4721 Sayılı Türk Medeni Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Türk Medeni Kanunu'nun 175'nci ve devamı maddelerinde vücut bulan yoksulluk nafakası müessesesi, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan eşin korunması ve sosyal risklerin asgariye indirilmesi amacıyla ihdas edilmiştir. Ancak mevcut yasal düzlemde nafakanın "süresiz" olarak hükmedilebilmesi, uygulama safhasında nafaka borçlusu açısından öngörülebilirlik ilkesini zedeleyen ve taraflar arasındaki hukuki bağı koparmak yerine hayat boyu süren bir ekonomik yükümlülüğe dönüştüren bir yapı arz etmektedir. Bu durum, toplumsal dinamikler ve değişen ekonomik koşullar muvacehesinde sosyal adalet duygusunun zedelenmesine yol açmaktadır. Anayasa'da yer alan sosyal devlet ilkesi, ekonomik yoksunlukla mücadeleyi yalnızca bireyler arası bir borç-alacak ilişkisi olarak değil; kamu politikaları, istihdam stratejileri ve sosyal güvenlik mekanizmaları üzerinden ele almayı gerektirir. Mevcut sistemde ekonomik külfetin tamamen borçlu eşin üzerinde bırakılması, devletin sosyal koruma fonksiyonunu bireylere devretmesi sonucunu doğurmaktadır. Bu kanun teklifi ile boşanma sonrası mali ilişkilerin makul bir sürede tasfiyesi hedeflenmektedir. Bu kapsamda düzenlenen temel mekanizmalar şunlardır: « Aktif İş Arama Yükümlülüğü: Nafaka alacaklısının, kusuru olmaksızın yoksulluğa düşmüş olsa dahi, kendi geçimini sağlamaya yönelik makul bir çaba göstermesi ve aktif iş arama yükümlülüğü altına girmesi esası benimsenmiştir. » İŞKUR ile Entegre Denetim Mekanizması: Nafaka alacaklısının istihdama katılımını desteklemek amacıyla, İŞKUR kayıt ve yönlendirme süreçlerinin yargısal denetime tabi bir hukuki zemine oturtulması amaçlanmaktadır. » Süresiz Bağımlılığın Önlenmesi: Nafaka yükümlülüğünün taraflar arasında bir "cezalandırma" aracına dönüşmesinin önüne geçilerek; hakkaniyet, sürelilik ve toplumsal denge esaslı bir sistem inşası hedeflenmiştir. TBMM Halkla Hişkiler Bast E B w-posla ne Doç. Dr. Necmettin ÇALIŞKAN Hatay Milletvekili Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu Üyesi » Adil ve Dengeli Bir Sistem: Borçlunun hayat boyu öngörülemez bir borç yükü altında kalmasının engellenmesi ile alacaklının çalışma hayatına kazandırılarak ekonomik özgürlüğüne kavuşturulması arasında adil bir denge kurulması amaçlanmaktadır. Düzenleme ile yoksulluk nafakasının sosyal amacı korunmakla birlikte; statik bir mali destekten ziyade, bireyi üretken kılan ve taraflar arasındaki hukuki barışı tesis eden dinamik bir yapıya geçilmesi hedeflenmiştir. BALM Halle Hişkiler Doç. Dr. Necmettin ÇALIŞKAN , Hatay Milletvekili ği Kamu iktisadi Teşebbüsleri Komisyonu Üyesi