İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Kanun teklifi · 2/3546 · Komisyonda

Özel Tüketim Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Teklif ile, yaşlılık aylığı bağlanan esnaf ve sanatkarlar ile Çiftçi Kayıt Sistemine kayıtlı olup tarımsal faaliyeti nedeniyle yaşlılık aylığı bağlanan çiftçilere emeklilik tarihlerinden itibaren beş yıl içinde bir defaya mahsus olmak üzere özel tüketim vergisi istisnası tanınması ve bu istisnadan yararlanılarak iktisap edilen taşıtların beş yıl süreyle devredilememesi amaçlanmaktadır.

TBMM kaydındaki özet.

İlk imza
Kadim Durmaz
CHP · Tokat

Komisyon süreci

  1. 20 ŞUBAT 2026
    Sunuldu
  2. ESAS KOMİSYON
    Plan ve Bütçe Komisyonu
    Geliş 24 Şubat 2026 · Komisyonda
  3. TALİ KOMİSYON
    Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu
    Geliş 24 Şubat 2026 · Komisyonda
  4. TALİ KOMİSYON
    Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu
    Geliş 24 Şubat 2026 · Komisyonda

Genel gerekçe

Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).

Gerekçeyi oku
Çiftçilerimiz; toprağa emek veren, her mevsim risk alan, alın teriyle üreten ve ülkemizin gıda güvenliğini ayakta tutan temel üretici kesimdir. Kuraklık, sel, don, hastalık, maliyet artışı ve fiyat belirsizliği gibi çok yönlü risklere rağmen çiftçimiz çoğu zaman "toprağa küsmeyerek" üretimi sürdürmekte; tarlayı, bağı-bahçeyi, ahırı terk etmemek için büyük fedakârlık göstermektedir. Soframıza gelen ekmekten süte, etten meyve-sebzeye kadar en temel ihtiyacımız olan gıdamn sürekliliği, doğrudan çiftçimizin üretimde kalmasma bağlıdır. Ne var ki son yıllarda artan girdi maliyetleri, prim ve vergi yükleri ile birlikte kırsalda yaşlanan nüfus, küçük ölçekli aile işletmelerinin sürdürülebilirliğini zorlaştırmaktadır. Özellikle tarımsal faaliyeti Çiftçi Kayıt Sistemine (ÇKS) kayıtlı olarak yürüten ve 5510 sayılı Kanun kapsamında tarım Bağ-Kur (4/1-b) sigortalılığı üzerinden emekli olan çiftçilerimiz, emeklilik döneminde sabit gelirle yaşamım sürdürmeye çalışırken; ulaşım, sağlık ve günlük ihtiyaçlara erişimde ciddi güçlükler yaşamaktadır. Kırsal alanda araç, çoğu zaman bir "lüks" değil; hastaneye erişim, pazara/kooperatife ulaşım, tarımsal faaliyetlerin takibi ve aile ihtiyaçlarınm karşılanması için zorunlu bir ihtiyaçtır. Öte yandan 2025 yılında birçok ilimizde etkili olan zirai don felaketi, özellikle meyvecilik başta olmak üzere tarımsal üretimde büjmk kayıplara yol açmış; çiftçinin gelirini düşürmüş, borç yükünü artırmış ve üretim motivasyonunu zayıflatmıştır. Ürün kayıpları yalmzca çiftçiyi değil, tarıma bağlı sanayi ve ticareti de olumsuz etkilemiş; kırsalda üretimde kalma iradesi daha da zorlaşmıştır. Bu koşullarda sosyal devlet anlayışı gereği, .-üretimi ayakta tutan çiftçimizin emeklilik döneminde hayatım kolaylaştıracak Ölçülü ve hedefli bir destek mekanizmasımn hayata geçirilmesi önem arz etmektedir. Bu Kanun Teklifi ile, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu kapsamında (II) sayılı listede yer alan binek otomobillerin (87.03) ilk iktisabında; çiftçilikle yaşamını sürdürmüş, ÇKS'ye kayıtlı olup tarımsal faaliyeti nedeniyle 5510 sayılı Kanunun 4/1-b bendi kapsamında (tarım Bağ-Kur) yaşlılık aylığı bağlanan vatandaşlarımıza, emeklilik tarihinden itibaren beş yıl içinde ve bir defaya mahsus olmak üzere ÖTV istisnası tamnması amaçlanmaktadır. Düzenleme; yararlanıcı kitlenin ÇKS kaydı ve tarım Bağ-Kur emekliliği ile açık biçimde sınırlandıniması, tek seferlik hak niteliği ve süre şartı nedeniyle hedefli ve ölçülü bir sosyal destek olarak kurgulanmıştır. Mali Etki: Teklif ile getirilen istisna, (II) sayılı liste kapsamındaki taşıtların ilk iktisabında alınan ÖTV bakımından smırh bir "vergi harcaması" doğuracaktır. Bununla birlikte düzenleme; yalmzca ÇKS'ye kayıtlı olup tarımsal faaliyeti nedeniyle 5510 sayılı Kanunun 4/1-b bendi kapsamında yaşlılık aylığı bağlanan çiftçileri kapsaması, bir defaya mahsus olması ve emeklilik tarihinden itibaren beş yıl içinde kullanılabilmesi nedeniyle kapsam itibarıyla dar ve hedeflidir. Aynca istisnadan yararlanılarak iktisap edilen taşıtın beş yıl süreyle devredilememesi hükmüyle istisnamn ticari kazanca dönüştürülmesi engellenmekte; uygulama usul ve esaslanmn belirlenmesi suretiyle kamusal maliyetin artması önlenmektedir. Öte yandan taşıt iktisabına bağlı KDV ve tescil işlemleri ile kullamm sürecinde MTV, sigorta ve akaryakıt üzerinden alınan vergiler gibi kalemler yoluyla kamu gelirlerinde dolaylı katkı oluşması da mümkündür. Bu çerçevede düzenlemenin mali etkisinin kontrollü, izlenebilir ve smırh düzeyde kalacağı değerlendirilmektedir. Sonuç olarak bu teklif; ülkemizin gıda güvenliğinin teminatı olan çiftçilerimizin emeklilik döneıjninde yaşam kalitesini artırmayı, kırsalda temel ulaşım ihtiyacım kolaylaştırmayı ve yıllaro.a.^yiîetiınde '• kalmak için gösterilen fedakârlığı hedefli bir şekilde desteklemeyi amaçlamaktadır.

Maddeler

3 madde · gerekçesiyle birlikte
Madde 1ekliyor5362 sayılı5510 sayılı
61612002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendine aşağıdaki alt bentler ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir. "e) 87.03 G.T.İ.P. numarasında yer alan taşıtların; 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu uyarınca esnaf ve sanatkâr sayılanlardan, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı olup yaşlılık aylığı bağlananlann, emeklilik tarihinden itibaren beş yıl içinde ve bir defaya mahsus olmak üzere ilk iktisabı, Q En az 10 yıl; Çiftçi Kayıt Sistemine (ÇKS) kayıtlı olup, tarımsal faaliyeti nedeniyle 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı iken tarım Bağ-Kur (4/1-b) kapsamında yaşlılık aylığı bağlananlarm, emeklilik tarihinden itibaren beş yıl içinde ve bir defaya mahsus olmak üzere 87.03 G.T.İ.P. numarasında yer alan taşıtlan ilk iktisabı," "Birinci fıkramn (2) numaralı bendinin (e) ve (Ç alt bentleri kapsamında istisnadan yararlanılarak iktisap edilen taşıtlar, iktisap tarihinden itibaren beş yıl geçmedikçe devredilemez. Bu süre dolmadan devir, satış veya benzeri tasarruflarda bulunulması hâlinde, zamamnda alınmayan vergi ile buna ilişkin gecikme faizi ve ferileri, ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde tahsil olunur. Ancak, araçların deprem, sel, yangın veya kaza sonucu kullanılamaz hale gelmesi nedeniyle hurdaya çıkarılması halinde bu bentler kapsamında bir araç daha istisna kapsamında iktisap edilebilir. Uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir."
Gerekçe: 4760 sayılı Kanunun 7 nci maddesinde yer alan istisna yapısı içinde; 5362 sayılı Kanun kapsamında esnaf ve sanatkâr sayılan ve 5510 sayılı Kanuna göre 4/1-b kapsamında yaşlılık aylığı bağlananlar ile ÇKS'ye kayıtlı olup tarımsal faaliyeti nedeniyle 5510 sayılı Kanunun 4/1-b bendi kapsamında (tarım Bağ-Kur) yaşlılık aylığı bağlanan çiftçilere, emeklilik tarihinden itibaren beş yıl içinde ve bir defaya mahsus olmak üzere ÖTV istisnası tammlanmaktadır. Düzenlemenin amacına uygun uygulanması ve istisnamn ticari amaçlarla kullammınm önlenmesi için, istisnadan yararlamlarak iktisap edilen taşıtların beş yıl süreyle devredilememesi hüküm altına alınmaktadır. Bu süre dolmadan devir halinde zamamnda alınmayan verginin tahsili sağlanarak mali disiplin korunmaktadır. Uygulama detaylarının Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenmesi öngörülmektedir.
Madde 2
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
Madde 3
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. <3 75^3
Gerekçe: Yürütme maddesidir. / cy / X -o ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

Maddeler TBMM'deki teklif metninden otomatik ayrıştırılmıştır; asıl metin için teklif PDF'i ↗

İmza sahipleri

1 milletvekili · parti, imza günündeki partisidir

Kaynak: TBMM'nin kamuya açık kayıtları. Maddeler ve gerekçeler teklif metninden otomatik ayrıştırılır; asıl metin TBMM'deki PDF'tir. Hata bildir