanır.
Gerekçe: Bu kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren üç ay içinde, Tanm ve Orman
Bakanlığı bünyesinde; üretici kooperatifleri, ziraat odaları, üniversiteler ve yerel yönetimlerin
temsilcilerinin katılımıyla Antep Fıstık Üretim ve Destekleme Kurulu (AFÜDK) ve Türkiye
Antep Fıstık Üreticileri Üst Birliği (TAFÜB) kurulur.
Bu kurulların görev ve yetkilerini düzenleyecek yönetmelik Bakanlık tarafından
hazırlamr.
VI. Denetim ve Çeşitli Hükümler
Madde 12
Bu kanun, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 13
Bu kanun hükümlerini Cumhurbaşkam yürütür.
Gerekçe: Yürütme maddesidir.
ANTEP FISTIK ÜRETİMİNİN, ÜRETİCİSİNİN VE SULAMA ALTYAPISININ
DESTEKLENMESİ HAKKINDA KANUN TEKLİFİ