Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).
Gerekçeyi oku
Anayasa'mn 2'nci maddesinde Türkiye Cumhuriyeti'nin bir sosyal hukuk devleti
olduğu hüküm altma alınmış, 56'ncı maddesinde ise devletin herkesin hayatım beden ve ruh
sağlığı içinde sürdürmesini sağlamakla yükümlü olduğu açıkça belirtilmiştir. Sosyal devlet
ilkesinin en temel gereklerinden biri, yurttaşlann sağlık hizmetlerine eşit, erişilebilir ve
ekonomik engellerden anndınirmş biçimde ulaşabilmesini sağlamaktır.
Ancak son yıllarda sağlık hizmetlerinin finansmanmda uygulanan politikalar, kamusal
sağlık hizmetini giderek daha fazla mali yük doğuran bir alana dönüştürmüş; muayene katılım
paylan, reçete katkı paylan ve benzeri uygulamalar özellikle sabit gelirli kesimler açısmdan
sağlık hizmetlerine erişimi zorlaştıran bir unsur haline gelmiştir.
Emekliler, çalışma yaşamları boyunca ödedikleri primler ve vergiler aracılığıyla sosyal
güvenlik sisteminin fînansmanma önemli katkı sunmuş yurttaşlardır. Bununla birlikte,
yaşamlannm en fazla sağlık hizmetine ihtiyaç duyduklan döneminde sağlık hizmeti alabilmek
için maaşlanndan çeşitli adlar altmda kesintiler yapılması, sosyal güvenlik sisteminin
dayamşma ilkesine ve sosyal devlet anlayışına aykın bir durum ortaya çıkarmaktadu,
Türkiye'de emekli aylıklannm önemli bir bölümü açlık smınna yaklaşmış ya da bu
sımnn altma düşmüştür. Artan hayat pahalılığı, kira, gıda ve enerji fiyatlarındaki yükseliş
emeklilerin alım gücünü ciddi biçimde zayıflatnuştır. Bu koşullar altmda sağlık hizmetlerinden
alman katılım payları ve benzeri kesintiler emekliler açısmdan ciddi bir ekonomik yük
oluşturmakta, özellikle kronik hastalığı bulıman ve düzenli tedavi görmek zorunda olan
emekliler için bu durum sağlık hizmetine erişimi fiilen zorlaştırmaktadır.
Sağlık hizmeti temel bir insan hakkıdır ve kamusal sorumluluk alanı içerisinde
değerlendirilmelidir. Sosyal güvenlik sisteminin amacı, bireyleri hastalık ve yaşlılık gibi riskler
karşısmda korumak ve insan onuruna yakışır bir yaşamın güvencesini sağlamaktır. Emekli
aylıklarmdan sağlık hizmeti nedeniyle kesinti yapılması ise bu amaca ters düşen bir
uygulamadu*.
Sağlık hizmetinin bir ayrıcalık değil, herkes için güvence altma alınması gereken temel
bir hak olduğu anlayışından hareketle, emeklilerin sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştırmak
ve üzerlerindeki mali yükü azaltmak sosyal devlet ilkesinin gereğidir.
Bu Kanun Teklifi ile emekli aylığı alan kişilerden sağlık hizmetlerinden yararlanırken
muayene katılım payı ve benzeri adlar altında herhangi bir kesinti yapılmasımn önüne geçilmesi
amaçlanmaktadır. Böylece milyonlarca emeklinin sağlık hizmetlerine erişiminin
kolaylaştıniması ve ekonomik yüklerinin azaltılması hedeflenmektedir.
-t
5:
1323