Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Otoyol ve erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında geçiş ücretlerinin zamamnda
ve tam olarak tahsili; altyapmın sürdürülebilir işletimi, bakım-onarım finansmanı ve hizmetin
sürekliliği açısmdan zorunludur. Ödemesiz geçişlere bağlanan yaptınmlarm amacı da tahsilat
disiplinini sağlamak ve kötüye kullammı caydırmaktır. Ancak yaptınmm düzeyi ile tahsilat
sürecinin işletilme biçimi, uygulamada öngörülebilirlik ve orantılılık bakımından tartışmalara
konu olmaktadır.
Mevcut uygulamada ödemesiz geçiş, sonrasında geçen sürelere göre farklı sonuçlar
doğurmakta, belirli süre içinde ödeme yapılması halinde ceza uygulanmamakta, daha sonra
ödenmesi halinde ise önce daha hafif sonrasında ise daha ağır derecede ceza uygulanmaktadır.
Bununla birlikte, açık kaynak haberlere ve kamuoyuna yansıyan tartışmalara
bakıldığında, ödemesiz geçiş tutarımn KÖİ kapsamındaki otoyollarda icra. aşamasına
taşınmasıyla birlikte, asıl alacağın üzerine eklenen feriler nedeniyle toplam yükün orantısız
bir şekilde ağırlaştığı ve ödemesiz geçişin geç fark edilmesi halinde ise vatandaşın
mağduriyetine yol açtığı ve "bilgilendirme yapılmadan icraya verilme" iddialarımn
kamuoyunda sıkça gündeme geldiği görülmektedir. Diğer yandan yargı içtihatlarında,
ödemesiz geçişe bağlanan cezanın bildirim yapılmamış olması nedeniyle ortadan
kalkmayacağı yönünde değerlendirmelerin bulunduğu da görülmektedir. Burada amaç, "borcu
ve yaptırımı bütünüyle işlevsiz kılmak" değil tahsilatın icra aşamasına geçmeden Önce tebligat
ve ispat standardmı güçlendirmek ve aynca yaptırım derecelerini daha ölçülü hale getirmek
olmalıdır.
Kanun teklifi ile;
Birinci eksende, ödemesiz geçişe bağlanan ceza tutarı dört kattan iki kata
indirilmektedir. Böylece hem tahsilat disiplinini koruyan hem de caydırıcılık niteliği devam
eden bir yaklaşımla ceza düzeyi daha ölçülü bir düzeye çekilmektedir.
İkinci eksende, işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda ödemesiz geçişe
ilişkin tespit ve kayıtların belirli süre içinde Karayolları Genel Müdürlüğüne iletilmesi hükme
bağlanmakta; kırk beşinci günden sonra tahsil edilecek geçiş ücreti ve cezanın icra tokibme
konu edilmesinden önce 7201 sayılı Tebligat Kanunu uyarınca tebüı
1*
öngörülmektedir. Muhatabın elektronik tebligat adresinin bulunması halinde teoli^ Ulus
1923
nV
Elektronik Tebligat Sistemi üzerinden yapılması, tebligatın usulüne uygun yapılmış sayıldığı
tarihten itibaren belirli bir süre geçmedikçe icra takibine gidilememesi ve icra takibinde
tebligata ilişkin belge veya elektronik tebligat delil kaydının dosyaya sunulması ile ispat ve
süreç yönetimi netleştirilmektedir. Bu delil kaydmın tahsilat ile yargı ve icra süreçlerinde
kullanılmak üzere işletici şirkete elektronik ortamda iletilmesi suretiyle uygulamada
belirsizliklerin azaltılması hedeflenmektedir.
Sonuç itibariyle işbu kanun teklifi; ödemesiz geçişlere ilişkin yaptırımın orantılılığmı
güçlendirmeyi, KÖİ kapsamındaki tahsilat sürecinde icra öncesi tebligat ve delil standardım
yükseltmeyi, uyuşmazlıktan azaltmayı ve hukuki güvenliği pekiştirmeyi amaçlamaktadır.
Aynca, ihlalli geçişlerin sorgulanmasına imkan veren mevcut dijital kanalların bulunmasına
rağmen, icra aşamasına gelmeden önce tebligat ve delil yükünün açık biçimde
düzenlenmesiyle süreçlerin daha şeffaf ve denetlenebilir hale gelmesi hedeflenmektedir.
hac
Qr
y.
1923
nV
BAS