Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Anayasa'nın 153. maddesi uyarınca, Anayasa Mahkemesi kararları kesindir. Kararlar
yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.
Ancak uygulamada, bazı yargı mercilerinin Anayasa Mahkemesi'nin kararlarını yerine
getirmemesi veya geciktirmesi nedeniyle hukuk devleti ilkesi, hukuk güvenliği ve bireylerin
temel hak ve özgürlükleri zedelenmektedir.
Türkiye İşçi Partisi (TİP) Milletvekili Can Atalay, AYM'nin Ocak 2024'te verdiği hak
ihlali kararına rağmen, İstanbul 13”üncü Ağır Ceza Mahkemesi ve Yargıtay bu karara
uymamıştır ve Can Atalay hala cezaevindedir. Hem yerel mahkeme hem de Yargıtay Anayasa
Mahkemesi kararını göz ardı etmiştir.
Yine Halkların Demokratik Partisi (ADP) eski eş genel başkanı Selahattin Demirtaş,
hakkında verilen çeşitli AYM kararlarına rağmen dokuz yıldır Edirne Cezaevi'nde
bulunmaktadır.
Aynı şekilde hakkında AYM'nin hak ihlali kararı verdiği iş insanı Osman Kavala da
sekiz yıldır cezaevindedir.
, Gezi davasında Tayfun Kahraman hakkında verilen AYM”nin ihlal kararı sonrasında
İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, infazın durdurulması, tahliye ve yeniden yargılama
taleplerini reddetmiştir.
Bu durum, yargı güveni derinden sarstığı gibi Anayasa'nın üstünlüğünü tehdit
etmekte, bireylerin Anayasa ile güvence altına alınmış olan haklarının korunmasını fiilen
engellemektedir. Anayasa Mahkemesi kararının tanınmadığı bir ülkede rejim çökmüş
demektir.
Bu nedenle, Anayasa Mahkemesi kararlarını uygulamayan hâkimler hakkında açık bir
disiplin ve tazmin sorumluluğu mekanizması kurulması zorunlu hale gelmiştir.
Her ne kadar HSK tarafından birinci sınıfa ayrılan ve birinci sınıf olan hâkim ve
savcıların çalışmalarının değerlendirilmesi esaslarına ilişkin ilke kararlarında, yargı
bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı ilkeleri temelinde; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve
Anayasa Mahkemesince yapılan incelemelerde ihlal kararına sebebiyet verip vermedikleri,
neden oldukları ihlalin niteliği ve ağırlığı ile ilgililerin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve
Anayasa ile teminat altına alınan hakların korunması konusundaki gayretlerinin de
değerlendirileceği yönünde 05/04/2017- 675/2 numaralı karar ile ilke kararı alınmış olsa da
AYM kararlarını uygulamayan bazı hakim ve savcıların daha üst görevlere getirilerek
ödüllendirildikleri görülmüştür.
Bu kanun teklifi, Anayasa'nın 153. maddesinin etkin biçimde uygulanmasını ve bu
konuda direnen yargı mensuplarının, hukukun gereklerini yerine getirmelerini sağiğır mizi Ka
amacıyla hazırlanmıştır. i