İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Kanun teklifi · 2/3587 · Komisyonda

İşsizlik Sigortası Kanunu, İş Kanunu ve Kişisel Verilerin Korunması Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Teklif ile, uyuşturucu ve uyarıcı madde bağımlılığı tedavisi ve rehabilitasyon sürecini tamamlayan bireylerin toplumsal yaşama uyumlarının sağlanması amacıyla kamuda ve özel sektörde istihdam haklarının güvence altına alınması ve damgalanmalarının önlenmesi amaçlanmaktadır.

TBMM kaydındaki özet.

İlk imza
Adalet Kaya
DEM Parti · Diyarbakır

Komisyon süreci

  1. 10 MART 2026
    Sunuldu
  2. ESAS KOMİSYON
    Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu
    Geliş 12 Mart 2026 · Komisyonda
  3. TALİ KOMİSYON
    Adalet Komisyonu
    Geliş 12 Mart 2026 · Komisyonda
  4. TALİ KOMİSYON
    Plan ve Bütçe Komisyonu
    Geliş 12 Mart 2026 · Komisyonda

Genel gerekçe

Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).

Gerekçeyi oku
Uyuşturucu madde bağımlılığı, Türkiye genelinde derinleşen ekonomik kriz ve gelecek kaygısıyla paralel olarak artış göstermekte; ancak özellikle Kürt gençlerinin yoğun yaşadığı bölgelerde ve metropollerin çeperlerinde yıkıcı bir toplumsal soruna dönüşmektedir. Bölgemizde uyuşturucu kullamm yaşının ilkokul çağına kadar düşmesi ve yaygınlaşması gençleri toplumsal ve siyasal alandan koparan yapısal sorunların bir sonucudur. Bugün uyuşturucu, yoksulluk ve işsizlik kıskacındaki gençler için adeta bir tuzak işlevi görmektedir. Bu tuzaktan kurtulmak için irade gösteren ve zorlu tedavi süreçlerini tamamlayan gençlerin karşılaştığı en büyük engel ise "damgalanma" ve istihdamdan dışlanmadır. Tedavi sonrası süreçte sosyal hayata tutunamayan bireyler, "döner kapı" etkisiyle yeniden madde kullammına sürüklenmektedir. Oysa bağımlılıkla mücadele sadece tıbbi anndırma değil, çok yönlü bir sosyal uyum sürecidir. İktidarın hazırladığı ve yürürlüğe koyduğu 2024-2028 Uyuşturucu ile Mücadele Ulusal Strateji Belgesi ve Eylem Plam incelendiğinde, devletin de bu gerçeği kabul ettiği görülmektedir. İlgili belgenin "Sosyal Uyum Hizmetleri" başlığı altındaki 18.1 numaralı faaliyet hedefinde; "Bağımlılık tedavi ve rehabilitasyon sürecini tamamlayanlara kendi hayatlarını idame etmelerini sağlayacak meslek edinmelerinin sağlanması" açık bir devlet taahhüdü olaralc yer almaktadır. Yine aynı belgede, bu kişilerin iş arama becerilerinin geliştirilmesi ve ÎŞKUR süreçlerine dahil edilmesi hedeflenmiştir. Nitekim Şanlıurfa Valiliği öncülüğünde yürütülen projelerde, tedavisi biten bireylerin IŞKUR üzerinden istihdam edilmesinin, kişilerin ailevi durumlarını düzelttiği, sosyal saygınlık kazandırdığı ve bağımlılıktan kalıcı olarak kurtulmalarım sağladığı somut verilerle kamtlanmıştır. Ancak, gençlerin yaşam hakkım ve geleceğini ilgilendiren bu hayati mekanizma, yerel yöneticilerin inisiyatifine veya dönemsel projelere bırakılamayacak kadar ciddidir, îktidann strateji belgesine yazdığı bu hedefler, kâğıt üzerinde bir temenni olarak kalmamalı, yasal güvence altma alınarak bir "hak" olarak tanımlanmalıdır. Bu Kanun Teklifi ile; 1. Strateji belgelerinde vaat edilen "sosyal uyum" ve "meslek edindirme" hedeflerinin yasal zemine oturtulması, 2. Tedavi sürecini başarıyla tamamlayan gençlere yönelik kamu ve özel sektörde istihdam kotalarının ve teşviklerin yasalaşması, 3. Özellikle bölge illerinde işsizliğin yarattığı boşluğu uyuşturucunun doldurmasımn engellenmesi ve gençlerin üretime katılarak toplumsal yaşama onurlu bir dönüş yapmasının sağlanması, 4. Bağımlılıkla mücadelenin sadece polisiye tedbirlerle değil, gençliği kazanan onarıcı sosyal politikalarla yürütülmesi amaçlanmaktadır. Gençleri uyuşturucu bataklığından çıkarıp hayata bağlamak, bir lütuf değil, sosyal devletin ve anayasal sorumluluğun gereğidir.

Maddeler

5 madde · gerekçesiyle birlikte
Madde 1ekliyoribare değişikliği4447 sayılı
25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 49 uncu maddesinin birinci fıkrasmda geçen "engellilerin" ibaresinden sonra gelmek üzere "ve uyuşturucu ve uyarıcı madde bağımlılığı tedavisi ve rehabilitasyon sürecini tamamlayanların" ibaresi eklenmiştir.
Gerekçe: Dezavantajlı durumda olan bu bireylerin işgücü piyasasına girişini kolaylaştırmak amacıyla vergi ve sigorta primi teşvikleri düzenlenmektedir
Madde 2ekliyor1111 sayılı1076 sayılı
22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 30 uncu maddesinin başlığı "Engelli, eski hükümlü ile uyuşturucu ve uyarıcı madde bağımlılığı tedavisi ve rehabilitasyon sürecini tamamlayanları çalıştırma zorunluluğu" şeklinde ve birinci fıkrasımn birinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve maddeye aşağıdaki fıkra eklenmiştir. "İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, yüzde bir eski hükümlü işçi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarımn sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananlar ile yüzde bir uyuşturucu ve uyarıcı madde bağımlılığı tedavisi ve rehabilitasyon sürecini tamamlayanları; kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçi veya 1111 sayılı Kanun veya 1076 sayılı Kanun kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 3713 sayılı Kanunun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylanmn sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananlar ile yüzde bir uyuşturucu ve uyarıcı madde bağımlılığı tedavisi ve rehabilitasyon sürecini tamamlayanları meslek, beden ve ruhi durumlanna uygun işlerde çalıştırmakla 3âıkümlüdürler." "Özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan uyuşturucu ve uyarıcı madde bağımlılığı tedavisi ve rehabilitasyon sürecini tamamlayan sigortalılann her biri için prime esas kazanç alt sımrı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı Hazinece karşılanır ve hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarmda gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz. Uyuşturucu ve uyancı madde bağımlılığı tedavisi ve rehabilitasyon sürecini tamamlayan sigortalılar hakkında ilgisine göre, 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesi ile bu maddeye atıf yapılan diğer kanunlann ilgili hükümleri uygulanır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından müştereken belirlenir."
Gerekçe: 4857 sayılı İş Kanunu'nda değişiklik yapılarak, tedavi sürecini tamamlayan bireyler için zorunlu istihdam kotası getirilmektedir.
Madde 3ekliyoribare değişikliği6698 sayılı
24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununun 6'ncı maddesinin birinci fıkrasında geçen "sağlığı," ibaresinden sonra gelmek üzere "uyuşturucu ve uyarıcı madde bağımlılığı tedavisi ve rehabilitasyonu," ibaresi eklenmiştir.
Gerekçe: Rehabilitasyon sürecini tamamlayan bireylere yönelik ayrımcılığın ve damgalanmamn önlenmesi, kişisel verilerin korunması ilkesiyle pekiştirilmektedir.
Madde 4
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük Maddesidir.
Madde 5
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Gerekçe: Yürütme maddesidir. İŞSİZLİK SİGORTASI KANUNU, İŞ KANUNU VE KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

Maddeler TBMM'deki teklif metninden otomatik ayrıştırılmıştır; asıl metin için teklif PDF'i ↗

İmza sahipleri

1 milletvekili · parti, imza günündeki partisidir

Kaynak: TBMM'nin kamuya açık kayıtları. Maddeler ve gerekçeler teklif metninden otomatik ayrıştırılır; asıl metin TBMM'deki PDF'tir. Hata bildir