Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Araştırma Görevlisi; üniversitelerde bilimsel araştırma yapan, eğitim
öğretime yardımcı olan, akademik çalışmalar yaparak aldığı doktor veya doçentlik
gibi ünvanlarla öğretim üyeliğine yükselebilen akademik kadronun en
altındaki bilim çalışanıdır.
Ancak her üniversite her alanda lisansüstü eğitim verecek yetişmiş öğretim üyesi
kadrosuna sahip olamadığı için, Araştırma Görevlileri bu imkâna sahip
üniversitelere gidip, (yüksek lisans ve doktora eğitimi yapmak zahmetiyle karşı
karşıyadırlar. Lisansüstü eğitim, bir taraftan insana akademik yükselme imkânı
sağladığı için bir hak olarak görülmekteyken, öte taraftan da Araştıma Görevlisinin
asıl görevi lisansüstü eğitim yaparak öğretim üyeliğine yükselme olduğu için bu
açıdan da bir görev olarak karşımıza çıkmaktadır.
Bu bağlamda yeni olan kendi üniversitesinde lisansüstü eğitim imkânı
olmayan Araştırma Görevlileri bir başka üniversite lisansüstü eğitim yapmak için
görevlendirilmektedirler. Araştırma Görevlileri bu eğitimleri sırasında yapacakları
kamu hizmeti karşılığı gittikleri üniversiteden maaşlarını almaktadırlar.
Ancak bu şekilde görevlendirilen Araştırma Görevlileri, 2547 sayılı yasanın
35/3. maddesi ve "Bir Üniversite Adına Bir Diğer Üniversitede Lisansüstü
Eğitim Gören Araştırma Görevlileri Hakkında Yönetmeliğin” 4/4. maddesi uyarınca
mecburi hizmet yükümlülüğü altına sokulmakta ve taahhüt-kefalet senedi imzalamak
zorunda bırakılmaktadırlar. Hâlbuki tüm kamu çalışanlarının temel yasası hükmünde
olan 657 sayılı Devlet Memurlar Kanununun ek-35.maddesiyle yurtiçi
görevlendirmelerde böyle bir mecburi hizmetin söz konusu olmadığının altı
çizilmektedir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ek-35.maddesi şöyledir:
“YURT İÇİNDE OKUTULAN ÖĞRENCİLERİN MECBURİ HİZMET YÜKÜMLÜLÜĞÜ
Ek Madde 35 - (Ek madde: 01/08/1996 - 4160/2 md.)
Kamu kurum ve kuruluşları tarafından personel kanunları ve diğer özel kanunlarda
.yer alan hükümlere göre bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren okutulacak
yeni öğrencilere mecburi hizmet yükümlülüğü getirilemez.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte mecburi hizmet karşılığı okutulmakta olan
öğrenciler, mezuniyetlerinden veya memuriyete atanmalarından sonra kurumlarından
mecburi hizmet yükümlülüğünün kaldırılmasını talep edebilirler. Bu takdirde başka
hiçbir işleme gerek kalmaksızın, mecburi hizmet yükümlülüğü ve tazminat borçları
(01/01/1995 tarihinden önce mecburi hizmet yükümlülüğünü ihlal edenlerin borçları
dahil) ortadan kalkar.
Yurtdışında okutulanlar ile Türk Silahlı Kuvvetleri ve Emniyet Genel Müdürlüğü
tarafından okutulanlar hakkında bu madde hükmü uygulanmaz.”
Yasanın bu maddesi ile Yükseköğretim Kanununun 35. Maddesinin 3.
Fıkrası “Yurt içi veya yurt dışında yetiştirilen öğretim elemanları, genel hükümlere
göre bağlı oldukları yükseköğretim kurumlarında mecburi hizmetlerini yerine
getirmek zorundadırlar. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyenlere, yükseköğretim
kurumlarında görev verilmez. Özel kanunlarla getirilen mecburi hizmet çalışmaları
bu hüküm dışındadır” hükmü mülga hale gelmektedir.
Nitekim Danıştay 8. Dairesi 2007/2699 sayılı kararında:“657 sayılı Devlet
Memurları Kanunun ek-35. maddesiyle getirilen düzenlemeyle kamu kurum ve
kuruluşları tarafından yurtiçinde okutulan öğrencilerle ilgili olarak 2547 sayılı
yasanın 35/3. maddesinin ve Bir Üniversite Adına Bir Diğer Üniversitede
Lisansüstü (Eğitim Gören Araştırma Görevlileri (oHakkında Yönetmeliğin
4/4.maddesinin mecburi hizmetyükümlülüğü ve tazminat sorumluluğuna ilişkin
hükümlerinin uygulama olanağının kalmadığı anlaşılmıştır” denilmektedir.
Danıştay'ın ve pek çok yargı yerinin bu konudaki kararlari benzeri yöndedir.
Hal böyle uygulamadaki pek çok haksızlığa zemin hazırlayan ve
Anayasa'daki angarya yasağına, Devlet Memurları Kanununa ve pek çok yargı
kararına aykırı olan Yükseköğretim Kanunu 35. Maddenin 3. Fıkrasının yürürlükten
kaldırılması gerekmektedir.