Dijital Ortamda Çocuk ve Gençlerin Korunmasına Dair Kanun Teklifi

(1) Bu Kanunun amacı; dijital ortamda çocukların ve gençlerin sağlıklı gelişimlerini tehdit eden dijital bağımlılık, sanal kumar, müstehcenlik, siber zorbalık, zararlı içerik, kişisel verilerin istismarı, dezenformasyon, terör propagandası ve benzeri risklere karşı korunmasına yönelik önlemleri düzenlemektir. Kapsam

(1) Bu Kanun; dijital ortamda faaliyet gösteren içerik sağlayıcıları, aracı hizmet sağlayıcılan, sosyal medya şirketleri, oyun platformları, eğitim kurumları, kamu kurumları ve yetişkin kullamcılar ile on sekiz yaş altındaki çocuk kullanıcılar açısından velileri kapsar. Tanımlar

Bu Kanunda geçen: a) Çocuk: Medeni kanunun erişkin sayılmamış on sekiz yaş altı bireyleri, b) Erişim Sağlayıcı: Kullanıcılarına internet ortamına erişim olanağı sağlayan her türlü gerçek veya tüzel kişileri, e) Genç: on sekiz ila yirmi dört yaş arasında bulunan fizyolojik ile psikolojik açıdan gelişmekte olan bireyi, ç) İçerik Sağlayıcı: İnternet ortamı üzerinden kullanıcılara sunulan her türlü bilgi veya veriyi üreten, değiştiren ve sağlayan gerçek veya tüzel kişileri, d) Sosyal ağ sağlayıcı: Sosyal etkileşim amacıyla kullanıcılann internet ortamında metin, görüntü, ses, konum gibi içerikleri oluşturmalarına, görüntülemelerine veya paylaşmalanna olanak sağlayan gerçek ve tüzel kişileri, e) Dijital bağımlılık: Kişinin dijital cihazlan ve içerikleri kontrolsüz şekilde kullanması nedeniyle psikolojik, sosyal, akademik veya fiziksel işlevselliğinin bozulmasını, f) Sanal kumar: Lisanslı-lisanssız ve yasa dışı olarak çevrim içi mecralarda oynanan şans oyunlarım, g) Siber zorbalık: Dijital ortamlarda kasıtlı ve tekrarlanan zarar verici davramşlan, g) Zararlı içerik: Yaş grubuna uygun olmayan, bağımlılığı teşvik eden, sanal kumar ve şiddeti özendiren dijital materyalleri, h) Aracı hizmet sağlayıcı: Kullamcılarm internet ortanunda sunulan içeriklere erişimini kolaylaştıran ve ticari faaliyetlerin yürütülmesine aracılık eden gerçek veya tüzel kişileri, ı) Veli: Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre çocuğun gözetim ve denetimini üstlenmiş kişiyi, i) Oyun Şirketi: Eğlence tabanlı, dijital programlar üzerinden çevirim içi il^ faaliyet gösterten, bu programı geliştiren ve devamında da kazanç sağlayan şij^et ifade eder. 1^23 ikinci BOLUM Temel Esaslar, Koruyucu ve Önleyici Hükümler I Temel esaslar

(1) Bu Kanunun uygulanmasında, çocuklann ve gençlerin haklanmn korunması amacıyla; a) Çocukların ve gençlerin yaşama, gelişme, korunma ve dijital ortama katılım haklarmm güvence altına alınması, b) Çocuklarm üstün yararının korunması ve gençlerin yarar ve esenliğinin gözetilmesi, c) Çocuklarm ve gençlerin herhangi bir nedenle ayrımcılığa tâbi tutulmaması, ç) Çocuklarm, gençlerin ve ailelerinin bilgilendirilmek suretiyle karar sürecine katıhmlanmn sağlanması, d) Kamu kurum ve kuruluşları ile sivil toplum kuruluşlanmn iş birliği içinde çalışmaları, e) Kararların alınmasında ve uygulanmasında, çocuklar.ile gençlerin gelişimini, eğitimini, kişiliğini destekleyici olması, f) Çocuklar hakkında özgürlüğü kısıtlayıcı tedbirlere başvurulmaktan kaçınılması, g) Çocuklarm ve gençlerin ifade özgürlüklerini dijital ortamda kullanmalarının teşvik edilmesi, ğ) Çocuklarm ve gençlerin bilgi ve iletişim teknolojilerinin imkanlarmdan en yüksek şekilde faydalanmalanm sağlamaya yönelik bilinçlendirilmesi, h) Çocuklarm özel hayatının gizliliği ve kişisel verilerinin korunmasımn güvence altma alınması, ı) Çocuk dostu dijital içerik üretiminin teşvik edilmesi ve bu alanda kamu destekleri sağlanması, ilkeleri gözetilir. Sosyal ağ sağlayıcılarının sorumlulukları

(1) Sosyal ağ sağlayıcıları yaş doğrulama sistemleri kurmakla ve bımlarm güncelliğini sağlamakla yükümlüdür. Yaş doğrulama süreçlerinde biyometrik veriler yalmzca doğrulama amacıyla kullamlabilir ve işlem tamamlandıktan sonra veriler başka şekilde işlenemez. (2) Sosyal ağ sağlayıcıları birinci fıkra uyarınca kullanıcılara yaş gruplarına göre sundukları içerik, reklam ve hizmetlerde; a) Kullanıcının fiziksel, psikolojik ve duygusal gelişiminin korunması, b) Cinsel istismar ve ticari sömürü risklerinin önlenmesi, c) Sözleşme, kullanıcı ayarlan ve veri politikaları gibi hususlann anlaşılır sadelikte hazırlanması, d) Popülerliği ve viralliği teşvik eden tasarım özellikleri ile öneri algoritmaları ve onay gerektirmeyen içeriklere sınırsız erişim sağlayan uygulamalann kullamimaması, e) Çocuklara hedeflenmiş veya kişiselleştirilmiş reklamlann gösterilmemesi, f) Ebeveyn denetimli güvenli arama, sosyal medya profili oluşturma ve kon uygulamaları oluşturulması, / g) Mahremiyet ve korunma hakları da dahil olmak üzere çocuk haklarmm; ihlaline neden olacak veya katkıda bulunacak şekilde içerik kullamimasımn ömeıMı^si, h) Kullamcıların, ebeveynlerin ve bunların haklarım korumakla yükümlü diğer sorumluların karşılaştıkları sorunlara hızlı ve etkili çözümler sağlanması, hususlarında gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. (3) Sosyal ağ sağlayıcıları; kişisel verilerinin işlenmesiyle ilgili riskler, sonuçlar ve güvenceler ile hakları hakkında yeterli bilgi ve farkmdahğa sahip bulunmadıkları öngörülen kullanıcı gruplarına yönelik özel koruma ayarları ve uygulamaları oluştururlar, bu kullanıcı gruplarının verilerinin asgari düzeyde işlenmesini sağlarlar ve üçüncü kişilere devredilmesini engellerler. (4) Sosyal ağ sağlayıcıları, bünyelerinde, özel olarak çocuklarm ve gençlerin dijital ortamda komnmasım amaçlayan ve buna yönelik faaliyetlerde bulunan birimler kurarlar. (5) Bu maddenin; a) Birinci ve dördüncü fıkralannda belirtilen sorumluluklarını yerine getirmeyenlere 1.000.000 Türk lirası ila 5.000.000 Türk lirası arasında, b) İkinci ve üçüncü fıkralannda belirtilen tedbirleri almayanlara 1.000.000 Türk lirası ila 5.000.000 Türk lirası arasında, idari para cezası uygulamr. Fiilin sosyal ağ sağlayıcılan tarafından, işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, ikinci tekerrürü halinde verilecek ceza yan oranında arttırılır, üçüncü tekerrürde faaliyetlerine son verilir. Dijital içerik yaş sınıflandırması zorunluluğu

(1) Tüm dijital içerik sağlayıcıları, içeriklerini 6+, 12+, 16+, 18+ şeklinde etiketlemek ve yaşa uygunluk, süre sınırı mekanizmalarını aktif hale getirmek zorundadır. Bu sınıflandırma, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu bünyesinde kurulacak bağımsız bir "Dijital İçerik Denetim Merkezi" tarafından denetlenir. (2) 16 yaşın altındaki çocuklar günde 55 dakikadan fazla dijital mecralarda zaman geçiremezler. Gece saat 22.30 ile sabah saat 09,30 arasında dijital mecralarda bulunamazlar ve dijital cihazları kullanamazlar. Ancak eğitim amacıyla kullamlan içerik ve uygulamalar bu sınırlamadan istisnadır. (3) 16 yaşın altındaki çocukların dijital mecralarda geçirecekleri zaman içinde uygun içeriklerle karşı karşıya kalmaları konusu oyun şirketleri, platformlar ve içerik üreticiler tarafından düzenlenir. (4) Bu içerikler yaş gruplarmdaki çocuklarm gelişimini olumlu etkileyecek, eğitimine destek olacak uygunlukta olmak zorundadır. (5) Bu maddenin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında belirtilen sorumluluklarım yerine getirmeyenlere 1.000.000 Türk lirası ila 5.000.000 Türk lirası arasında idari para cezası uygulamr. Fiilin içerik sağlayıcıları tarafından, işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, ikinci tekerrürü halinde verilecek ceza yarı oranmda arttırılır, üçüncü tekerrürde faaliyetlerine son verilir. Zaman sınırlaması ve dijital oyun kotası

(1) 16 yaş altı bireylerin tek bir gün içinde çevrim içi oyunlara erişimi en fazla 55 dakika ile sınırlandırılır. Oyun şirketleri bu kotayı sistemsel olarak uy^gjjl^akla yükümlüdür. HaOyun (2) 16 yaş altındaki çocuklar önleyici halk sağlığı tedbirleri kapsamında sj sy içerikleri ve dijital platformlarda maruz kalacakları içeriklerle ilgili ol geliştirilmek zorundadırlar. Bu kapsamda içerik sağlayıcılar platformlar | vegp' lerı S/\ algoritmik olarak sorumluluk altındadırlar. Bu sorumluluk yaş doğrulamak, ebeveyn izni almak, uygun içerik üretmek, sunmak ve yayınlamayı da kapsar. Çocuklara yönelik oyunlarda kumar benzeri teşvik edici uygulamalar, talih ve tesadüfe dayalı ödül mekanizmaları ve zorunlu mikro ödemeler yasaktır. (3) Platformlar risk analiz raporlan ile çocukların hangi etkilere maruz kalabileceklerini kamuoyuna açıklar ve analizlerle elde ettikleri veri ve raporları Dijital Güvenlik Kuruluna gönderirler. (4) Platformlar çocuklarla ilgili algoritmalarını şeffaf hale getirir ve düzenli olarak yayınlarlar. (5) Oyun şirketleri, 16 yaş altı çocuklann kişisel verilerini ve konum bilgilerini ticari amaçlarla işleyemez. (6) Bu maddenin; a) Birinci ve ikinci fıkralarmda belirtilen sorumluluklarını yerine getirmeyenlere 1.000.000 Türk lirası ila 5,000.000 Türk lirası arasında, b) Üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarında belirtilen sorumluluklarını yerine getirmeyenlere 1.000.000 ila 5.000.000 Türk lirası arasında, idari para cezası uygulamr. Fiilin oyun şirketleri tarafından, işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, ikinci tekerrürü halinde verilecek ceza yarı oramnda arttırılır, üçüncü tekerrürde faaliyetlerine son verilir. Sanal kumarın engellenmesi ve şans oyunları

(1) 14/3/2007 tarihli ve 5602 sayılı Şans Oyunları Hasılatından Alınan Vergi, Fon ve Payların Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında şans oyunu tertip etme hak ve yetkisine sahip kurumlar ile bu hak ve yetkinin devredildiği kurum, kuruluş ve özel hukuk tüzel kişileri, 4 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen sistemleri kurmakla yükümlüdür. (2) Birinci fıkrada belirtilenler, sonucu tesadüfe dayalı olarak belirlenen her türlü oyunlar ile müşterek bahislere erişimleri, a) Çocuk kullamcılar ve 18 yaş altındaki kullamcılar için engellemekle, b) 18 yaş üstü kullamcılar için özendirmemekle ve uyarmakla, yükümlüdür. (3) Bu maddeye aykın davranan kurum, kuruluş ve kişilere 1.000.000 Türk lirası ila 5.000.000 Türk lirası arasında idari para cezası uygulamr. Fiilin, işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, kurum veya kuruluşun faaliyetlerine son verilir. (4) 5602 sayılı Kanun hükümlerine aykırı olarak sanal kumar oynatıldığı tespit edilen internet siteleri Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından 24 saat içinde erişime kapatılır. Aileyi bilgilendirme yükümlülüğü

(1) Tüm sosyal medya ve 03aın platformlan, kullamcı yaş grubu 18 yaş altındaysa, velilere haftalık kullanım raporu sunmak zorundadır. Çocuklann riskli içeriklere erişmesi halinde velilere derhal uyan bildirimi gönderilir. Bu rapor ve bildirimler, çocuğun özel hayatını ihlal etmeyecek şekilde hazırlanır. &■ T 1:^23 Okullarda Dijital Eğitim

(1) T.C. Millî Eğitim Bakanlığı, haftada bir saat ilköğretim ve ortaöğretim müfredatına bağımlılık, siber zorbalık, kişisel veri güvenliği, sahte haberle mücadele ve yapay zekâ farkındalığı konularını içeren "Dijital Farkmdahk ve Medya Okuryazarlığı" dersi ekler. UÇUNCU BOLUM İzleme, Denetim ve Adli Yaptırımlar Dijital Güvenlik Kurumu

(1) Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak Dijital Güvenlik Kurumu kurulmuştur. Kurum Dijital Güvenlik Kurulu'nu içinde barındırır. Kurumu Dijital Güvenlik Kuml'u temsil eder. Kurul; T.C. İç İşleri Bakanlığı'ndan bir üye, T.C. Adalet Bakanlığı'ndan bir üye, T.C. Millî Eğitim Bakanlığı'ndan bir üye, T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'ndan bir üye, T.C, Gençlik ve Spor Bakanlığı'ndan bir üye, Yükseköğretim Kurulu'ndan bir üye, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'ndan iki üye. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'ndan iki üye, Türkiye Psikiyatri Demeği'nden iki üye, Türkiye Barolar Birliği'nden bir üye, İstanbul, Ankara ve Ege Üniversitesi senatolannca seçilecek bu alanda uzman birer üye ve Cumhurbaşkanınca davet edilecek üç akademisyenden oluşur. (2) Kurum raporlarım her yıl düzenli olarak Aralık ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi Dijital Mecralar Komisyonuna sunar. (3) Komisyon, Kurum hazırladığı raporu en geç bir ay içinde görüşür. (3) Kurumun çalışma usul ve esasları Cumhurbaşkanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Adli yaptırımlar

(1) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun, a) 84 üncü maddesinde düzenlenen intihara yönlendirme, b) 103 üncü maddesinde düzenlenen çocukların cinsel istismarı, c) 134 üncü maddesinde düzenlenen özel hayatm gizliliğini ihlal, ç) 190 ıncı maddesinde düzenlenen uyuşturucu veya uyarıcı madde kullamimasını kolaylaştırma, d) 194 üncü maddesinde düzenlenen sağlık için tehlikeli madde temini, e) 214 üncü maddesinde düzenlenen suç işlemeye tahrik, f) 226 ncı maddesinde düzenlenen müstehcenlik, g) 227 nci maddesinde düzenlenen fuhuş, suçlarında mağdurun ya da mağdurlardan en az birinin çocuk veya genç olması ve suçun işlenmesinde dijital ortamdan yararlamiması durumunda verilecek ceza yan oramnda artınlır. (2) Çocuklara yönelik dijital zararlı içerik üretip yayanlara, 3 yıldan 8 yıla kadar hapis cezası uygulamr. Bu suçu işleyenler ceza indiriminden ve af yasalanndan yararlanamazlar. 9r ÖA DÖRDÜNCÜ BOLUM Geçici Maddeler ve Yürürlük Uyum süresi

(1) Dijital içerik sağlayıcıları, dijital içeriklerini bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren 6 ay içinde bu Kanuna uygun hale getirirler. Yürürlük

(1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme

(1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkam yürütür. &■ €HP>