Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Yoksulluk, ekonomik temelli sosyal ve toplumsal sonuçları olan bir krizdir. Ortalama
yaşam süresinden beslenmeye, sağlıktan ulaşıma ve barınmaya kadar temel yaşam hakkım
doğrudan etkilemektedir. TÜİK'in Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırmasına göre Türkiye'de en
az 17 milyon 821 yurttaş en temel ihtiyaçlarını dahi karşılayamayacak kadar yoksuldur.
Yoksulluk oranı yüzde 21,2'ye yükselirken her on yurttaştan ikisi yoksul hale gelmiştir. Düşük
asgari ücret, ağır vergiler ve adaletsiz gelir dağılımı, çalışan yoksulluğunu her geçen gün
artırmaktadır. 2024 yılında Türkiye'de çalışanların yoksulluk oranı %10,7'dir. İşsizliğin
yüksekliği, bu yoksulluğun daha geniş kitleleri ve aileleri etkilemesine yol açmaktadır.
Ücretler enflasyon karşısında hızla erirken, milyonlarca emekçinin alım gücü her geçen
gün daha da düşmektedir. Buna rağmen, işçilerin yarısına yakınının açlık smırımn altında asgari
ücretle çalışması yoksulluğun kitlesel bir hâl almasına yol açmakta ve Türkiye'deki derin
yoksulluk krizinin en somut göstergesini oluşturmaktadır. Resmi veriler, bu gerçeği ortaya
koymaktadır: 2025'in Ekim Ayı dört kişilik ailenin aylık gıda harcaması tutarı (açlık sımrı) 28
bin 412 TL. Gıda ile birlikte diğer tüm temel harcamalar için haneye girmesi gereken toplam
gelir tutarı (yoksulluk sınırı) ise 92 bin 547 TL. Asgari ücret ise yalmzca 22 bin 104 TL'dir.
Aynı dönemde en düşük memur maaşı 50 bin 503 TL, en düşük emekli aylığı ise 16 bin 881
TL seviyesinde kalmıştır.
Hanehalklarımn tüketim harcamaları incelendiğinde, yoksulluğun en net hissedildiği
alanların en temel ihtiyaçlar olduğu görülmektedir. Çeşitli araştırmalara göre 2023'te toplam
hanehalkı başına aylık ortalama tüketim harcaması 24 bin 383 TL iken, 2024'te bu tutar
neredeyse iki katma çıkarak 45 bin 344 TL'ye ulaşmıştır. Bununla birlikte Aile Sosyal
Hizmetler Bakanlığı 2024 yılı faaliyet raporuna göre sosyal yardımlardan faydalanan toplam
hane sayısı 4 milyon 574 bin 684 olmuştur. Bu rakam yaklaşık 20 milyon insana denk
gelmektedir.
Resmi verilere göre bu yoksulluk en çok çocuklar etkilenmektedir. 2024 yılında 18
yaşından küçük çocukların %38,9'u yoksul ya da sosyal dışlanma riski altmda olduğu ve
TÜÎK'in açıkladığı verilere göre bu oran; 18-64 yaş grubunda %26,3, 65 yaş üstünde ise
%23,3'tür. Toplam yoksulluk ve sosyal dışlanma riski altmda olanların oram ise %29,3
seviyesindedir. Çocuklann hayatlanmn en çok ihtiyaç duydukları döneminde sağlık, beslenme
ve eğitim gibi temel haklardan mahrum kalmalan, onların fiziksel ve zihinsel gelişimini
olumsuz etkilemektedir. Yoksulluk içinde büyüyen çocuklar, erken yaşta çalışma hayatına
girmek zorunda kalmakta ve çocuk işçiliği hızla artmaktadır. Çocukların nitelikli eğitim alması
ve Özgüvenli büyümesi bakımından merkezi bütçeden daha fazla kaynak ayırmak ve etkili
politikalar hayata geçirmek gerekmektedir.
Uzmanların ve birçok resmi kurumun açıkladığı üzere sosyo-ekonomik farklılıklar
çocuklar arasında çeşitli ayrışmaları, akran zorbalığım ve sosyal dışlanmayı tetiklemektedir. Bu
anlamda kamusal politikaların çocuk mutluluğuna odaklanması önemli bir unsurdur.
Çocuklarm fiziki ve ruhsal sağlığı ile eşitliği için atılması gereken en önemli adımlatman biri de
devlet okullarında okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim çağındaki çocuklarm^Jhtiyaçlmm
karşılamaya ilişkin 'okul başlangıç desteğinin' hayata geçmesidir.
Eğitim, Anayasa'yla güvence altına alınmış temel insan haklarmd^ .^trdır^^^İ
erişilebilir olmalıdır. Ancak, ekonomik güçlükler yaşayan ailelerin çocukları' sılâiKİa*^ifhnderi
mahrum kalmaktadır. Bu da eğitimde ciddi bir adaletsizliğe ve hak ihlallerine ^Wç):hâktydır.^
TBMM
Tel: O (312) 420 64 34- 35 Faks: O (312) 420 24 76 E-Mail: cem.avsar@tbmm.go^
Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA
Cem AVŞAR
Tekirdağ Milletvekili
Bu çerçevede 'okul başlangıç desteği', eğitimdeki eşitsizliklerin azaltılması ve hak temelli bir
eğitim sisteminin oluşturulması için önemli bir adım oluşturacaktır.
Söz konusu destek yıllık enflasyon oranlarına göre güncellenen, giyim, kırtasiye ve
diğer okul araç ve gereçlerini içeren 'okul başlangıç sepeti' oluşturularak yetkilendirilen bir
komisyonlar tarafından belirlenen fiyat kadar devlet okullarında okul öncesi, ilköğretim ve
ortaöğretim çağındaki çocukların ihtiyaçlarını karşılayacak 'okul başlangıç desteği olarak
planlanmaktadır.
Teklifimizle; Milli Eğitim Bakanlığı, kendisine bağlı Devlet okullannda eğitim gören
öğrencilerden istemde bulunanların kırtasiye malzemelerim her eğitim-öğretim yılı başında
parasız olarak sağlamak, diğer eğitim araç ve gereçlerini, gelişen eğitim teknolojisine ve
program ve metotlara uygun olarak temin etmek, geliştirmek, yenileştirmek, standartlaştırmak,
kullamima süresini ve telif haklarım ve ders kitabı fiyatlarını tespit etmek, paralı veya parasız
olarak ilgililerin yararlanmasına sunmakla görevli olduğunu belirtmek ve ek madde ile okul
başlangıç desteğinin verilmesini amaçlamaktayız.
a^LK
TBMM
Tel: O (312) 420 64 34- 35 Faks: O (312) 420 24 76 E-Mail: cem.avsar@tbmin.gov.tr
Adres: Halkla İlişkiler Binası 3 .Kat B-312 TBMM-ANKARA
Cem AVŞAR
Tekirdağ Milletvekili