Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

TÜİK, Yoksulluk ve Yaşam Koşulları İstatistikleri, 2025 verilerine göre kurumsal olmayan nüfusun 9428,8'i sızdıran çatı, nemli duvarlar, çürümüş pencere çerçeveleri vb. problemler yaşarken 627,9'u konutunda izolasyondan dolayı ısınma sorunu ile karşılaşmaktadır. Oturulan konuta sahip olanların oranı 2025 yılında 9657,1 olarak hesaplanırken, kirada oturanların oranı 9627, lojmanda oturanların oranı 900,9, kendi konutunda oturmayıp kira ödemeyenlerin oranı ise 9015 olmuştur. TÜİK'in 2024 yılına ait “İstatistiklerle Aile” verilerine göre ise, son 10 yılda ev sahipliği oranının yüzde 6l,I'den yüzde 56,1'e düştüğü, kiracı oranının ise yüzde 22,1'den yüzde 28'e yükseldiği, Türkiye'de 24 milyondan fazla kişinin kiracı konumunda olduğunu ve kiracı hane sayısının yaklaşık 7,7 milyon olduğunu nüfus artışının büyük bölümünün kiracılardan oluştuğu görülmektedir. TÜİKYin 2024 yılına ait “İstatistiklerle Aile” verilerine göre ise, son 10 yılda ev sahipliği oranının yüzde 61,1?den yüzde 56,1*e düştüğü, kiracı oranının ise yüzde 22,1'den yüzde 28'e yükseldiği, Türkiye'de 24 milyondan fazla kişinin kiracı konumunda olduğunu ve kiracı hane sayısının yaklaşık 7,7 milyon olduğu nüfus artışının büyük bölümünün kiracılardan oluştuğu görülmektedir. Buna karşı 2015-2024 döneminde yapı kullanım izni verilen 6,94 milyon konuttan yalnızca 5,31 milyonunun satılmış, 1,63 milyon konut elde kalmış ve KONUTDER verilerine göre yıllık konut ihtiyacı ise 700 binin üzerinde olmasına rağmen üretim ortalama 500 binde kalmıştır. Bunun yanında 2025'te kiralar OECD ülkelerinde ortalama 966,8 artarken, Türkiye'de bu oran 9677,1'e çıkmıştır. 2015-2025 döneminde OECD”de toplam kira artışı 9648,9 iken Türkiye'de artış 901.457,7'ye ulaşmıştır. Bu durum hızlı ve büyük dönüşüm projelerini zorunlu kılmaktadır. Ancak son yıllarda yaşanan maliyet artışları istenilen düzeyde dönüşümün yapılmasını imkânsız kılmıştır. 2020 yılında 100 birim olan konut maliyeti, 2025 yılının Ekim Ayında 2.000 birime çıkmıştır. 2020'de 150 bin TL'ye yapılabilen bir konut bugün 3 milyon TL düzeyindedir. Bu kadar yüksek maliyetlerle hem kentsel dönüşüm hem de sosyal konut hedeflerini sürdürülebilirliği mümkün değildir. En son açıklanan “Yüzyılın Konut Projesi? ile 500 bin sosyal konut inşa edileceği, TOKİ tarafından yürütülecek projenin hem afet riskine karşı güvenli yaşam alanları oluşturmayı hem de vatandaşların uygun maliyetlerle konuta erişimini sağlamayı hedeflediği ifade edilmiştir. Ancak bu proje bağlamında ifade etmek gerekirse birim maliyeti iyimser biçimde 4 milyon TL kabul edilirse dahi toplam ihtiyaç yaklaşık 2 trilyon TL>yi bulmaktadır. Bütçede bu amaçla ayrılan kaynak miktarı ise 100 milyar TL'dir. Bu da hedefin ancak yirmi yıllık bir vadede gerçekleştirilebileceği anlamına gelmektedir. Dolayısıyla söz konusu projenin ülkemizin acil ihtiyacına kısa vadede cevap vermesi mümkün görülmemektedir. m EMA Ayrıca, 2026 yılı için belirlenen asgari ücret 28.075 TL iken TÜRK/ *Osk 43 verilerine göre, dört kişilik ailenin aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) 31 22 Je birlikte diğer tüm temel harcamalar için haneye girmesi gereken toplam gelir utğğ sınırı) ise 101.706 TL, bekâr bir çalışanın aylık yaşama maliyeti 40.541 TL, m tta aylık 903,58 on iki aylık 9641,08 yıllık ortalama *039,79 olarak hesaplanmıştır ç, TBMM EZ ——— » Tel: 0 (312) 420 64 34-35 Faks: 0(312)4202476 E-Mail: cem.avsar(Dtbmm.gov. Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA Başr* Cem AVŞAR Tekirdağ Milletvekili Hal böyleyken, barınma hakkı, "1948 tarihli İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'nin 25." ve "1966 tarihli Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi'nin 11. maddelerinde" açıkça tanımlanmakta ve Anayasamızın 57. maddesinde ise devlete şehir planlaması kapsamında konut ihtiyacını karşılayacak önlemleri alma ve toplu konutları destekleme yükümlülüğü getirmektedir. Bu hak, özellikle asgari ücretli, emekli ve dar gelirli yurttaşlar için en yakıcı gündemlerden biri haline gelmiştir. Gelirin büyük kısmının kiraya gitmesiyle birlikte geçinme imkânsızlaşmış, depremler, zorunlu göç ve ekonomik sorunlar barınma sorununu daha da derinleştirmiş ve yalnızca ekonomik değil, kronik sosyal bir soruna dönüşmüştür. Bu durum, orta sınıfın konut sorununun çözümü için sosyal konut, mülk sosyal konut, kiralık sosyal konut ile farklı gereksinimlere uygun konut türleri üretip ev sahipliği ve uzun vadeli kiralamaların hayata geçilmesi gibi çalışmalarla birlikte dar gelirli hanelere kira desteği sağlamasını zorunlu kılmaktadır. Bu teklifimizle, tapuda kayıtlı konutu veya gayrimenkulü olmadığı ilgili makamdan ibraz edilen kişilerden Fon Kurulunca belirlenecek ölçütlere göre; hane içindeki kişi başına düşen geliri, onaltı yaşından büyükler için aylık net asgari ücretin 1/3'ünden az olanlardan başka bir kişiye ait konutta kira sözleşmesi ile ikamet edenlere, belirlenen asgari ücretin 1/4' ü oranında aylık kira yardımı yapılmasını amaçlamaktayız. TBMM Tel: 0 (312) 420 6434-35 Faks: 0(312)42024 76 E-Mail: cem.avsar(Otomm.gov.ir Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA Cem AVŞAR Tekirdağ Milletvekili