Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Yoksulluk, ekonomik temelli sosyal ve toplumsal sonuçları olan bir krizdir. Ortalama
yaşam süresinden beslenmeye, sağlıktan ulaşıma ve barınmaya kadar temel yaşam hakkım
doğrudan etkilemektedir. TÜÎK'in Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırmasına göre Türkiye'de en
az 17 milyon 821 yurttaş en temel ihtiyaçlarını dahi karşılayamayacak kadar yoksuldur.
Yoksulluk oram yüzde 21,2'ye yükselirken her on yurttaştan ikisi yoksul hale gelmiştir. Düşülc
asgari ücret, ağır vergiler ve adaletsiz gelir dağılımı, çalışan yoksulluğunu her geçen gün
artırmaktadır. 2024 yılında Türkiye'de çalışanların yoksulluk oranı %10,7'dir. İşsizliğin
yüksekliği, bu yoksulluğun daha geniş kitleleri ve aileleri etkilemesine yol açmaktadır.
Ücretler enflasyon karşısında hızla erirken, milyonlarca emekçinin alım gücü her geçen
gün daha da düşmektedir. Buna rağmen, işçilerin yarısına yakımmn açlık sınırının altında asgari
ücretle çalışması yoksulluğun kitlesel bir hâl almasına yol açmakta ve Türkiye'deki derin
yoksulluk krizinin en somut göstergesini oluşturmaktadır. Resmi veriler, bu gerçeği ortaya
koymaktadır: 2025'in Eylül Ayı dört kişilik ailenin aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı)
27.970 TL. Gıda ile birlikte diğer tüm temel harcamalar için haneye girmesi gereken toplam
gelir tutan (yoksulluk sımrı) ise 91.109 TL. Asgari ücret ise yalnızca 22 bin 104 TL'dir. Aynı
dönemde en düşük memur maaşı 50 bin 503 TL, en düşük emekli aylığı ise 16 bin 881 TL
seviyesinde kalmıştır.
Hanehalklarmın tüketim harcamaları incelendiğinde, yoksulluğun en net hissedildiği
alanların en temel ihtiyaçlar olduğu görülmektedir. Çeşitli araştırmalara göre 2023'te toplam
hanehalkı başına aylık ortalama tüketim harcaması 24 bin 383 TL iken, 2024'te bu tutar
neredeyse iki katma çıkarak 45 bin 344 TL'ye ulaşmıştır.
Bununla birlikte Aile Sosyal Hizmetler Bakanlığı 2024 yılı faaliyet raporuna göre sosyal
yardımlardan faydalanan toplam hane sayısı 4 milyon 574 bin 684 olmuştur. Bu rakam yaklaşık
20 milyon insana denk gelmektedir.
Bu ekonomik tablo içinde ülkemizde 2024-2025 Yükseköğrenim Bilgi Sistemi
verilerine göre 2 milyon 853 bin 439 önlisans, 3 milyon 536 bin 313 lisans, 346 bin 668 yüksek
lisans, 98 bin 695 doktora öğrencisi olmak üzere 6 milyon 835 bin 115 yükseköğrenim
kurumlarına kayıtlı öğrencimiz bulunmaktadır. Büyük bir kısmı yurt veya kiralık evlerde
kalmak zorunda olan öğrencilerimiz bu ekonomik şartlar altında ailelerinden aldıkları destek
miktarı da oldukça sınırlıdır. Hatta kimi öğrencimiz ya okulu dondurmakta ya da terk etmek
zorunda kalmaktadır. Bu koşullarda sağlanan Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu kredi
ve burs miktarları ise önlisans ve lisans öğrencisine 3 bin TL, 5rüksek lisans öğrencisine 6 bin
TL ve doktora öğrencisine 9 bin TL'dir.
İstanbul, Ankara, İzmir başta olmak üzere büyükşehirlerimizde söz konusu okuma
maliyeti daha da artmakta ve öğrencilerin büyük bir kısrmm çalışmaya sevk etmektedir.
Böylece nitelikli eğitim alma ve kişisel bilgi ve beceri düzeyini arttırmada öğrencilerimizi geri
kalmaktadır. Bu durum, sağlanan yükseköğrenim kredi ve burs miktarlarının makul düzeyde
artınimasmı zorunlu kılmaktadır.
Teklifimizle; Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından sağlanan burs ve
kredi miktarlarımn; önlisans ve lisans öğrencileri için güncel asgari ücretin 1/3'ü, yüksekJisans
öğrencileri için 1/2'si ve doktora öğrencileri için ise 3/4'ü kadar attırılması ve asgari^e^l'^ış
oranına sabitlenmesi ile her yıl net asgari ücret artışı oramnda güncellenmesini am^çlğîm
TBMM
Tel: O (312) 420 64 34- 35 Faks: O (312) 420 24 76 E-Mail: cem.avsar@tbmm.ğ
Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA
Cem AVŞAR
Tekirdağ Milletvekili