Uyuşturucu ile Mücadelede Bağımlılığın Tedavisi, Rehabilitasyonu ve Zarar Azaltımına İlişkin Kanun Teklifi

Uyuşturucu ve psikoaktif maddelerin erişilebilirliğinin artması, yeni psikoaktif maddelerin hızla yayılması, bağımlılık tedavi kapasitesinin yetersizliği, aşırı doz ölümlerindeki artış ve mevcut mevzuatın güncel risklere yanıt verememesi, ülkemizde bağımlılıkla mücadelede kapsamlı ve bütüncül bir yasal çerçeveye duyulan ihtiyacı her geçen gün daha görünür hale getirmiştir. Bağımlılık alanındaki mevcut düzenlemeler, ağırlıklı olarak cezai yaklaşıma dayanmakta; önleme, tedavi, rehabilitasyon, sosyal içerme ve zarar azaltımı gibi kritik alanlarda sistematik, veri temelli ve ulusal ölçekte bağlayıcı bir yapı sunmamaktadır. Bu durum, bağımlılık sorununu bir güvenlik meselesi kadar bir halk sağlığı sorunu olarak ele alan modem yaklaşımlann uygulanmasını güçleştirmektedir. Bağımlılık tedavi hizmetlerinin ülke genelinde dağınık yapıda olması, uzman insan kaynağımn yetersizliği, akreditasyon ve kalite standartlarının bulunmaması, kurumlar arası koordinasyon eksikliği ve bağımlılığın sağlık temelli müdahalelerle yönetilmesine yönelik hukuki boşluklar, etkili ve sürdürülebilir bir mücadeleyi engellemektedir. Öte yandan, aşırı doz nedeniyle yaşanan can kayıpları, bağımlı bireylerin tedaviye erişimde karşılaştığı engeller, sosyal dışlanma ve damgalanma sorunları ile çocuk ve gençlerin giderek artan risk altına girmesi, mevcut yapının acilen güçlendirilmesini zorunlu kılmaktadır. Uluslararası alanda kabul edilen bilimsel standartlara ve Avrupa Birliği Uyuştumcu Ajansı'nm (EUDA) iyi uygulamalanna uyum sağlanamaması, ülkemizin erken uyarı, veri izleme, zarar azaltımı ve modem tedavi yöntemleri konusunda güncel yaklaşımlan hayata geçirememesine neden olmaktadır. Ayrıca iller arasında önemli ölçüde farklılaşan ihtiyaçlara rağmen yerel kapasite planlaması, toplum temelli önleme programları ve gençlik odaklı müdahaleler için bağlayıcı mekanizmalar da bulunmamaktadır. Tüm bu nedenlerle, bağımlılık konusunda cezai yaklaşım ile sağlık temelli müdahaleleri dengeli bir şekilde bir araya getiren; ulusal ve il düzeyinde kurumsal yapıyı güçlendiren; önleme, eğitim, tedavi, rehabilitasyon, sosyal içerme ve zarar azaltırmm birbirini tamamlayan bir sistem olarak yapılandıran; aşırı doz ölümlerini azaltmayı hedefleyen; adli yönlendirmeyi modernleştiren; veri, gizlilik ve haklar alanında çağdaş standartları benimseyen; finansman ve fon yönetiminde şeffaflığı güvence altına alan kapsamlı bir temel kanuna ihtiyaç duyulmuştur. Bu Kanun Teklifi, bağımlılıkla mücadelede ülkemizin güçlü yanlarını kurumsallaştırmak, eksiklerini gidermek ve bilimsel olarak etkili olduğu kanıtlanmış yöntemleri ulusal politika haline getirmek amacıyla hazırlanmıştır. Amaç; bağımlılığı bir halk sağlığı sorunu olarak bütüncül biçimde ele alan, can kayıplarım önleyen, tedaviye erişimi güçlendiren, bireyleri topluma yeniden kazandıran ve toplumsal dayamklılığı artıran modem bir mevzuat oluşturmaktır. 0|l' %