6831 Sayılı Orman Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu'na 2018 yılında eklenen Ek 16'ncı madde, ormanlarm korunmasına yönelik yerleşik hukuki ve kurumsal sistemde ciddi bir kırılmaya yol açmıştır. Bu madde ile bir yandan geçmişte hukuka aykırı biçimde işgal edilerek fiili kullanım dışına çıkarılmış orman alanlarınm orman sınırlan dışına çıkarılması ve böylece usulsüz işgallerin ödüllendirilmesi mümkün hale gelmiş; diğer yandan henüz işgal edilmemiş orman alanlarımn yerleşime, yapılaşmaya veya özel kullamm amaçlı tahsisine yönelik kapsamlı bir idari takdir yetkisi yaratılmıştır. Bu düzenlemenin en temel sakıncası, orman niteliğinin sona erdirilmesine ilişkin nihai kararın hiçbir ekolojik değerlendirme, kamu yararı analizi veya kurumsal denetim süreci olmaksızın tek başına Cumhurbaşkam tarafmdan alınabilmesine olanak tanımasıdır. Böylece orman alanları, bilimsel planlama ve kamu politikası süreçlerinden çıkarılarak bir gecede tek imzayla orman vasfı dışma çıkarılabilir hale getirilmiştir. Oysa Türkiye Cumhuriyeti AnayasasTnm 169'uncu maddesi, devlet ormanlanmn mülkiyetinin devredilemeyeceğini, ormanlarm daraltılamayacağmı, amacı dışında kullamma konu edilemeyeceğini ve korunmasına ilişkin yükümlülüğün devlet açısından yükümlülük olduğunu tartışmasız biçimde hükme bağlamaktadır. Ek 16'mn uygulanması, hukuken orman tammımn korunuyor görünmesine rağmen fiilen ağaç örtüsünün yok edildiği, habitatlarm parçalandığı, korunan alanlann daraldığı ve orman ekosistemlerinin sürdiirülebilirliğinin ciddi biçimde zayıflatıldığı bir sonuç yaratmıştır. Ormanlarm yalmzca ağaç topluluklarından ibaret olmadığı; toprak yapısı, su döngüsü, yeraltı su kaynaklarımn beslenmesi, mikroiklim dengesi ve çok çeşitli flora ile fauna türlerinin yaşam alam olarak bütünüyle işleyen bir doğal yapı olduğu açıktır. Bu nedenle orman alanlanmn idari kararla daraltılması ya da statüsünün kaldırılması, yalnızca fiziksel arazi kaybı değil, ekosistem hizmetlerinin çöküşü anlamına gelmektedir. Nitekim Ek 16'mn uygulanmasının sonuçları; biyoçeşitliliğin azalması, yaban hayatı koridorlarmm kesilmesi, nesli tehlike altında türlerin habitat kaybı, erozyon riskinin artması, sel ve taşkın tehlikesinin büyümesi, su kaynaklarımn azalması ve bölgesel kuraklık riskinin yükselmesi gibi doğrudan çevresel ve toplumsal etkiler üretmektedir. İklim değişikliği bağlamında ormanlarm karbon depolama kapasitesi ve iklim düzenleyici fonksiyonları hayati önem taşırken, orman alanlarımn tek imzayla statü dışına çıkarılması Türkiye'nin iklim uyum ve azaltım hedefleriyle de açık biçimde çelişmektedir. "l Bu nedenlerle Ek 16 maddesinin yürürlükten kaldıniması, orman varhğımn yalnızca sayısal olarak değil fiilen ve ekolojik bütünlüğü içinde korunması, Anayasa'nm 169'uncu ve 56'ncı maddeleriyle güvence altına alınan görev ve hakların yerine getirilmesi, sağlıklı çevrede yaşama hakkmın korunması ve nesiller arası adalet ilkesinin gözetilmesi bakımından zorunluluk arz etmektedir. * . a