İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Kanun teklifi · 2/3358 · Komisyonda

Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi

Teklif ile, yapay zekâ sitemlerine ilişkin bazı düzenlemelerin yapılması amaçlanmaktadır.

TBMM kaydındaki özet.

İlk imza
Halil Öztürk
MHP · Kırıkkale

Komisyon süreci

  1. 7 KASIM 2025
    Sunuldu
  2. ESAS KOMİSYON
    Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu
    Geliş 10 Kasım 2025 · Komisyonda
  3. TALİ KOMİSYON
    Adalet Komisyonu
    Geliş 10 Kasım 2025 · Komisyonda
  4. TALİ KOMİSYON
    Dijital Mecralar Komisyonu
    Geliş 10 Kasım 2025 · Komisyonda

Genel gerekçe

Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).

Gerekçeyi oku
Günümüzde baş döndürücü hızla yaşanan iletişim ve bilişim teknolojilerindeki büyük değişim ve dönüşüme uyum sağlamaya ve hatta bunları yönetmeye çalışan insanlık, tarihte görülmemiş düzeyde yeni, çok boyutlu ve bilinmeyen konularla karşılaşmaktadır. Bu değişim rüzgârının bireyler, toplumlar ve hatta devletler seviyesinde çok ciddi ve hatta yıkıcı etkileri bulunmakta ve tüm aktörleri proaktif davranmaya, hızlı ve yenilikçi çözümler üretmeye ve cesur adımlar atıp stratejiler geliştirmeye zorlamaktadır. Proaktif olabilmek, hazırlıklı olmak, uzun vadeli planlama yapmak ve stratejik yönetim bakış açısıyla konuları ele almakla ilgilidir. Yapay zekâ, bir makineye algılama, muhakeme etme ve öğrenme gibi bilişsel işlevleri gerçekleştirme yeteneği sağlayan güçlü bir teknoloji olarak ifade edilmektedir. Yapay zekâ, makinelerin deneyimden öğrenmesini, yeni girdilere uyum sağlamasını ve insanın yaptığına benzeri görevleri gerçekleştirmesini mümkün kılmaktadır. Yapay zekânın beraberinde getireceği etik ikilemler, sosyal yaşamın dijital bireylere dönüşümü, haklar ve fikri mülkiyet ile ilgili sorunlar, akıllı sistemlerin yapay zekâ temelli sistemler oluşturması gibi senaryolar da çeşitli araştırmacılar tarafından tartışılmaktadır. i Bu noktada Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi Başkanlığı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan, Türkiye'nin yapay zekâ çalışmalarına yön verecek ilk "Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi", 20/08/2021 tarihli ve 31574 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve 24 Ağustos 2021 tarihinde Bilişim Vadisi'nde kamuoyu ile paylaşılmıştır. Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi, 2021-2025 yıllarını kapsayacak şekilde oluşturulmuştur. Unutmamak gerekir ki yapay zekâ, alan olarak doğru şekilde ele alınmazsa riskler, faydalarından çok daha ağır basabilir. Facebook CEO'su Mark Zuckerberg gibi teknoloji girişimcileri, yapay zekânın insan hayatını kurtarabileceğini ama aynı zamanda kötüye kullanılabileceğini, bu sebeple de çok dikkatli ve tedbirli olmak gerektiğini savunmaktadır. Öte yandan Tesla ve SpaceX CEO'su Elon Musk ise yapay zekânın muhtemelen insanlığın karşı karşıya kaldığı en büyük varoluşsal tehditlerden biri olduğunu öne sürmüş ve düzenleyicilerin proaktif olmaları gerektiğini savunmaktadır. Yapay zekâ teknolojilerinin gelişimi ile birlikte dijital ortamda ortaya çıkan riskler çeşitlenmiş, kişilik hakları ihlalleri, kamu düzeni tehditleri, hakaret, tehdit ve etik dışı içerik üretimi yaygınlaşmıştır. Özellikle yapay zekâ yoluyla nefret söylemi, deepfake içerikler ve manipülasyon amaçlı üretilen içerikler ciddi güvenlik riski haline gelmiştir. Ülkemizde yeni bir kanun ihdasına gerek kalmaksızın mevcut temel kanunlarda değişiklik yapılarak gerekli hukuki çerçevenin oluşturulması zaruri bir hal almıştır. Kişi hak ve hürriyetini, şeref ve haysiyetini, bireysel temel hak ve özgürlükleri korumak ve buna yönelik düzenlemeleri hayata geçirmek en temel görevimizdir. Bundan hareketle yapay zekânın oluşturduğu ve oluşturacağı olumsuz durum ve etkilere karşı bu düzenleme önem arz etmektedir.

Maddeler

11 madde · gerekçesiyle birlikte
Madde 1ekliyor
5651 sayılı ve 4/5/2007 tarihli İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Hakkında Kanunun 2'nci maddesine aşağıdaki bent eklenmiştir. “ş) Yapay zekâ sistemi: İnsan müdahalesi olmaksızın veya sınırlı insan müdahalesiyle veri işleyerek belirli görevleri yerine getiren; makine öğrenmesi, derin öğrenme, yapay sinir ağları, algoritmalar veya benzeri teknolojik yöntemlerle özerk veya yarı özerk biçimde çıktı üreten, karar veren, tavsiye sunan ya da hareket eden her türlü yazılım, model, algoritma ve programlama bütününü ifade eder.”
Gerekçe: Yapay zekâ kavramının hukuki çerçevesinin netleştirilmesi amacıyla tanımı yapılmaktadır. Bu sayede mevzuat uygulamasında belirsizliklerin önüne geçilerek yapay zekâ tabanlı sistemlerin hangi kriterler kapsamında değerlendirileceği açıkça ortaya konulmaktadır.
Madde 2ekliyor
5237 sayılı ve 26/9/2004 tarihli Türk Ceza Kanunun 125'inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. "(6) Yapay zekâ sistemlerini bu kanun uyarınca suç sayılan bir fiile yönlendiren kullanıcı, bu suçun faili sayılır ve buna göre cezalandırılır. Sistemin tasarımı veya eğitimi ile bu suçların işlenmesine imkân sağlayan geliştirici bakımından verilecek ceza yarı oranında artırılır."
Gerekçe: Türk Ceza Kanunu'na eklenen bu hüküm ile yapay zekâ sistemleri vasıtasıyla işlenen belirli suçlarda sorumluluk rejimi düzenlenmektedir. Böylece kullanıcı ve geliştiricilerin (o sorumlulukları (o netleştirilerek (Oo mağduriyetlerin OoOönüne (o geçilmesi amaçlanmaktadır.
Madde 3ekliyor
5651 sayılı ve 4/5/2007 tarihli İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Hakkında Kanunun 8inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. "(18) Yapay zekâ sistemleri tarafından üretilen kişilik haklarına aykırı, kamu güvenliğini tehdit eden veya deepfake teknolojisi kullanılarak gerçek dışı şekilde düzenlenen içerikler hakkında erişim engelleme ve içerik kaldırma işlemleri 6 saat içinde yerine getirilir. İçerik sağlayıcılar ve yapay zekâ sistemlerinin geliştiricileri bu yükümlülükten müştereken sorumludur."
Gerekçe: Kişilik haklarına aykırı, kamu düzenini tehdit eden veya deepfake niteliğindeki içeriklerin hızla kaldırılmasını sağlamak amacıyla erişim engelleme süresi kısalılmakta ve sorumluluk genişletilmektedir. Böylece mağduriyetlerin önlenmesi hedeflenmektedir.
Madde 4ekliyor
6698 sayılı ve 24/3/2016 tarihli Kişisel Verilerin Korunması Kanununun 12'nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir: "(6) Yapay zekâ uygulamalarında kullanılan veri setleri anonimlik, ayrımcılık yasağı ve meşruiyet ilkelerine uygun olmak zorundadır. Ayrımcı veri setlerinin kullanılması veri güvenliğinin ihlali sayılır."
Gerekçe: Yapay zekâ uygulamalarında kullanılan veri setlerinin ayrımcılık yasağına ve veri güvenliğine uygun hale getirilmesi amaçlanmaktadır. Ayrımcı veri setlerinin kullanımı açıkça ihlal sayılarak bireylerin temel hakları korunmaktadır.
Madde 5ekliyor
5809 sayılı ve 5/11/2008 tarihli Elektronik Haberleşme Kanununun 6'nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. "z) BTK, kamu düzenini veya seçim güvenliğini tehdit eden yapay zekâ içerikleri hakkında acil erişim engelleme kararı verebilir. Bu yükümlülüğe aykırı hareket edenlere 10 milyon TL”*ye kadar idari para cezası uygulanır."
Gerekçe: Seçim güvenliği ve kamu düzenine yönelik tehditlerin önlenmesi amacıyla Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna (BTK) acil müdahale yetkisi verilmektedir. Bu kapsamda caydırıcı idari para cezaları öngörülerek düzenlemenin etkinliği artırılmaktadır.
Madde 6ekliyor
7545 sayılı ve 12/3/2025 tarihli Siber Güvenlik Kanununun 7'nci maddesine aşağıdaki fıkralar eklenmiştir. (3) Yapay zekâ sistemlerinde hizmet sağlayıcıları aşağıdaki önlemleri almakla yükümlüdür: a) Eğitim veri setlerinin şeffaflığı ve denetlenebilirliğini sağlamak, b) Yanlış ve manipülatif bilgi üretimini engelleyecek içerik doğrulama mekanizmaları kurmak, c) Hallüsinasyon riskini azaltacak algoritmik kontroller uygulamak, d) Yüksek riskli uygulamalarda insan onaylı denetim mekanizmaları geliştirmek, e) Düzenli aralıklarla siber güvenlik zafiyet testleri yapmak. Bu önlemleri yerine getirmeyen hizmet sağlayıcılarına 5 milyon TL?ye kadar idari para cezası uygulanır; kamu düzenini tehdit eden ağır ihlallerde geçici faaliyet durdurma cezası verilebilir."
Gerekçe: Yapay zekâ sistemlerinde güvenliğin artırılması ve manipülatif içeriklerin önlenmesi amacıyla hizmet sağlayıcılara ilave yükümlülükler getirilmektedir. Ayrıca ihlaller için idari yaptırımlar düzenlenmektedir.
Madde 7ekliyor
5651 sayılı ve 4/5/2007 tarihli İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Hakkında Kanununa aşağıdaki ek madde eklenmiştir. “EK MADDE 5- Yapay zekâ sistemleri aracılığıyla görsel, işitsel veya metinsel içeriklerin sahte biçimde üretilmesi halinde (deepfake), içeriğin kullanıcıya yapay olarak üretildiğine dair açık, anlaşılır ve silinemez bir ibare ile etiketlenmesi zorunludur. Bu ibare; “Yapay Zekâ Tarafından Üretilmiştir” ifadesiyle yer alır. Bu yükümlülüğe aykırı davranan içerik sağlayıcılar ve/veya geliştiriciler hakkında, BTK tarafından içeriğin niteliğine göre 500.000 TL ile 5.000.000 TL arasında idari para cezası uygulanır. İhlalin sistematik biçimde ve kasıtlı olarak gerçekleştirilmesi halinde içerik sağlayıcının erişim engellenmesine karar verilir. Ayrıca, bu tür içeriklerin kamu düzenini bozucu, kişilik haklarına zarar verici veya siyasi manipülasyon amacı taşıması halinde içerik, ivedilikle erişime kapatılır; gerekirse savcılığa suç duyurusunda bulunulur. BTK, bu madde uyarınca denetim yapma, teknik izleme araçlarını kullanma ve rehber ilkeler yayımlama yetkisine sahiptir.”
Gerekçe: Deepfake gibi sahte içeriklerin açık şekilde kullanıcıya belirtilmesini zorunlu kılarak dezenformasyonla mücadele edilmesi amaçlanmaktadır. İhlaller için idari yaptırımlar öngörülerek kamu güvenliği korunmaktadır.
Madde 8değiştiriyor2937 sayılı5237 sayılı
5651 sayılı ve 4/5/2007 tarihli İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Hakkında Kanunun 8”inci maddesinin 1'inci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. “(1) İnternet ortamında yapılan ve içeriği aşağıdaki suçları oluşturduğu hususunda yeterli şüphe sebebi bulunan yayınlarla ilgili olarak içeriğin çıkarılmasına ve/veya erişimin engellenmesine karar verilir: a) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda yer alan; 1) İntihara yönlendirme (madde 84), 2) Çocukların cinsel istismarı (madde 103, birinci fıkra), 3) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma (madde 190), 4) Sağlık için tehlikeli madde temini (madde 194), 5) Müstehcenlik (madde 226), 6) Fuhuş (madde 227), 7) Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama (madde 228), 8) Hakaret (madde 125), 9) Tehdit (madde 28), 10) İnsanlığa Karşı Suçlar (madde 77), suçları. b) 25/7/1951 tarihli ve 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanunda yer alan suçlar. c) (Ek:25/3/2020-7226/32 md.) 29/4/1959 tarihli ve 7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanunda yer alan suçlar. ç) (Ek:13/10/2022-7418/32 md.) 1/11/1983 tarihli ve 2937 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanununun 27 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında yer alan suçlar.”
Gerekçe: İnternet ortamında erişim engelleme kapsamındaki suçlara, yapay zekâ sistemleriyle işlenebilecek yeni suçlar eklenmekte ve erişim engelleme mekanizması güçlendirilmektedir.
Madde 9ekliyor
5651 sayılı ve 4/5/2007 tarihli İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Hakkında Kanunun 8/A maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. “(6) Bu kanunun 8'inci maddesinin 1'inci fıkrasında sayılan hususlar için Türk Ceza Kanunu'nun ilgili hükümleri ilgili yapay zekânın faaliyet gösterdiği sosyal ağ sağlayıcı için uygulanır.”
Gerekçe: Türk Ceza Kanunu hükümlerinin, yapay zekâ tabanlı sosyal ağ sağlayıcıları için de uygulanabilirliğini sağlayarak sorumluluk alanı genişletilmektedir.
Madde 10
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 11
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Gerekçe: Yürütme maddesidir. BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ

Maddeler TBMM'deki teklif metninden otomatik ayrıştırılmıştır; asıl metin için teklif PDF'i ↗

İmza sahipleri

1 milletvekili · parti, imza günündeki partisidir

Kaynak: TBMM'nin kamuya açık kayıtları. Maddeler ve gerekçeler teklif metninden otomatik ayrıştırılır; asıl metin TBMM'deki PDF'tir. Hata bildir