İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Kanun teklifi · 2/3433 · Komisyonda

5442 Sayılı İl İdaresi Kanunu Hakkında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Teklif ile; yerleşim birimlerinin adlarının belirlenmesi ve değiştirilmesine ilişkin süreçlerde ilgili yerleşim biriminde ikamet edenlerin taleplerinin ve katılımlarının esas alınması amaçlanmaktadır

TBMM kaydındaki özet.

İlk imza
Mahmut Tanal
Yeni Parti · Şanlıurfa

Komisyon süreci

  1. 19 ARALIK 2025
    Sunuldu
  2. ESAS KOMİSYON
    İçişleri Komisyonu
    Geliş 22 Aralık 2025 · Komisyonda

Genel gerekçe

Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).

Gerekçeyi oku
Yerleşim birimlerinin adlarmm belirlenmesi ve değiştirilmesi, yalmzca idari bir işlem olmayıp; yerel halkm aidiyet duygusu, kültürel sürekliliği ve yönetime katılım hakkı ile doğrudan ilişkilidir. Buna rağmen Türkiye'de yerleşim birimlerinin adlarma ilişkin süreçler uzun yıllar boyunca ağırlıklı olarak merkezi idarenin takdirine bırakılmış, yerel halkın görüş ve katılımı sınırlı kalmıştır. Anayasa'mn 2'nci maddesinde düzenlenen demokratik hukuk devleti ilkesi, 5'inci maddesinde devlete yüklenen kişilerin temel hak ve özgürlüklerini koruma görevi, 67'nci maddesinde güvence altma alınan yönetime katılma hakkı ile 127'nci maddesinde yer alan yerel yönetimlere ilişkin katılım ve yerinden yönetim ilkeleri, kamu gücünün kullammmda halk iradesinin dikkate aimmasım zorunlu kılmaktadır. Mevcut mevzuatta yerleşim birimlerinin adlanmn değiştirilmesine ilişkin açık, katılımcı, öngörülebilir ve hukuki güvenceye sahip bir usul bulunmaması; uygulamada keyfiliğe, idari işlemlere yönelik meşruiyet tartışmalarına ve yerel halkm iradesinin karar süreçlerine yansımamasma yol açmaktadır. Bu Kanun Teklifi ile; • Yerleşim birimlerinin adlarmm değiştirilmesine ilişkin süreçlerin yerel halkm talebi ve katılımı esas alınarak yürütülmesi, • Belirli bir toplumsal mutabakat eşiğine ulaşıldığmda halkoylaması yoluyla yerel iradenin tespit edilmesi, • İdari karar süreçlerinin şeffaf, denetlenebilir ve hukuki çerçeveye bağlı hâle getirilmesi amaçlanmaktadır. Teklif edilen düzenleme; üniter devlet yapışım, ülkenin idari bütünlüğünü ve merkezi idarenin yetkilerini tartışmaya açmamakta; yalmzca yerleşim birimlerinin adlandmlmasma ilişkin süreci demokratik katılım ilkeleri doğrultusunda düzenlemektedir. Düzenleme herhangi bir yetki devri ya da idari yapı değişikliği öngörmemekte; idarenin takdir yetkisi korunarak, karar süreçlerinin toplumsal meşruiyetinin güçlendirilmesini hedeflemektedir. #?î 1923 BASV^^

Maddeler

3 madde · gerekçesiyle birlikte
Madde 1ekliyor5442 sayılı
10/6/1949 tarihli ve 5442 sayılı İl idaresi Kanununun 2'nci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir: "Yerleşim birimlerinin adlarımn belirlenmesi ve değiştirilmesine ilişkin süreçlerde, ilgili yerleşim biriminde ikamet edenlerin katılımı ve görüşlerinin alınması esastır. Yerleşim biriminin adımn değiştirilmesine ilişkin süreç, ilgili yerleşim biriminde ikamet eden reşit kişilerin yazılı başvurusu üzerine başlatılabilir. Bir takvim yılı içerisinde yapılan yazılı başvurularm sayısımn, takvim yılı başı itibarıyla ilgili yerleşim biriminde ikamet eden nüfusun üçte birine ulaşması hâlinde, ad değişikliği talebine ilişkin olarak halkoylaması yapılır. Halkoylamasında, yazılı başvurularda talep edilen adlar arasından talep sırasına göre belirlenecek iki alternatif ad oylamaya sunulur. Halkoylamasmda kullamlan geçerli oyların salt çoğunluğımun kabul ettiği ad, yetkili idari makamlarca bu Kanun ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirilerek karara bağlanır. Halkoylamasmm usul ve esasları, başvurulann şekli, oylamamn yapılma yöntemi ve uygulamaya ilişkin diğer hususlar içişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir."
Madde 2
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 3
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkam yürütür. dr r Lj-o BAS
Gerekçe: Yürütmeye ilişkin teknik düzenlemedir. HAi.^ -y BAS 5442 SAYILI İL İDARESİ KANUNU HAKKINDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

Maddeler TBMM'deki teklif metninden otomatik ayrıştırılmıştır; asıl metin için teklif PDF'i ↗

İmza sahipleri

1 milletvekili · parti, imza günündeki partisidir

Kaynak: TBMM'nin kamuya açık kayıtları. Maddeler ve gerekçeler teklif metninden otomatik ayrıştırılır; asıl metin TBMM'deki PDF'tir. Hata bildir