Madde 15434 sayılı
8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı
Kanununun 72'nci maddesinde yer alan "erbaş ve erler ile yedek subay ve yedek astsubay okulu
öğrencilerinin ana veya babasına bağlanan aylığın toplamı 16 yaşından büyükler için tespit
edilen bir aylık asgari ücretin net tutarından az olamaz" cümlesi "ana ve babaya bağlanan
aylığın toplamı 16 yaşından büyükler için tespit edilen bir aylık net asgari ücretin iki katı
tutarından az olamaz" şeklinde ve "Erbaş ve erler ile yedek subay ve yedek astsubay okulu
öğrencilerinin ana ve babalanna bağlanacak aylığın 16 yaşından büyükler için tespit edilen bir
aylık asgari ücretin net tutarına yükseltilmesi amacıyla aylık yükseltilmesi yapılan hallerde
ilave edilen kısım hariç olmak kaydıyla, bu fıkra kapsamında ana ve babalara bağlanacak
aylıklar Cumhurbaşkanı kararı ile %200'üne kadar yükseltilebilir" cümlesi "Ana ve babalara
bağlanacak aylığın 16 yaşından büyükler için tespit edilen bir net aylık asgari ücretin iki katı
tutarına yükseltilmesi amacıyla aylık yükseltilmesi yapılan hallerde ilave edilen kısım hariç
olmak kaydıyla, bu fıkra kapsamında ana ve babalara bağlanacak aylıklar Cumhurbaşkanı
karan ile %200'üne kadar yükseltilebilir" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: 5434 sayılı Kanunun 72'nci maddesi kapsamında ana ve babaya bağlanan
aylıkların alt sımnnm, güncel hayat şartları dikkate alınarak güçlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Böylece şehit ana ve babalarının gelir düzeyi, asgari geçim seviyesinin üzerinde ve daha
öngörülebilir bir çerçevede güvence altına alınmaktadır.
Madde 22330 sayılı5434 sayılı
3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması
Hakkında Kanunun 4'üncü maddesinde yer alan "Bu Kanuna veya bu Kanun hükümleri
uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre aylık bağlanan maluller ile 5434
sayılı Kanımun 56'ncı ve mülga 64 üncü maddesi kapsamında aylık bağlanan malullerin, malul
sayılmaları sebebiyle aylık bağlandığı tarihten önceki her türlü sigortalılık ve prim ödeme
süreleri, iştirakçilik ve fiili hizmet süreleri ile bunların itibari ve fiili hizmet süresi zammı olarak
değerlendirilen süreleri, malullük aylığı bağlanmasından sonra geçecek çalışma veya
sigortalılık süreleriyle hiçbir sebeple birleştirilemez" cümlesi "Bu Kanuna veya bu Kanun
hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasım gerektiren kanunlara göre aylık bağlanan maluller
ile 5434 sayılı Kanunun 45'nci, 56'ncı ve mülga 64 üncü maddesi ve 5510 Sayılı kanunun
47'nci maddesi kapsamında aylık bağlanan malullerin, malul sayılmalan sebebiyle aylık
bağlandığı tarihten önceki her türlü sigortalılık ve prim ödeme süreleri, iştirakçilik ve fiili
hizmet süreleri ile bunların itibari ve fiili hizmet süresi zammı olarak değerlendirilen süreleri,
malullük aylığı bağlanmasından sonra geçecek çalışma veya sigortalılık süreleriyle hiçbir
sebeple birleştirilemez" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: 2330 sayılı Kanunda öngörülen %25 artırımlı ödeme uygulamasının
kapsamı bakımından ortaya çıkan tereddüt ve farklı uygulamaların giderilmesi, 5434 mülga 45
inci madde ve 5510 sayılı Kanunun 47'nci maddesi kapsamındaki vazife malullerinin de aym
artırım rejiminden yararlandırılması hedeflenmektedir.
Madde 3ekliyor5434 sayılı5510 sayılı
8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı
Kanununa aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
"EK MADDE 87- 5434 sayılı Kanunun mülga 45, 56 ve 64'üncü maddeleri, 5510 sayılı
Kanunun 47'nci maddesi ile 2330 sayılı Kanuna veya 2330 sayılı Kanun hükümleri
uygulanarak aylık" bağlanmasım gerektiren kanunlara göre harp veya vazife malullüğü aylığı
bağlanmış olanlara, (15.965) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu
bulunacak tutarda her ay malullük ayhklarıyla birlikte ilave ödeme yapılır.
Birinci fıkra kapsamında yapılacak ödeme, ölenlerin dul ve yetimlerine, ilgisine göre
bağlanmış olan aylık oranlan esas alınarak ödenir.
Bu madde kapsamında yapılacak ilave ödeme tutarları, Sosyal Güvenlik Kurumu
tarafından, ödemeyi izleyen iki ay içinde, ödeme yapılanlara ilişkin dökümü içeren faturası
karşılığında Hazineden tahsil edilir.
Bu madde uyarınca verilecek ilave ödeme, 5454 sayılı Kanunun 1'inci maddesi uyarınca
yapılacak ek ödemenin matrahına dâhil edilmez.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki dönem için geçmişe dönük herhangi bir
ödeme yapılmaz.
Gerekçe: Terörle mücadele kapsamında bazı statülere tanınan ilave ödeme
mekanizmalarının, diğer harp ve vazife malullüğü rejimlerine yansımaması nedeniyle aylık
seviyelerinde belirgin farklılıklar oluşmuştur. Önerilen ek maddeyle, harp veya vazife
malullüğü aylığı üzerinden aylık alanlara ilave ek ödeme yapılarak, aylıklar arasında daha
hakkaniyetli bir denge kurulması amaçlanmaktadır. Ödemelerin Hazineden karşılanması
suretiyle sosyal güvenlik bütçesi üzerinde ilave bir yük oluşturulmaması da gözetilmektedir.
Madde 4değiştiriyoribare değişikliği4760 sayılı
6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7'nci
maddesinin birinci fıkrasının (8) numaralı bendinde yer alan "kişilerden" ibaresi yerine
"kendileri ile" ibaresi eklenmiş; aynı bentte yer alan "bir defaya mahsus olmak üzere" ibaresi
"her yedi yılda bir defaya mahsus olmak üzere" şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe: ÖTV istisnasının yalnızca hayatını kaybedenlerin yakınlarıyla sınırlı
kalması ve tek seferlik nitelikte olması, uygulamada ihtiyaç ve eşitlik bakımından
eleştirilmektedir. Düzenleme ile istisna kapsamına gazilerin kendileri de dahil edilmekte ve
yedi yılda bir uygulanacak şekilde yeniden belirlenmektedir.
Madde 5ekliyor3713 sayılı
12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun ek l'inci
maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"Ek 1'inci madde kapsamında istihdam hakkını kullanacalc hak sahibinin tespitinde, hak
sahipleri arasında yazılı muvafakatin bulunmaması veya uyuşmazlık çıkması hâlinde. Aile ve
Sosyal Hizmetler Bakanlığınca yapılacak kura usulü uygulamr. Uygulamaya ilişkin usul ve
esaslar yönetmelikle belirlenir."
Gerekçe: 3713 sayılı Kanunun ek l'inci maddesi kapsammda istihdam hakkımn
kullanımı sırasında hak sahipleri arasında uyuşmazlıklar yaşanabilmektedir. Bu nedenle, yazılı
muvafakat bulunmaması veya uyuşmazlık hâlinde. Bakanlıkça kura yöntemiyle hak sahibinin
belirlenmesine imkân veren açık bir usul getirilmektedir.
Madde 6ekliyor4857 sayılı3713 sayılı
22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununım 30 uncu maddesine aşağıdaki
fıkra eklenmiştir.
"Kamu işyerlerinde ayrıca, 3713 sayılı Kanun ve 2330 sayılı Kanun kapsamındaki
olaylar nedeniyle hayatım kaybedenlerin çocukları ile bu kapsamda malul olanların
çocuklarından, toplam işçi sayısının yüzde biri oranında işçi çalıştırılır. Bu fıkranın
uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirlenir."
Gerekçe: Şehit ve gazi çocuklarımn kamu işyerlerinde işçi statüsünde istihdamına
yönelik ilave bir kontenjan düzenlemesi yapılarak, toplumsal destek mekanizmalarının
güçlendirilmesi hedeflenmektedir.
Madde 7ekliyoribare değişikliği5510 sayılı5434 sayılı
31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası
Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan "5434 sayılı Kanunun
56'ncı maddesi uygulanarak" ibaresinden sonra gelmek üzere "ve bu Kanunun 47'nci maddesi
kapsamında" ibaresi eklenmiştir.
Gerekçe: 5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasımn (c) bendindeki
istisnanın kapsamına, aym Kanunun 47'nci maddesi kapsammda vazife malullüğü aylığı
alanların da dahil edilmesiyle, normal vazife malullerinin yeniden çalışma halinde aylıklarının
kesilmemesi yönünde kanuni zemin güçlendirilmektedir.
Madde 8ekliyoribare değişikliği
31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası
Kanımunun 47'nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "4 üncü maddenin birinci fıkrasının
(c) bendi kapsamında çalışmaya başlayanlann aylıkları" ibaresinden önce gelmek üzere
"Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışmaya başlayanlann
aylıkları kesilmez; ancak" ibaresi eklenmiştir.
Gerekçe: Normal vazife malullerinin 4/1-(a) kapsamında çalışmaları halinde
aylıklarının kesilmemesi gerektiği yönünde uygulamada ortaya çıkan tereddütleri gidermek ve
kanuni açıklık sağlamak amacıyla düzenleme yapılmaktadır.
Madde 9
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 10
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Gerekçe: Yürütme maddesidir.
BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ