Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Türkiye'de araç parkının önemli bir bölümünü 20 yaş ve üzeri araçlar oluşturmaktadır. Bu oran
her geçen yıl artarken, 20 yaş üstü araçların özellikle trafik güvenliği, çevresel etkiler ve
ekonomik verimlilik açısından ciddi sorunlara yol açtığı bilinmektedir. Bu bağlamda, 20 yaş ve
üzeri araçların trafikten çekilmesi, yerlerine daha güvenli, çevreci ve ekonomik araçların
alınması için ÖTV indirimi teşvikli bir dönüşüm programı büyük önem taşımaktadır.
20 yaş ve üzeri araçlar, hem teknolojik gelişmelerin gerisinde kalmaları hem de zamanla
meydana gelen yapısal aşınmalar nedeniyle ciddi güvenlik riskleri taşımaktadır. Bu araçlar,
günümüzde standart hale gelmiş olan ABS, ESP ve hava yastığı gibi temel güvenlik
sistemlerinden yoksundur. Ayrıca eski tip fren sistemleri, yetersiz yol tutuş kabiliyeti ve
çarpışma anında darbeyi emebilecek yapısal özelliklerin eksikliği, kaza anında can kaybı riskini
önemli ölçüde artırmaktadır. Bu yaş grubundaki araçlar daha fazla arıza yapma eğilimindedir;
ani fren kaybı, yolda kalma ya da yangın gibi durumlar trafik güvenliğini tehdit etmektedir.
Nitekim TÜVTÜRK verileri de bu durumu doğrulamakta; muayeneye giren araçlar arasında
tekrar oranı en yüksek grubun 20 yaş ve üzeri araçlar olduğunu ortaya koymaktadır.
20 yaş üstü araçlar, emisyon normları açısından da ciddi çevresel sorunlara yol açmaktadır. Bu
araçlar genellikle Furo 1 veya daha düşük standartlara sahip motorlarla donatılmıştır ve
günümüzde zorunlu hale gelen Euro 6 normlarına kıyasla çok daha fazla karbonmonoksit, azot
oksit ve partikül madde salınımı yapmaktadır. Yakıt verimlilikleri düşük olduğu için aynı
mesafede yeni araçlara göre daha fazla yakıt tüketirler ve bu da atmosfere daha fazla sera gazı
salınmasına neden olur. Eski motorların gürültülü çalışması, egzoz dumanı ve yağ yakma gibi
sorunlar hem hava hem de gürültü kirliliğine yol açmaktadır. Ayrıca bu araçların bakım ve
onarımlarında kullanılan eski teknoloji parçalar, çevreye atık yükünü artırmaktadır. Türkiye'nin
karbon salınımını azaltma taahhüdü göz önüne alındığında, bu yaşlı araçların trafikten
çekilmesi hem çevresel hem de iklimsel hedefler açısından büyük önem taşımaktadır.
20 yaş üstü araçlar, ekonomik açıdan hem bireyler hem de ülke için önemli yük oluşturmaktadır.
Yeni nesil araçlara kıyasla bu araçlar 9630 ila 9050 oranında daha fazla yakıt tüketmekte, bu da
hem sürücünün bütçesini zorlamakta hem de ülke genelinde yakıt ithalatı kaynaklı ekonomik
kayıplara yol açmaktadır. Ayrıca, bu araçlarda sık arıza görülmesi ve yedek parça temininde
yaşanan Zorluklar, bakım maliyetlerini ciddi şekilde artırmaktadır. Sigorta açısından da
dezavantajlı olan bu araçlar, genellikle kasko kapsamına alınmamakta ve düşük piyasa değerine
sahip olmalarına rağmen, meydana getirdikleri kazalarda yüksek maliyetli sonuçlara neden
olabilmektedir.
Kısaca 20 yaş üstü araçların oluşturduğu trafik güvenliği riski, çevresel zarar ve ekonomik yük
göz önüne alındığında, bu araçların trafikten çekilmesi artık ertelenemez bir gerekliliktir. ÖTV
indirimiyle desteklenecek bir yenileme teşvik programı, hem bireysel kullanıcıları
destekleyecek hem de ekolojik ve ekonomik kaygıları gidermeye katkı sunacaktır.