5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Devletler suç sayılan fiilleri, kanunlar çerçevesinde cezalara bağlayarak, toplumsal düzenin belirli ilişkiler çerçevesinde sürdürülmesini amaçlamaktadır. Bu açıdan suç da ceza da toplumsal bir olgudur. ÎM kavramı merkezine alan ceza hukuku da, toplumsal birlikteliğin tesisinde vazgeçilmez önemdedir. Ceza hukukunda belirleyici kriterler ise cezanın ölçülülüğü ve caydırıcılığıdır. Ancak o zaman toplumsal birliktelik adalet ve güven temelinde sağlanabilecektir. Tersi durumda ceza hukuku, bir payda yaratmaktan çok parçalanmaya yol açacaktır. Ancak, tutuklama tedbirinden beklenen kamu yararı ile tutukluların yaşam, maddi ve manevi varlıklarının korunması hakları arasında bir denge kurulmalıdır. Unutulmamalıdır ki. Devlet, insan yaşamına saygı gösterme ötesinde yaşamı korur ve bu yönde olumlu önlemler alır. Bu jmkümlülük, mahpuslar karşısmda özgür insanlara göre artmakta ve özgül önlemleri gerekli kılmaktadır. Yine mahpusların yaşam hakkı. Devletin sorumluluk ve yükümlülük altındadır. Bu bakımdan Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, özgürlüklerinden alıkonulmuş kişilerin durumlarına ve haklarına ilişkin düzenleme ve uygulamalar bütününe ilişkindir. Başka bir deyişle, özgürlüğünden alıkonulmuş kişi olarak mahpusa yönelik işlem ve eylemler bütünüdür. Bu konuda, genel ilke öncelikle mahpusluk, suç işlediği varsayılan veya hükmedilen kişiye uygulanan yaptırım olsa da insan haklan genel kuramı açısından bakma gereği vardır. Öncelikle "haysiyet dokunulmazlığı" güvencesine sahiptir. Haysiyet güvencesi yönünden özgür insanlar ile arasında fark bulunmamaktadır. Aynca mahpus. Özgürlüğünden alıkonulmuş olsa da, hakları büyük ölçüde devam etmektedir. Hakları konusunda ve özellikle yaşam hakkının korunması bakımından devletin yükümlülüğü, özgür kişilerin haklan karşısındaki yükümlülüklerinden daha çoktur. Ancak son bir yıl içerisinde Türkiye'de yaşanan hukuki gelişmeler, bu temel ilkelerin sistematik biçimde zedelendiğini ve yargı organlarmm siyasi iktidann direktifleri doğrultusunda hareket eder hâle geldiğini göstermektedir. Söz konusu süreçte özellikle yerel yönetimlere, muhalif belediye başkanlanna ve protestolara katılan yurttaşlara yönelik olarak uygulanan yargı tasarrufları, tutukluların cezaevlerinde maruz bırakıldıkları kötü muameleler kamu idaresi ile hukuk arasındaki ilişkinin giderek keyfîleştiğini ve Anayasa'nm 2. maddesiyle korunan hukuk devleti ilkesinin fiilen askıya alındığını ortaya koymaktadır. Bu amaçla kanun teklifi, mahpus haklanna ilişkin olarak haysiyet ve özgürlük kavramlan ekseninde değişiklikler içermektedir. BA^ Tel: (O 312) 420 27 51-52 Fax: (O 312) 420 26 38 e-posta: tahsin.becan@tbmm.gov.tr Türkiye Büyük Millet Meclisi Halkla İlişkiler Binası 3.Kat No: F-327 Çankaya / Ankara 06543 MADDE GEREKÇESİ