İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Kanun teklifi · 2/3603 · Genel Kurul gündeminde

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti İle Sırbistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi

Teklif ile, Türkiye Cumhuriyeti ile Sırbistan Cumhuriyeti’nde yabancı yatırımların kamulaştırma ve devletleştirme yönünden tabi olacağı muamele ve sahip olduğu haklara açıklık getirmeyi, taraf ülke sınırları içinde gerçekleştirilen yabancı sermayeli yatırımların tabi olacağı muameleyi belirlemeyi, taraf ülke yatırımcıları ile ev sahibi devlet arasında yatırımlarla ilgili çıkabilecek ihtilafların çözüm yollarını tespit etmeyi, her iki ülke yatırımcılarının elde ettiği kârların gecikme olmaksızın transfer edilmesini öngören Anlaşma’nın onaylanmasının uygun bulunması amaçlanmaktadır.

TBMM kaydındaki özet.

İlk imza
Numan Kurtulmuş
AK Parti · İstanbul

Komisyon süreci

  1. 23 MART 2026
    Sunuldu
  2. ESAS KOMİSYON
    Dışişleri Komisyonu
    Geliş 24 Mart 2026 · Raporunu Verdi · 1 Nisan 2026
  3. TALİ KOMİSYON
    Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu
    Geliş 24 Mart 2026 · Raporunu Vermedi

Genel gerekçe

Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).

Gerekçeyi oku
Yatınmlann Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmalarının ana amacı, beraberinde yalnızca sermaye değil aynı zamanda teknoloji, yönetim becerisi, uluslararası pazarlara giriş imkâmm da getiren doğrudan yabancı sermaye yatırımlarım taraf ülkeler arasında teşvik etmek ve ilgili ülkenin hukuki düzeni içinde bu yatınmlann korunmasım sağlamaktır. Ülkemiz müteşebbis ve sermayesinin dış ülkelere açılması, aym zamanda yabancı yatırım ve ileri teknolojinin ülkemize gelmesi yolu ile ekonomimizin küreselleşen dünya ekonomisi içinde etkin bir şekilde yer alması, genel ekonomik politikamızın ana hedefleri arasındadır. Bu çerçevede, ülkemizde yapılan doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının korunması ve daha fazla yabancı sermaye girişinin özendirilebilmesi için yatırım ve ticaret ilişkilerimizin yoğun olduğu veya bu ilişkilerin gelişmesine yönelik potansiyele sahip olduğu düşünülen ülkelerle Yatınmlann Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmalannm imzalanmasına 1962 yılında başlanmıştır. Ülkemizin sermaye ihraç eder hale gelmesi ile bu süreç hızlandırılmıştır. Bu itibarla 7 Eylül 2022 tarihinde Belgrad'da imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Sırbistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Yatınmlann Karşılıklı Teşviki ve Korunmasma İlişkin Anlaşma"mn temel esaslan aşağıda özetlenmiştir: 1. Anlaşmaya taraf ülke sınırları içinde gerçekleştirilen yabancı sermayeli yatırımların ve yatınmlarla ilgili faaliyetlerin tabi olacağı muameleyi belirleyerek ekonomik işbirliği için uygun şartları oluşturmak. 2. Türkiye Cumhuriyeti ve Sırbistan Cumhuriyeti'nde yabancı yatırımlarm kamulaştırma ve devletleştirme yönünden tabi olacağı muamele ve sahip olduğu haklara açıklık getirmek. 3. Her iki ülkede taraf ülke yatınmcıları ile ev sahibi devlet arasında yatırımlarla ilgili çıkabilecek ihtilafların çözüm yollarım tespit etmek. 4. Her iki ülkenin yatınmcılannm elde ettiği kârlann ve diğer gelirlerin gecikme olmaksızın transfer edilmesini güvence altına almak. Daha istikrarlı bir yatırım ortamının teminini öngören söz konusu Anlaşma ile iki ülke arasmdaki sermaye akışında artış gerçekleşmesi beklenmektedir. Anlaşma, yatmmcılara ekonomik ve yasal güvence verirken taraf ülkelere yeni herhangi bir yük getirmemektedir. TURKJYE cumhuriyeti HÜKÜMETİ İLE SIRBİSTAN CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA YATIRIMLARIN ICARŞILIKLI TEŞVİKİ VE KORUNMASINA İLİŞIÖN ANLAŞMA Bundan som'a "Akit Taraflar" olarak anılacak olan Türkiye Cumlıuriyeti Hükümeti ve Sırbistan Cumhuriyeti Hülcümeti; Özellikle bir Akit Taraf Devletinin yatırımcılannın, diğer Akit Tai-af Devletinin ülkesindeki yatırımları ile ilgili olarak, Aldt Taraflar arasındaki ekonomik iş bii'liğini artnma arzusu ile; Bu gibi yatırımlara tanınacak muameleye ilişkin bir anlaşmanın sermaye ve teloıoloji akışı ile Akit Tarafların Devletlerinin ekonomik kalkmmasmı teşvik edeceğini kabul ederek; Yatuımlai'a adil ve haklcaniyete uygun muamele edilmesinin; yatırımlar için istiki'arlı bir ortamın idamesi açısından arzulanır olduğuna ve ekonomik kaynaldarm etkin kullanımının en üst düzeye çıkarılmasına katkıda bulunacağına ve yaşam standaıtlarım geliştireceğine dair mutabık kalarak; ve Bu amaçlara sağlık, güvenlik ve çevreye ilişkin genel uygulama önlemleri yanında uluslai'arası kabul görmüş işçi haklarını zayıflatmadan ulaşılabileceğine ikna olarak; Yatırımların karşılıklı teşviki ve korunmasına ilişkin bir anlaşmamn yapıimasma karar vermiş olarak; Aşağıdaki şekilde anlaşmaya vaimışlardır: i i" ^ ... / (V r. ' V O. H s^ i K p t- Ş. 'C vc •- • i:

Maddeler

3 madde · gerekçesiyle birlikte
Madde 1
(1) 7 Eylül 2022 tarihinde Belgrad'da imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Sırbistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma"mn onaylanması uygun bulunmuştur.
Gerekçe: Tanımlar İşbu Anlaşmanın amaçları bakımından: 1. "Yatırım" terimi; uzun süreli ekonomik ilişkiler kurmak amacıyla bir Akit Taraf Devletin ülkesinde bu Akit Tarafın kanun ve düzenlemelerine uygun olarak edinilen ve sermaye veya diğer kaynaklarm taahhüdü; gelir veya kazanç beldentisi; risk üstlenme; ekonomik kalkınmaya ve Akit Taraflar arasında sermaye ve telcnoloji akışına katkı sağlama ya da belirli bir süre gibi yatırım Özelliklerini taşıyan* iş faaliyetleri ile bağlantılı her türlü mal varlığım ifade eder. Yatırımın alabileceği şekiller aşağıdaldleri içerebilir: (a) taşınır ve taşınmaz mallaıun yanı sıra ipotek, rehin, kefalet gibi diğer ayni haklar ve malvarlığının bulunduğu Akİt Taraf Devletinin kanun ve düzenlemelerine uygun olarak tammlanan diğer benzer haklar; (b) yeniden yatırılan gelirler, para alacakları veya bir yatırımla İlgili mali değeri olan diğer haklar; (c) hisseler, hisse senetleri ya da şirketlere iştirakin diğer her türlü şekli; (d) özellikle patentler, endüstriyel tasarımlar, teknik süreçler gibi fikri ve sınai mülkiyet Haklarınm yanında ticari markalar, ticari itibar ve lcno\v-how; (e) bir Akit Taraf Devletinin ülkesinde ekonomik faaliyete yönelik sermaye ya da diğer kaynaldarın taahhüdünden kaynaklanan: (i) anahtaı-teslim ya da inşaat sözleşmesi, ya da doğal kaynaldaım aranması, işlenmesi, çıkartılması ya da işletilmesine yönelik olan bir imtiyazı içerecek şekilde, Akit Taraf Devletinin ülkesinde bir yatırımcının malvarlığını içerecek bir sözleşme altındaki, ya da; (ii) ödemenin önemli derecede bir şirketin üretimi, kazançları ya da karlarına dayandığı bir sözleşme altındaki, bir fayda. 2. "Yatırım" terimi yalnızca aşağıdakilerden kaynaklanan para alacaklanm ifade etmez: (a) bir Akit Taraf Devletinin ülkesindeld yatırımcılar tarafından diğer Aldt Taraf Devletinin üUcesindeki vatandaşlarına ya da şirketlerine mal veya hizmetlerin satışı ile ilgili ticaıû sözleşmeler, ya da (b) İşbu Maddenin 2(â) bendinde belirtildiği şekilde ticari bir işlemle ilgili ki'edi temini. ' Bir mal varlığının, yatının özelliklerini taşımadığı durumlarda yatırım olarak kabul edilmez. lld t53^}|ınfcızımÖi((*nıa^v^"rı|i=^» ^ 9 - 2 3/'Yatınmcı''terimi: Diğer Akit Taraf Devletinin ülkesinde bir yatmm yapmış olan; (a) kanunlarına göre, bir Aldt Taraf Devletinin vatandaşlığına haiz olan gerçek kişileri; (b) esaslı iş faaliyetleri ile birlikte kayıtlı işyerleri bir Akit Taraf Devletinin ülkesinde bulunan ve o Akit Taraf Devletinin yüıtirlükteki mevzuatı çerçevesinde kurulmuş veya teşelckül etmiş tüzel ifade eder. 4."Ge]iıier" terimi; bir yatırıından elde edilen meblağları ifade eder ve bunlarla sınırlı olmamakla beraber özellikle, kâr, faiz, sermaye kazançları, royaltiler, ücretler ve temettüleri içerir. 5. "Ülke" terimi: (a) Türkiye Cumhuriyeti ile ilgili olarak; kara ülkesini, iç sularını, karasularım ve bunların üzerindeki hava sahasını, aynı zamanda, canlı veya cansız doğal kaynakların araştırılması, işletilmesi ve korunması amacıyla Türkiye'nin uluslararası hulcuka uygun olarak üzerinde egemen hak ve yetidlere sahip olduğu deniz alanlarını ifade eder. (b) Sırbistan Cumlıuriyeti ile ilgili olarak; Sırbistan Cıımhuriyeti'nin ulusal kanunları ve düzenlemeleri ile uluslararası hukuk uyarınca üzerinde egemen hak ve yetkilere sahip olduğu alam ifade eder.
Madde 2
(1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Uygulama Kapsamı îşbu Anlaşma, bu* Akit Taraf Devletinin ülkesinde, bu Akit Taraf Devletinin ulusal kanun ve düzenlemelerine uygun olarak diğer Akit Taraf Devletinin yatırımcıları tarafından işbu Anlaşmanın yürürlüğe girmesinden önce veya soma yapılmış yatırmalarına jmrürlüğe giriş tarihinden itibaren uygulanır. Bununla birlikte; işbu Anlaşma, yürürlüğe girmesinden önce ortaya çıkan hiçbir U3aışmazlığa ya da çözümlenen iddiaya uygulanmaz.
Madde 3
(1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. T.C CUMHURBAŞKANLIĞI Sayı : Z-90666677-599-Sf^^'^^ 1 7 Mart 2026 Konu : Anlaşma TÜRKİYE BUYUK MÎLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 7 Eylül 2022 tarihinde Belgrad'da imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Sırbistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma"yı Anayasanın 90 mcı maddesi gereğince onaylanması uygun bulunmak üzere ilişikte bilgilerinize sunarım. Recep Tayyıp ERDOĞAN Cumhurbaşkanı Ek: 1- Genel Gerekçe 2- Anlaşma (Türkçe, Sırpça, İngilizce) i TBMM kanunlar ve kararlar bşk.ligi 1 7. .Mari 2026 Numara; TBMM GENEL EVRAK 11 Mari 2026 No : IanfcO
Gerekçe: Yatırımların Tesvild ve Korunması 1.Her bir Aldt Taraf, kanun ve düzenlemeleri çerçevesinde, kendi Devletinin ülkesinde, diğer Aldt Taraf Devletinin yatuımcılarınm yatınmlai'mı mümkün olduğunca teşvik eder. 2.Her bir Akit Taraf Devletinin yatırımcılarının yatırımları, diğer Akit Taraf Devletinin ülkesinde her zaman uluslamrası hukuk prensipleri çerçevesinde adil ve haklcaniyete uygun muamele ile tam koruma ve güvenliğe tabi tutulur. Akit Taraflardan hiçbiri, makul olmayan veya ayrımcı tedbirlerle bu gibi yatırımların yönetihnesine^,^j^dîirülmesine, kıdlanmuna,^ işletilmesine, faydalanılmasına, genişletilmesine, ^ffşlı^^^^^^esine^eyâV ej'dfen çıkarılmasına hiçbir şekilde engel olmaz. H' % / \ 3 .İşbu Anlaşmanın amacı bakımından, adil ve hakloniyete uygun muamelenin ihlali: (a) cezai, adli veya idari süreçlerde yargılamadan kaçınma; ya da (b) adli ve idari süreçlerde yargı sürecinin temelden ihlali; ya da (o) keyfilik gösterilmesi; ya da (d) cinsiyet, ırk, dini inanç gibi açıkça yanlış temellere dayalı olarak hedef odaklı ayrımcılık; ya da (e) zorlama, tehdit ve taciz gibi yollarla yatu-ımcılara kötü muameleyi ifade eder. 4. Daha fazla kesinlik açısından, "tam koruma ve güvenlik", Aldt Tarafların, yatırımcılar ve yatırımın fiziksel güvenliği ile ilişkili yülcümlülükledni ifade eder.

Maddeler TBMM'deki teklif metninden otomatik ayrıştırılmıştır; asıl metin için teklif PDF'i ↗

İmza sahipleri

1 milletvekili · parti, imza günündeki partisidir

Kaynak: TBMM'nin kamuya açık kayıtları. Maddeler ve gerekçeler teklif metninden otomatik ayrıştırılır; asıl metin TBMM'deki PDF'tir. Hata bildir