İşsizlik Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Tüm dünyada halk sağlığım derinden etkileyen yeni koronavirüs (Covid-19) bulaşm yaygınlaşmasınm engellenmesi ve halk sağlığımn korunması için alman önlemler, ülkelerin ekonomik, toplumsal yapılarında da derin etkiler yaratmıştır. Bulaşm yaygmlaşmaması için, alman zorunlu Önlemler ise ülkemiz gibi kırılgan ekonomilerde, sadece ülkemiz ekonomisini olumsuz etkilemekle kalmamakta, aym zamanda vatandaşlarımızın ekonomisini de derinden etkilemiş, çalışanlar iş görememe ve işsizlik gibi sosyo-ekonomik risklerle karşı karşıya kalmışlardır. Bu kapsamda 4857 sayılı îş Kanununun Geçici lO'uncu Maddesiyle işverenlere iş sözleşmelerini fesih yasağı getirilmiş, bunun yamnda yine işverenlere işçilerini tek taraflı kararla ücretsiz izne çıkarma yetkisi tanınmıştır. Kısa çalışmaya giden işyerlerinde çalışan ya da ücretsiz izne çıkarılan işçiler eğer yeterli prim ödeme gününe sahip iseler "kısa çalışma ödeneğinden" yararlanmakta, yeterli prim ödeme gün sayısına sahip değilseler 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun Geçici 24'ncü Maddesi kapsammda ve sabit/maktu nitelikli "Nakdi Ücret Desteğinden" yararlanmışlardır. 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun Geçici 24'ncü Maddesine göre nakdi ücret desteğinin günlük tutan 39,24 TL'dir. Aynca bu tutardan damga vergisi kesilmekte ve desteğin aylık tutan 1.170 TL düzeyinde kalmaktadır. 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun Geçici 24'ncü Maddesi, nakdi ücret desteğini herhangi bir değişkene endekslemediği için madde düzenlemesinin yürürlüğe girdiği tarihten (16/04/2020) bu yana nakdi ücret desteği tutarı hiç değişmemiştir ve Kanım hükmünde değişiklik yapılmadığı sürece de değişmeyecektir. TÜFE'de artış oramna göre asgari ücret aym düzeyde artmış ancak nakdi ücret desteği tutan sabit kalmıştır. Öte yandan küresel salgın döneminde yeterli prim ödeme gün sayısına sahip işçilerin aldığı kısa çalışma ödeneği de prime esas kazanç ortalamasına endekslendiği için nakdi ücret desteğinin çok üstünde kalmıştır. Sosyal devlet olmanın bir gereği vatandaşların insanca yaşamasım sağlamaktır. Her ne kadar devletin bu görevi ekonomik ve mali kaynaklarla sınırlı olsa da nakdi ücret desteği tutannın, sağladığı işlev karşısmda "çok düşük" kaldığı açıktır. Belirtilen sebeplerle nakdi ücret desteğinin arttırılması ve "asgari ücretin net tutarımn yüzde 75'ine endekslenmesi" yerinde ve sosyal devlet hedefine uygım bir uygulama olacaktır. Bunun yamnda, yine 4447 sayılı Kanunun 50'nci Maddesinin birinci fıkrasına göre küresel salgın dönemi dışmda da uygulama imkâm bulunan "işsizlik ödeneğinin" tutarı "sigortalının son dört aylık prime esas kazançlan dikkate almarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının yüzde kırkıdır." düzenlemesinde yer alan yüzde 40 oram da günümüz ekonomik koşullarında oldukça düşük kahmştır. Bu oramn da "yüzde 75'e çıkarılması" yerinde olacaktır. Benzer şekilde, aym Kanunun Ek 2'nci Maddesine göre küresel salgın dönemi dışında da uygulama imkâm bulıman, "kısa çalışma ödeneğinin tutan sigortalımn son on iki aylık prime esas kazançlan dikkate almarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının yüzde 60'ıdır." düzenlemesinde yer alan yüzde 60 oram da yüksek enflasyon koşulları karşısında yetersiz kalmıştır. Bu oramn da "yüzde 75'e çıkarılması uygun olacaktır. 7923