Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) üye ülkeleri devlet başkanları tarafından kabul edilen
“Türk Dünyası 2040 Vizyonu” belgesi ve söz konusu belgenin uygulanmasına ilişkin TDT
Sekretaryası tarafından hazırlanan “2022-2026 Stratejik Yol Haritası”nda belirtilen önemli
hedeflerden biri de üye ülkeler arasında dijital ticaret alanında anlaşma müzakerelerine
başlanması olmuştur.
Söz konusu hedef çerçevesinde, ülkemizce “Dijital Ekonomi Ortaklık Anlaşması” taslak
metni hazırlanarak 25 Şubat 2022 tarihinde TDT üyesi ülkelerle paylaşılmış ve müzakereler 30
Eylül 2024 tarihinde tamamlanmıştır. “Türk Devletleri Teşkilatına Üye Devletlerin
Hükümetleri Arasında Dijital Ekonomi Ortaklık Anlaşması” 6 Kasım 2024 tarihinde Bişkek'te
imzalanmıştır.
Anlaşma ile dijital yolla mal ve hizmet ticaretimiz açısından hedef ülke ve önemli
pazarlar teşkil eden TDT üyesi ülkeler arasında dijital ekonomiye ilişkin konuların
düzenlenmesi amaçlanmaktadır. Bu çerçevede, söz konusu Anlaşmada, ödeme ve para
transferlerine engel getirilmemesi, kâğıtsız ticaret, elektronik işlem çerçevesinin kurulması,
lojistik, elektronik faturalandırma, hızlı teslimat hizmetleri, elektronik ödemeler, milli tedarikçi
veri tabanı, elektronik imza, ticari elektronik mesajlar, çevrimiçi tüketicinin korunması, kişisel
verilerin korunması, küçük ve orta ölçekli işletmeler alanında işbirliği, mali ve teknolojik
alanlarda işbirliği, siber güvenlik işbirliği ve rekabet politikası alanında işbirliği gibi farklı
konular detaylı hükümlerle düzenlenmiştir.
Gerek ülkemiz gerek TDT üyesi diğer ülkeler bakımından dijital yolla sınır ötesi mal ve
hizmet ticaretinin artırılması için önemli enstrümanlar arasında yer alması hedeflenen Anlaşma,
özellikle uluslararası kurallar getirmek suretiyle güçlendirilmiş bir hukuki güven mekanizması
tesis edilerek alıcı ve satıcının farklı ülkelerde kolaylaştırılmış, hızlı ve güvenli alışveriş
yapabilmesi açısından da önem arz etmektedir.
Ayrıca, sınır ötesi elektronik ticaretin kolaylaştırılabilmesi için ticari faaliyet
zincirindeki tüm işlemlerin kâğıtsız ortamda ve dijital sistemlerin hukuki açıdan dijital olmayan
iş akışı ve çıktılar ile denk düzeyde tanındığı bir ortamda yürütülmesi önem arz etmektedir. Bu
çerçevede, ticaret belgelerinin dijital ortama yüklenebilmesi; elektronik imzaların, elektronik
ödeme sistemlerinin, elektronik faturaların vb. elektronik sistemlerin karşılıklı çalışabilirlik
hususlarını da içeren bir uluslararası hukuki çerçeve tesis edilmesi vizyonu da Anlaşmaya
yansıtılmıştır.
Anlaşmanın, ülkemiz mal ve hizmet ihracatçıları açısından finansman imkânlarının
bulunduğu bazı fırsatları da beraberinde getirebileceği, bu kapsamda, ülkemiz bilişim ve
yazılım şirketleri açısından pazara giriş fırsatları oluşturabileceği ve Anlaşmanın dijital ticaret
bağlamında TDT üyesi ülkeler arasında ticari faaliyetlerin sürdürülebilir şekilde ve artarak
devam etmesine olumlu katkıda bulunacağı değerlendirilmektedir.
e
ED
DEVLETLERİ TEŞKİLATINA ÜYE DEVLETLERİN HÜKÜMETLERİ
ARASINDA
DİJİTAL EKONOMİ ORTAKLIK ANLAŞMASI
Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti, Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti, Kırgız Cumhuriyeti
Bakanlar Kurulu, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti,
(bundan sonra her biri ayrı ayrı "Taraf" veya topluca “Taraflar” olarak anılacaktır).
3 Ekim 2009 tarihinde imzalanan Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi'nin Kurulmasına
Dair Nahçıvan Anlaşmasına DAYANARAK;
Köklü dostluk ve kardeşlik RUHUYLA;
“Türk Dünyası Vizyonu-2040” ve “Türk Devletleri Teşkilatının 2022-2026 Stratejisi”nde
belirlenen öncelikleri HATIRLAYARAK;
Dijital (Oekonomiyle ilgili Okonularda Ortaklık o işbirliğini oilerletme O taahhüdünü
ONAYLAYARAK;
Elektronik ticaret de dâhil olmak üzere dijital ekonominin getirdiği ekonomik firsatlardan ve
mal ve hizmetlere daha geniş erişim olanağından yararlanmayı ARZU EDEREK;
Tüm Üye Devletlerin Taraf olduğu ilgili uluslararası anlaşmalar kapsamında Tarafların
yükümlülüklerini TANIYARAK;
Kapsayıcı ekonomik büyümenin teşvik edilmesinde ve kadınların, gençlerin, korunmasız
kişilerin ve engelli kişilerin uluslararası ticarette güçlendirilmesinde dijital ekonominin önemini
KAYDEDEREK;
Kritik altyapının korunması ve tüketiciler ile işletmeler için güvenli ve muteber dijital
platformların sağlanması konusundaki ortak çıkarın BİLİNCİNDE OLARAK;
Mevcut işletmeleri geliştirmek, yeni ürünler ve pazarlar yaratmak için teknolojik gelişmelerin
olumlu etkilerini GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURARAK;
Sınır-ötesi mal ve hizmet ticaretine imkân veren dijital sistemler arasında karşılıklı
çalışabilirliği kolaylaştırmada ortak standartlar belirlemenin rolünün DİKKATİNDE
OLARAK;
Kamu refahının muhafazası, meşru kamu politikası amaçlarını korumak için düzenleme yapma
Asaği
N
A am
BÖLÜM1
GENEL HÜKÜMLER