Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Türkiye ekonomisinde son yıllarda derinleşen döviz kuru dalgalanmalan ve uluslararası petrol
fîyatlanndaki yüksek seyir, akaryakıt fiyatlarım doğrudan etkileyerek üretim maliyetlerinden
ulaşıma, tarımsal faaliyetlerden temel gıda ürünlerine kadar toplumun tamamım ilgilendiren
ağır bir enflasyonist baskı yaratmıştır. 14/5/2018 tarihli ve 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu
Karan ile hayata geçirilen "Eşel Mobil Sistemi", akaryakıt fiyatlarındaki artışın vergi
tutarlanndan indirim yapılarak karşılanmasmı sağlamış ve bu sayede küresel maliyet
artışlanmn vatandaşlann cebine doğrudan yansımasmı uzun bir süre engellemiştir. Ancak 22
Aralık 2021 tarihli ve 4938 sayılı Cumhurbaşkanı Karan ile bu sistemin kademeli olarak
sonlandıniması ve ÖTV tutarlanmn yeniden artırılarak fiyatlann baskılanmasmdan
vazgeçilmesi yoluna gidilmiştir.
Sistemin bütçe üzerindeki etkisi salt bir vergi kaybı olarak değil, bir sosyal denge yatınmı ve
makroekonomik istikrar aracı olarak değerlendirilmelidir. Eşel Mobil Sistemi
uygulanmadığında, akaryakıt fiyatlarındaki her artış nakliye ve üretim maliyetlerini
tetikleyerek genel fiyat seviyelerini yukan çekmekte, bu da dolaylı olarak bütçe üzerindeki
sosyal yardım ve kamu gideri yükünü artırmaktadır. Akaryakıttan elde edilecek anlık vergi
gelirindeki artış, vatandaşın alım gücündeki düşüş nedeniyle diğer tüketim vergilerinde (KDV
vb.) yaşanan reel daralmayla etkisizleşmektedir. Dolayısıyla, devletin vergi gelirlerinden geçici
bir süre feragat etmesi, dar ve sabit gelirli vatandaşlann hayat pahalılığı altmda ezilmesini
önlediği gibi, çiftçinin ve sanayicinin üretim sürekliliğini koruyarak bütçe disiplinini daha
sağlıklı bir zemine oturtmaktadır.
Bu kanun teklifi ile akaryakıt ürünlerindeki fiyat artışlanmn ÖTV tutarlan ile dengelenmesi
mekanizmasmm kalıcı ve hukuki bir zemine oturtulması; böylece halkın enflasyon karşısmda
anayasal bir sorumlulukla korunması amaçlanmaktadır.
H4/
4-
<îr
r
1923
GAS^