Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Son yıllarda Türkiye'de artan bireysel silahlanma ile Öldürülen veya yaralanan insan sayısı
arasında doğrudan bir ilişki bulunmaktadır. Bütün veriler, bireysel silahlanmanın önünü açmamn
yarattığı toplumsal tehlikenin ne denli ciddi olduğuna işaret etmektedir. Öyle ki, silaha erişimin
kolaylaşması ve etkin denetim mekanizmalarımn yetersizliği, toplumsal huzuru tehdit eden,
bireylerin yaşam hakkını doğrudan tehlikeye atan bir güvenlik sorununa dönüşmüştür. Bu bakımdan
silahlanmayı genişleten veya Özendiren düzenlemeler, yaşam hakkı önünde ciddi bir tehdit
oluşturmaktadır.
Esasen güvenlik, devlet organlan tarafından, egemenlik yetkisi kapsamında sağlanmaktadır.
Bir başka anlatımla Devlet'in varlık nedeni, yurttaşların güvenlik içinde yaşamalanm sağlamaktır.
Bu amaçla, belli devlet görevlerinde bulunanların silah taşıması gerekli olabilir; bunlar,
"görev+yetki+sorumluluk" gereklerine tabi olup, silah kullanmalan çok sıkı kurallara bağlanmış
bulunmaktadır. Nitekim Türkiye'de kolluk yetkileri son yıllarda anayasal sınırları bile aşacak
derecede genişletilmiş; geceleri yaygın bekçi uygulaması da güvenliği pekiştirici bir diğer unsur
olarak hayata geçirilmiştir.
Bu nedenle, resmi görevliler dışında bireysel silahlanma alanının genişletilmesi, toplumsal
barış açısından tehlike ve tehdit unsuru oluşturmakla beraber devletin egemenlik yetkisi çerçevesinde
örgütlü zor kullanma yetkisi ile yanşabilecek milis veya para-militer güçlerin oluşma riski ihtimal
içindedir.
Teklifle, değişiklik yapılması istenilen jürürlükteki maddede, Cumhurbaşkamnca çıkarılan
yönetmelikte belirlenecek esaslara göre valiler tarafından verilecek izin vesikasım alanlara ateşli silah
taşıma ve bulundurma imkânı tanınmaktadır. Ancak, Yürütme'ye, Anayasa'nm 2. maddesindeki
hukuk devleti ilkesine aykırı şekilde ucu açık, kullamm esasları öngörülmemiş, sımrları belli olmayan
ve keyfî biçimde kullamm riskine açık bir yetki verilmiştir. Bir hukuk devletinde, Cumhurbaşkam da
dâhil olmak üzere kamu makamlanna verilen yetkinin somut ve objektif ölçütlerle çerçevelenmiş
şekilde tamnması gerekir. Ateşli silah taşıma ve bulundurma imkânı sağlayan izin vesikasının hangi
esaslara göre verilebileceği; Meclis tarafından, izin vesikası, alması uygun kişi profilinin toplum
açısından tehlike yaratmayacak ağır ve titiz niteliksel ölçütlerin belirlenmesi suretiyle
somutlaştmimasıyla ve şekli anlamda kanun aracılığıyla tespit edilmelidir.
Aynca, ateşli silahlar ve bireysel silahlanma, yaşam hakkım doğrudan tehdit eden bir
durumdur. Hal böyleyken, Cumhurbaşkam'na, silah taşıyabilecek ve bulımdurabilecek kişileri
belirlemeye ilişkin keyfiliğe açık bir yetkinin tanınması, Anayasa'nm 17. maddesindeki yaşam
hakkına da aykırıdır. Bu düzenleme, doğası gereği kanunda somut şekilde, titizlikle ve açık olarak
tarif edilmiş ve düzenlenmiş olması gereken silah bulundurma ve taşıma olanağına ilişkin esasları,
salt Cumhurbaşkam'mn takdirine bırakmakta, böylece bireysel silahlanmayı sımrsız şekilde
genişletme ve yaygınlaştırma potansiyelini taşımaktadır.
Tüm bu nedenlerle, ateşli silahlara kolay erişim, aile içi şiddet, kadın cinayŞkri,. ç&cukların
yaşam hakkı ihlali başta olmak üzere, ev içi güvenliğin ortadan kalkması gibi ağıf^t.QmJiösW^
beraberinde getirmekte ve telafisi mümkün olmayan sonuçlar doğurması/neJ
yürürlükteki maddenin kaldırılması teklif edilmiştir.
Tel: (O 312) 420 27 51-52 Fax: (O 312) 420 26 38 e-posta: tahsin.becan@tbmm.gov.tr
Türkiye Büyük Millet Meclisi Halkla İlişkiler Binası 3.Kat No: F-327 Çankaya / Ankara 06543
arı
nusu
I
MADDE GEREKÇESİ