İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Kanun teklifi · 2/347 · Komisyonda

5187 Sayılı Basın Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Bu teklif ilk kez 2 Temmuz 2018 tarihinde (27. Dönem) verildi; sonuçlanmadığı için 27. Dönem’deki 2/129 esas numaralı kaydından 28. Dönem’de yenilendi. 28. Dönem sayılarına dahil edilmez. Önceki kayıt ↗

Teklif ile 5187 sayılı Kanun'da değişiklik yapılmak suretiyle, hakkında sadece gizlilik kararı bulunan soruşturma ve kovuşturmaların yargılamayı etkileme yasağı kapsamına alınması ve görülmekte olan bir dava hakkında mütalaa yayımlama yasağının kaldırılması amaçlanmaktadır.

TBMM kaydındaki özet.

İlk imza
Mustafa Sezgin Tanrıkulu
Yeni Parti · Diyarbakır

Komisyon süreci

  1. 2 TEMMUZ 2018
    Sunuldu
  2. ESAS KOMİSYON
    Adalet Komisyonu
    Geliş 19 Haziran 2023 · Komisyonda
  3. TALİ KOMİSYON
    Anayasa Komisyonu
    Geliş 19 Haziran 2023 · Komisyonda

Genel gerekçe

Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).

Gerekçeyi oku
26.09.2004 tarih ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve ilgili yasalar, yasalaşma sürecinde bir önceki döneme nazaran önemli değişiklikler getirmiş olsa dahi, gerek yasalaşma sürecinde gerekse de zaman içerisinde özellikle uygulamadaki sorunlar nedeniyle doğan ihtiyaçlar sonrasında önemli değişikliklere ihtiyaç duymaktadır. Bilindiği Üzere suç ve suçluluk oranının azaltılması ve/veya engellenmesi bir devletin ceza politikasıyla doğrudan ilişkilidir. Başka bir anlatımla, sadece cezalandırmaya yönelik ve ceza tehdidiyle toplumsal düzenin sağlıklı bir şekilde tesis edilemeyeceği ortadadır. Ceza politikasının önleyici özelliğinin işlevinin artırılması gerektiği de tüm şüphelerden uzaktır. Özellikle son yıllarda artan suç ve suçluluk oranı 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ve ilgili mevzuatın ciddi zaafları bulunduğunu göstermektedir. Bu nedenledir ki, özellikle temel insan hak ve özgürlükleri bağlamında önemli değişiklikler yaparak suç ve suçluluğun azaltılması ve olabildiğince önlenmesi sağlanabilecektir. Ülkemizin de taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, Birleşmiş Milletler Siyasal ve Medeni Haklar Sözleşmesi gibi büyük önem arz eden uluslararası sözleşmelerin Anayasamızın 90. Maddesi'nde yer alan açık düzenlemeye rağmen iç hukukta neredeyse uygulanmadığı, uygulayıcıların bu konuda azımsanmayacak ölçüde zaaflarının bulunduğu değerlendirilmektedir. Bu aşamada yapılacak değişikliklerde gerek iç hukukumuzda üstün tutulması gereken uluslararası sözleşmelerden gerekse de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarından istifade etmek gerekmektedir. Bütün bu sebeplerle, “düşünce ve ifade özgürlüğü” ile “din ve vicdan hürriyeti” özelinde insan hak ve hürriyetlerinin geliştirilmesi ve “basın özgürlüğünün” gerçekleştirilmesi amacıyla işbu kanun teklifi hazırlanmıştır.

Maddeler

3 madde · gerekçesiyle birlikte
Madde 1ibare değişikliği
09/06/2004 tarihli ve 5187 Sayılı Basın Kanunu'nun “Yargıyı Etkileme” başlıklı 19 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında “Hazırlık soruşturmasının başlamasından” ibaresinden önce gelmek üzere “Hakkında gizlilik kararı bulunan” ibaresi eklenmiş, “ile ilgili diğer belgelerin içeriğini yayımlayan kimse” ibaresinden sonra gelen “, ikimilyar liradan ellimilyar liraya kadar” ibaresi yerine, “iki bin Türk Lirası'ndan elli bin Türk Lirası'na kadar” ibaresi eklenmiş; “bu ceza, bölgesel süreli yayınlarda” ibaresinden sonra gelmek üzere “onmilyar liradarı” ibaresi yerine on bin Türk Lirası'ndan ibaresi eklenmiş, “yaygın süreli yayınlarda” ibaresinden sonra gelmek üzere “yirmimilyar liradan” ibaresi yerine “yirmi bin Türk Lirası'ndan” ibaresi eklenmiş ve ikinci fıkra yürürlükten kaldırılmıştır.
Gerekçe: Gerek ifade özgürlüğü gerekse de halkın haber alma hakkı çerçevesinde öncelikle "Yargıyı etkileme” başlıklı maddenin değişmesi gerekmektedir. Zira anılan maddenin mevcut hali incelendiğinde “herhangi bir yargılamanın haber yapılması” dahi subjektif ölçütlerle cezalandırılabilir durumda bulunmaktadır. Bu nedenledir ki, öncelikle sadece hakkında gizlilik kararı bulunan soruşturma ve kovuşturmaların madde kapsamına alınması gerektiği düşünülmüş ve bu yönde düzenleme gerçekleştirilmiştir. Mevcut madde metninde yer alan para cezaları güncellenmiş olup bir soruşturma veya kovuşturma hakkında mütalaa yayınlamayı yasaklayan . bölüm maddeden tümüyle çıkarılmıştır. Hukuk devleti olma iddiasında olan her devletin karşı çıkması gereken bir bölüm olan “devam eden yargılama veya soruşturmada mütalaa yayınlayamama” kuralı açıkça kaçınılması gereken bir düzenlemedir. Bu bağlamda “mütalaa” adı altında kişilerin ve özellikle hukukçuların hukuki görüşlerini aktarması, bu aktarımın yayınlanması kaçınılacak bir durum olmayıp, yargı uygulama ve kararlarının daha da demokratik ve hukuki zemine oturmasını sağlayacaktır. Bilindiği gibi mevcut iş yükleri nedeniyle hakim ve savcıların araştırmaya pek de fazla vakit bulamadığı düşüncesiyle, sunulacak görüş ve düşüncelerin yargılamalara olumlu katkı dahi yapabileceği değerlendirilmiştir.
Madde 2
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük Maddesidir.
Madde 3
Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür,
Gerekçe: Yürütme Maddesidir. 5187 SAYILI BASIN KANUNU'NDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

Maddeler TBMM'deki teklif metninden otomatik ayrıştırılmıştır; asıl metin için teklif PDF'i ↗

İmza sahipleri

1 milletvekili · parti, imza günündeki partisidir

Kaynak: TBMM'nin kamuya açık kayıtları. Maddeler ve gerekçeler teklif metninden otomatik ayrıştırılır; asıl metin TBMM'deki PDF'tir. Hata bildir

BildirimlerSon dakika, kanunlar ve takip ettikleriniz

Yöntem · İletişim · KVKK · Gizlilik