Sağlık Hizmetleri Temel Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi

İçinde bulunduğumuz süreçte, ekonomik, toplumsal, kültürel yozlaşmanın yol açtığı sorunlarm içinde var olan sistem, şiddeti doğurur hale geldi. Yaşamın her alamnda yaşadığımız, tanıklık ettiğimiz ya da medyada sıklıkla duyduğumuz şiddetin, her geçen gün değişerek, dönüşerek varlığım sürdürdüğü görülmelctedir. Sık sık gündeme gelen sağlıkta şiddet ise son yıllarda giderek artmıştn. Sağlıkta şiddet, sağlık hizmeti özellikleri nedeniyle tüm sağlık çalışanları açısından birçok tehlike ve risk içermektedir. Özelliği gereği, taşıdığı tehlike ve riskler nedeniyle sağlık hizmetleri çok tehlikeli ve tehlikeli işler kapsamında tanımlanmaktadır. Doğası gereği, tehlike ve risk içeren sağlık sektöründe, sağlık çalışanlanna yönelik şiddet, sağlık çalışanlarınm daha farklı tehlikelerle karşı karşıya kalmasına yol açmaktadır. Uzun ve zorlu bir eğitim yaşamı ardından son derece zor koşullarda büyük bir özveri ile çalışan doktorlar ve sağlık çalışanlarma yönelik şiddet olaylanndaki artışm, tıpkı diğer şiddet olayları gibi politik olduğu yadsmamaz. Sağlık hizmetlerini ticarileştiren, hastayı müşteri olarak gören anlayışla 2003 yılından itibaren Sağlıkta Dönüşüm Programı adı altında uygulanan sistemde hasta ile doktor karşı karşıya gelmektedir. Hastalar karşılaştığı sistemden kaynaklı sorunlarda doktorlara öfkelenmekte doktoru sorumlu tutmaktadır. Yıllardır siyasilerin kullandığı doktorları suçlayıcı popülist söylemlerin de doktorluk mesleğini itibarsızlaştırmaya yönelik olarak bilinçli kullanıldığı görülmektedir. Bu itibarsızlaştırma süreci, doktorların içinde bulunduğu sağlık sisteminden kaynaklı performans baskısı, yoğun iş temposu, nöbet ve sosyo-ekonomik sorunları daha da ağırlaştırmaktadır. 2003 yılından itibaren piyasa odaklı ve sağlık çalışanlarını değersizleştiren sağlık politikalanmn sonucu şiddet olaylarımn sayısının artışında etkili olduğu sıklıkla ifade edilmektedir. Özellikle, sağlık çalışanlarına yönelik fiziksel şiddetin, son yıllarda ülkemizde ciddi artış gösterdiği kaydedilmektedir. Türk Tabipleri Birliği ve Tabip Odaları'nm Kasım-Aralık 2023 tarihleri arasında hekimler ile yaptığı anket çalışmasına göre, 10 hekimden yaklaşık 9'u çalışma hayatı boyunca hasta veya yakını tarafından en az bir defa şiddet görmüş; şiddet görenlerin ise neredeyse 3'te 2'si beyaz kod veya yetkili mercilere bildirimde bulunmadığmı belirtmiştir. Ayrıca her 10 hekimden yaklaşık 6'sı son bir sene içerisinde hasta veya hasta yakmlanndan şiddet görmüştür. Oysa ki, Anayasa'nın 49'uncu maddesi, "Devletin çalışanlann hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları korumakla ilgili gerekli tedbirleri alır" yükümlülüğünü açık olarak belirtmektedir. Sağlık çalışanları 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındadır ve Kanımun 4'üncü maddesi, (işverenin genel yükümlülüğü) işverenin çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğunu ve bunun için gerekli tüm önlemlerini alması gerektiğini ifade etmektedir. Türkiye'de 2011 yılında Sağlık BakanlığTmn "Emeğe Saygı Şiddete Sıfır Tolerans" başlığı altında yürüttüğü çalışmalar idari yapı içinde yer alan sorumlularca benimsenmediği, uygulanmadığı ve desteklenmediği, tam tersine karşı tutum izlendiği süf^ fwT]Ş*kiye'de 'Şiddete Sıfır Tolerans" kavrammdan söz etmenin sağlık çalışanları açısî&^^^îâld^^zor olduğu belirtilmektedir. I 1923 Sağlık hizmeti sunan doktorların, hemşireler ve diğer sağlık personellerinin, günlük mesailerinde sık sık fiziki saldırılara maruz kalması, çalışanların moral ve motivasyonunu olumsuz etkilemekte, yurt dışına göçü tetiklemekte; aym zamanda sağlık hizmetlerinin kalitesini düşürmektedir. Bu tür saldırılar, sadece mağdur sağlık personelini değil, toplumun tamamını etkileyen bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. Sağlık çalışanlanna yönelik şiddetin caydırılması amacıyla cezai yaptınmlar artırılmış olsa da, bu önlemlerin yetersiz kaldığı görülmektedir. Teklif edilen düzenleme ile, sağlıkta şiddetin önlenmesi amacıyla kamu kurum ve kuruluşlarmda görev yapan sağlık personeli ile yardımcı sağlık personeline karşı görevleri sebebiyle işlenen suçların önüne geçilmesi hedeflenmektedir D m