Umumi Hıfzıssıhha Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi

Hem kadınlarda hem de erkeklerde görülen Kuman Papilloma Virüsü (HPV), 200'den fazla farklı tipi bulunan ve dünyada en yaygın cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan biridir. HPV enfeksiyonu özellikle kadın sağlığı açısından ciddi sonuçlara yol açabilmekte, başta rahim ağzı kanseri olmak üzere birçok kanser türü ile ilişkilendirilmektedir. Bilimsel çalışmalar, rahim ağzı kanseri vakalannm yaklaşık yüzde 99'unun HPV enfeksiyonu ile bağlantılı olduğunu ortaya koymaktadır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre rahim ağzı kanseri, dünya genelinde kadınlarda en sık görülen dördüncü kanser türüdür. Her yıl yaklaşık 662 bin kadına rahim ağzı kanseri tamsı konulmakta ve yaklaşık 350 bin kadın bu hastalık nedeniyle yaşamım yitirmektedir. Bu ölümlerin büyük çoğunluğu düşük ve orta gelirli ülkelerde görülmektedir ve büyük ölçüde önlenebilir niteliktedir. HPV enfeksiyonları yalmzca rahim ağzı kanseriyle sımrlı değildir; anal kanser, agız- boğaz kanserleri, penis kanseri ve genital siğiller gibi çeşitli hastalıklara da neden olabilmektedir. Dünya genelinde HPV'nin neden olduğu kanserlerin toplam sayısı yıllık yaklaşık 1,5 milyon vakaya ulaşmaktadır. HPV'ye karşı geliştirilen aşılar, bu virüsün neden olduğu birçok hastalığı ve özellikle rahim ağzı kanserini önlemede son derece etkili bir koruma sağlamaktadır. Dünya genelinde HPV aşısınm düzenli olarak uygulandığı ülkelerde yapılan çalışmalar, aşılamamn özellikle genç yaş gruplarında HPV enfeksiyonlarım ve buna bağlı kanser öncüsü lezyonları büyük ölçüde azalttığım göstermektedir. Bu nedenle DSÖ ve birçok uluslararası sağlık kuruluşu, HPV aşısının ulusal aşı programlarma dahil edilmesini ve özellikle 9-14 yaş arası çocuklann aşılanmasım önermektedir. Bugün HPV aşısı 100'den fazla ülkenin ulusal aşı programında yer almakta ve birçok ülkede ücretsiz olarak uygulanmaktadır. Buna karşın Türkiye'de HPV aşısı halen aşı programına dahil edilmemiştir ve bireylerin kendi imkanlarıyla ücretli olarak yaptırması gerekmektedir. Asının yüksek maliyeti, özellikle ekonomik olarak dezavantajlı kesimlerin bu koruyucu sağlık hizmetine erişimini ciddi şekilde sınırlandırmaktadır. Oysa sağlık hizmetlerinin temel amacı yalmzca hastalıkları tedavi etmek değil, aym zamanda hastalıkları önlemektir. Koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında HPV aşısının yaygınlaştırılması'hem bireylerin yaşam hakkım korumak hem de uzun vadede sağlık sistemine jdik olan kanser tedavi maliyetlerini azaltmak açısından son derece önemlidir. Anayasa ile güvence altına alınmış olan sağlık hakkı, devletin tüm bireyler için eşit, erişilebilir ve ücretsiz sağlık hizmeti sunmasını gerektirmektedir. Bu kapsamda HPV'ye bağlı gelişen kanserlerin önlenmesi için HPV aşısımn ulusal aşı programına dahil edilmesi ve özellikle 9-14 yaş arası çocuklar başta olmak üzere tüm bireyler için ücretsiz ve erişilebilir hale getirilmesi büyük önem taşımaktadır. Türkiye'de her yıl yaklaşık 2.374 kadm rahim ağzı kanseri tanısı almaktadır. Buna karşm HPV aşısmm hala ulusal aşı programına dahil edilmemiş olması, kadınların yaşam hakkının ve sağlık hizmetlerine eşit erişiminin yeterince gözetilmediğine dair önemli bir göstergedir. Kadmlann sağlığım doğrudan etkileyen ve önlenebilir bir kanser türüne karşı koruma sağlayan bir aşımn yıllardır ücretli olarak sunulması, özellikle ekonomik olarak dezavantajlı kadmlarm ve gençlerin bu hayati koruyucu sağlık hizmetine erişimini kısıtlamaktadır. Bu durum, sağlık politikalarının kadmlarm yaşamını önceleyen bir yaklaşımla şekillendirilmediğine yönelik eleştirileri de beraberinde getirmektedir. Kadmlarm sağlığına yönelik koruyucu politikalarm hayata geçirilmemesi ve HPV aşısımn ücretsiz olarak sunulmaması, yalmzca bir sağlık politikası tercihi değil, aym zamanda kadmlann yaşamma ve bedenine yönelik kamusal yaklaşımın da bir yansıması olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle HPV aşısının ulusal aşı programına dahil edilmesi, kadmlann yaşam hakkının korunması ve sağlık hizmetlerine eşit erişimin sağlanması açısından acil bir gereklilik olarak karşımıza çıkmaktadır. Rahim ağzı kanseri gibi önlenebilir bir hastalık nedeniyle kadmlarm yaşamım yitirmesi kabul edilebilir değildir. HPV aşısımn ulusal aşı programına dahil edilmesi, düzenli tarama programlanmn güçlendirilmesi sayesinde hem kadmlarm sağlık hakkı korunacak hem de önlenebilir hastalık ve ölümlerin önemli ölçüde önüne geçilebilecektir. .» I I