Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
17/6/1987 tarihli ve 3388 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı Kanunu ile
kurulan Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı (TSKGV), yerli ve millî savunma
sanayimizin geliştirilmesi başta olmak üzere kritik önemdeki faaliyetleriyle, Türk Silahir
Kuvvetlerinin ileri teknolojiye sahip, etkin, caydırıcı ve saygm bir güç hâline gelmesinde stratejik
bir işlev üstlenmektedir. Bu kapsamda Vakıf; savunma sanayimizin temel aktörleri arasmda yer
alan ve her biri kendi alanında kritik öneme sahip 6 bağlı ortaklık ve 9 iştirak olmak üzere toplam
15 şirkette doğrudan pay sahibi konumundadır. ASELSAN, ROKETSAN, TUSAŞ, İŞBİR,
HAVELSAN ve ASPİLSAN'dan oluşan Vakıf bağlı ortaklıkları, Türk Silahlı Kuvvetlerinin
teknolojik ürün ve sistem ihtiyaçlanmn karşılanmasında ve Türkiye'nin savunma sanayiinde dışa
bağımlılığının azaltılmasında belirleyici rol oynamaktadır.
Benzer şekilde, sermayesinin tamamı Millî Savunma Bakanlığma ait olan Makine ve
Kimya Endüstrisi (MKE) ve Askeri Fabrika ve Tersane îşletme Anonim Şirketi (ASFAT) de
savunma sanayimiz için kritik roller üstlenmektedir. Aynca, savunma ve havacılık sanayiinde
faaliyet gösteren bazı özel hukuk tüzel kişileri de Cumhurbaşkanlığına veya Millî Savunma
Bakanlığına bağlı ilgili kurum ve kuruluşlarca yürütülen, millî güvenlik ve savunma kabiliyetleri
bakımından stratejik öneme sahip projelerde; ana yüklenici veya sistem entegratörü sıfatıyla,
kamu adına ve kamu otoritelerinin yetkilendirmesiyle kritik sorumluluklar üstlenmektedir. Bu
şirketler, söz konusu projeler kapsammda yürüttükleri faaliyetler itibarıyla devletin savunma ve
güvenlik politikalarımn fiilî uygulayıcısı konumunda bulunmakta olup, üstlendikleri görevler
esasen kamu hizmeti niteliği taşımaktadır.
Söz konusu ortaklık ve şirketlerin faaliyet gösterdiği savunma ve havacılık sektörü; yüksek
teknoloji gerektiren, hızlı gelişen, uluslararası rekabetin yoğun olduğu ve devletlerin güvenlik
politikalanyla doğrudan bağlantılı bir nitelik taşımaktadır. Türkiye'nin son yıllarda bu alanda
kaydettiği hızlı ilerleme, artan üretim kapasitesi, ciro ve ihracat hacmi ile birlikte; bu şirketlerin
yurt dışmda yürüttüğü iş geliştirme faaliyetleri, uluslararası projeleri ve savunma sanayii
fiıarlanna katıhmlan dikkate almdığmda, bu kurumlarda ve kamu otoritelerince stratejik savunma
projeleri kapsammda görevlendirilen savunma ve havacılık şirketlerinde görev yapan personelin
fiilen kamu yararma ve ülkenin stratejik menfaatleri doğrultusunda görev ifa ettiği açıktır. Bu
personelin bir kısmımn özel hukuk tüzel kişileri bünyesinde istihdam edilmesi, yürütülen
görevlerin kamu adına, kamu otoritelerinin yetkilendirmesiyle ve kamu hizmeti mahiyetinde ifa
edildiği gerçeğini değiştirmemektedir. Üstelik, hususi pasaportun yalmzca memur kadrosunda
olanlara değil, Türk Standartlan Enstitüsü (TSE) gibi özel bütçeli kurumlarda çalışan diğer kamu
görevlilerine de verilebileceği yönünde idarî yargı kararlan da mevcuttur.
Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfina bağlı ortaklıklarda. Millî Savunma
Bakanlığı iştiraki şirketlerde ve ayrıca millî güvenlik ve savunma kabiliyetleri bakımından
stratejik Öneme sahip projelerde ana yüklenici veya sistem entegratörü olarak kamu adına
görevlendirilen savunma ve havacılık şirketlerinde mühendis, uzman ve idareci pozisyonlannda
görev yapan personel; yüksek teknik niteliklere sahip, titiz güvenlik süreçlerinden geçen, stratejik
bilgi ve yetkinlikleri haiz kişilerden oluşmaktadır. Bu personelin, uluslararası savunma şirketleri
tarafından yoğun biçimde istihdam edilmek istenmesine rağmen, millî teknoloji hamlesine katkı
sunmak ve yerli savunma sanayisinin gelişimine hizmet etmek amacıyla Türkiye'de görev
yapmayı tercih ettiği bilinmektedir. Bu çerçevede, söz konusu personelin büyük özveriyle
yürüttüğü çalışmaların desteklenmesi, refah seviyelerinin artırılması ve sektörde uzun vadeli
m
Konur Alp KOÇAK
Konya Milletvekili
Millî Savunma Komisyonu Üyesi
Avrupa Birliği Uyum Komisyonu Üyesi
istihdamlanmn teşvik edilmesi; savunma sanayimizin kapasitesinin ve sürdürülebilirliğinin
güçlendirilmesi bakımından kamu yaranna yönelik bir adım olacaktır.
5682 sayılı Pasaport Kanununun 14 üncü maddesinde, kamu hizmetinin niteliği, temsil
fonksiyonu ve devlete bağlılık unsurlan dikkate alınarak belirli meslek ve görev gruplarına hususî
damgalı pasaport verilmesine imkân tamnmıştır. Nitekim, 7188 sayılı Kanun ile yapılan
düzenleme sonucunda, en az on beş yıl meslekî kıdeme sahip avukatlar da bu kapsamda
değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfına bağlı
ortaklıklarda. Millî Savunma Bakanlığı iştiraki şirketlerde ve aynca millî güvenlik ve savunma
kabiliyetleri bakımından stratejik öneme sahip projelerde ana yüklenici veya sistem entegratörü
olarak kamu adma görevlendirilen savunma ve havacılık şirketlerinde kamu hizmeti niteliğinde
görev yapan ve savunma sanayimizin gelişimi bakımından stratejik önemde sorumluluklar
üstlenen personelin, belirli kıdem ve diğer şartlan taşımalan kaydıyla, amlan hüküm kapsamına
dâhil edilmesi kamu yaran ilkesiyle örtüşen bir düzenleme olacaktır.
Bu gerekçelerle hazırlanan kanun teklifi ile, yukanda bahsi geçen ortaklık, iştirak ve
şirketlerde yönetim ve denetim kurullannda bulunanlar ile bu sektörde mühendis, uzman ve
idareci pozisyonlannda fiilen en az on beş yıl görev yapmış olan personelin, hususi damgalı
pasaport alabilecekler kapsamına dâhil edilmesi amaçlanmaktadır.
m
Konur Alp KOÇAK
Konya Milletvekili
Millî Savunma Komisyonu Üyesi
Avrupa Birliği Uyum Komisyonu Üyesi