Kanun teklifi · 2/3421 · Komisyonda
İnşaat İşlerinde Uzmanlık, Denetim, Sigorta ve Tazminat Sistemine Dair Kanun Teklifi
Teklif ile; inşaat, onarım, tadilat işlerinde insan hayatını ve tüketici haklarını koruyacak şekilde uzmanlık esasına dayalı personel zorunluluğu getirilmesi, zorunlu sigorta ve teminat sisteminin kurulması, gecikme ve kusurlu işler için tazminat rejiminin oluşturulması ve bağımsız bir denetim yapısının tesis edilmesi amaçlanmaktadır.
TBMM kaydındaki özet.
İlk imza
Ahmet Tuncay Özkan
Yeni Parti · İzmir
Komisyon süreci
- 19 ARALIK 2025Sunuldu
- ESAS KOMİSYONBayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm KomisyonuGeliş 22 Aralık 2025 · Komisyonda
- TALİ KOMİSYONAnayasa KomisyonuGeliş 22 Aralık 2025 · Komisyonda
- TALİ KOMİSYONSağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler KomisyonuGeliş 22 Aralık 2025 · Komisyonda
Genel gerekçe
Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Türkiye'de inşaat sektörü, ekonomik büyüklüğüne rağmen tüketiciyi koruyucu ve insan
hayatmı güvence altına alan kurumsal ve hukuki yapılar açısından ciddi eksiklikler
barındırmaktadır. Konut ve işyeri inşaatlarında gecikmeler, ayıplı işler, malzeme kalitesizliği
ve en önemlisi uzmanlık yetersizliğinden kaynaklanan ölümcül kazalar, kamuoyunun
vicdamnda derin yaralar açmakta; aym zamanda ekonomik ve sosyal güveni zedelemektedir.
Avrupa Birliği'nde (örneğin Fransa'da "Garantie Decennale"), İngiltere'de (CSCS
sistemi) ve ABD'de (National Electrical Code), inşaat işlerinin her aşaması; belgeli uzmanlar,
zorunlu sigorta sistemleri ve ağır cezai sorumluluklarla yürütülmektedir. Türkiye'de ise 6502
sayılı TKHK, 6331 sayılı ÎSGK ve Türk Borçlar Kanunu gibi genel düzenlemeler dışında özel
ve etkili bir yapı bulunmamaktadır.
Bu kanun teklifi ile;
İnşaat işlerinde yalmzca belgeli uzmanların görev alması,
Belgesiz kişilerin çalıştırılmasının engellenmesi,
Tüm süreçlerde zorunlu sigorta ve teminat sistemi oluşturulması,
Gecikmeler ve hatalı işler için cezai şart ve tazminat mekanizmasının kurulması.
Bağımsız bir inşaat denetim kurulu vasıtasıyla etkin kamu denetiminin
sağlanması, amaçlanmaktadır.
Bu düzenlemeler, hem vatandaşın can ve mal güvenliğini sağlayacak hem de sektörel
kaliteyi yükselterek kamu kaynaklarımn etkin kullammmı güvence altına alacaktır.
VA/^LK
<</
Maddeler
8 madde · gerekçesiyle birlikteMadde 1
(1) Bu Kanunun amacı; inşaat, onarım, tadilat işlerinde insan hayatım ve
tüketici haklarım koruyacak şekilde uzmanlık esasına dayalı personel zorunluluğu getirilmesi,
zorunlu sigorta ve teminat sisteminin kurulması, gecikme ve kusurlu işler için tazminat
rejiminin oluşturulması ve bağımsız bir denetim yapısının tesis edilmesidir.
Uzmanlık belgesi ve yetkilendirme
Gerekçe: Bu madde ile, Kanunun genel çerçevesi çizilmektedir. İnsan hayatının korunması, yapı
güvenliğinin sağlanması, teknik standartlara uygunluk ve tüketici haklarının teminat altına
alınması amaçlanmaktadır.
Madde 2
(1) Elektrik tesisatı, doğalgaz, betonarme, statik yapı işleri yalnızca;
a) Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğine (TMMOB) bağlı ilgili meslek odasına
kayıtlı mühendisler,
b) T.C. Millî Eğitim Bakanlığı onaylı teknik eğitim programlarını tamamlamış ve
sertifika sahibi teknikerler,
tarafından yürütülür.
(2) Sertifikasız veya meslek odasına kayıtsız kişilerin inşaat alanında bu işlerde
görevlendirilmesi alt yüklenici olmaları yasaktır.
(3) Aykırılık halinde, yükleniciye proje bedelinin %10'u oramnda idari para cezası
uygulanır ve ruhsat iptali yoluna gidilir.
Denetim yapısı ve uzman kadro şartı
Gerekçe: Bu madde ile yalmzca mühendislik formasyonu olan kişiler ile T.C. Milli Eğitim
Bakanlığı onaylı teknik eğitimlerden geçmiş uzmanların ilgili alanlarda çalışmasma izin
verilerek, iş kazalarının ve hatalı yapım uygulamalanmn önüne geçilmesi hedeflenmektedir.
Madde 3
(1) Her projede, başvuru aşamasında teknik uzman kadro listesi yer alır.
(2) İdari ve mali özerkliği haiz, tüzel kişiliğe sahip, merkezi Ankara'da olan Bağımsız
Yapı Güvenliği ve Denetimi Kurumu kurulur.
(3) Kurum, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilen 15 üyeden oluşan bir kurul
ile temsil edilir.
(4) Kurul;
a) Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği tarafından önerilen 10 kişi arasından seçilen
5,
b) Belediyeler Birliği tarafından önerilen 6 kişi arasından seçilen 3,
c) Yüksek Öğretim Kurulu tarafından önerilen 4 kişi arasından seçilen 2,
ç) T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından önerilen 6 kişi
arasından seçilen 3,
d) T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından önerilen 4 kişi arasından seçilen
2, üyeden müteşekkildir.
(5) Kurul üyelerinin görev süresi 4 yıldır.
(6) Kurum, inşaat işlerine yönelik denetim standartları, Yüksek Riskli Yapı kaydı, denetçi
akreditasyonu, saha denetimi, idari yaptırımlar ve kamu raporlamalarına ilişkin usul ve esasları
belirlemekle görevlidir.
Zorunlu sigorta yükümlülüğü
Gerekçe: Bu madde ile, projelerde görev alacak teknik uzman kadronun ruhsat başvuru
aşamasında bildirilmesi zorunlu hale getirilmiştir. Böylece projelerin sorumluluk zinciri baştan
belirlenmekte, inşaat sürecinde yetkisiz kişilerin müdahalesi önlenmektedir. Aynca bağımsız
bir İnşaat Denetim Kurulu kurulması öngörülerek, ruhsatlandırmadan uygulamaya kadar tüm
süreçlerin objektif ve teknik temelde denetlenmesi amaçlanmıştır.
Madde 4
(1) İnşaatın tüm risklerini kapsayan sigorta (Ali Risk S^^rCâs^J^ v^
Tamamlama Sigortası ruhsat öncesi sunulmak zorundadır.
^
(2) Sigorta poliçeleri kamu dijital sistemine (Yapı Bilgi Sistemi)
başlatılamaz.
1?
ma
*,
t
'4
.
X
Tazminat ve cezai sorumluluk
Gerekçe: Bu madde ile, inşaat projelerinde insan hayatı, mal güvenliği ve üçüncü taraf
zararlarını koruma amacıyla üç tür zorunlu sigorta tammlanmıştır. Bu sigortalarla hem
müteahhidin hem tüketicinin hem de çevre sakinlerinin zararlarının teminat altına alınması
hedeflenmiştir.
Madde 5
(1)Sözleşmede belirtilen teslim tarihine uymayan yüklenici, her gecikme ayı
için bedelin %0.5'i oranında gecikme tazminatı öder.
(2) Uzmanlık dışı kişi çalıştırılması nedeniyle meydana gelen ölüm, yaralanma veya
zararda; yüklenici ve teknik sorumlu müteselsilen sorumludur.
(3) ikinci fıkrada sayılan durumlarda mağdura veya yakmına mahkeme dışı uzlaşma
durumlarında sözleşme bedelinin %25'i oranında tazminat ödenir.
Uygulama ve denetim
Gerekçe: Bu madde ile, yüklenicilerin zamamnda teslim ve yetkin personel istihdamı
konusunda sorumluluğu netleştirilmiş; aykırılık durumunda uygulanacak maddi tazminatlar
düzenlenmiştir. Can kaybı ve yaralanma gibi durumlarda müteselsil sorumluluk tesis edilerek,
mağdurların korunması güçlendirilmiştir.
Madde 6
(1) Bu kanun hükümleri; T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığı koordinasyonunda, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği, belediyeler ve Sosyal
Güvenlik Kurumu ile eş güdüm içinde yürütülür.
(2) Bu Kanunun uygulanmasma ilişkin hususlar, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığmca yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde çıkanlacak yönetmelikle
belirlenir.
Yürürlük
Gerekçe: Bu madde ile uygulama sorumluluğu T.C, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığı'na verilmiş; Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği, belediyeler ve SGK gibi
önemli paydaşların da sürece dâhil edilmesi öngörülmüştür.
Madde 7
(1) Bu Kanun yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra yürürlüğe girer.
Yürütme
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 8
(1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanlığı yürütür.
v\ALk
Gerekçe: Yürütme maddesidir.
>
4-
Grup
İNŞAAT İŞLERİNDE UZMANLIK, DENETİM, SİGORTA VE TAZMİNAT
SİSTEMİNE DAİR KANUN TEKLİFİ
Amaç ve kapsam
Maddeler TBMM'deki teklif metninden otomatik ayrıştırılmıştır; asıl metin için teklif PDF'i ↗
İmza sahipleri
1 milletvekili · parti, imza günündeki partisidirKaynak: TBMM'nin kamuya açık kayıtları. Maddeler ve gerekçeler teklif metninden otomatik ayrıştırılır; asıl metin TBMM'deki PDF'tir. Hata bildir