İçeriğe geç
MECLİSGenel Kurul'un son durumu içinBugün sayfası →
Kanun teklifi · 2/3625 · Komisyonda

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Teklif ile, emekli aylıkları için güncelleme katsayısının hesaplanmasında gayri safi yurtiçi hasıla gelişme hızının %30'u yerine tamamının dikkate alınması, prim ödeme gün sayısını dolduran sigortalılar için aylık bağlama oranının %70 olarak belirlenmesi ve öngörülen düzenlemelerin mevcut emeklileri de kapsaması öngörülmektedir.

TBMM kaydındaki özet.

İlk imza
Mustafa Sarıgül
Yeni Parti · Erzincan

Komisyon süreci

  1. 2 NİSAN 2026
    Sunuldu
  2. ESAS KOMİSYON
    Plan ve Bütçe Komisyonu
    Geliş 3 Nisan 2026 · Komisyonda
  3. TALİ KOMİSYON
    Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu
    Geliş 3 Nisan 2026 · Komisyonda

Genel gerekçe

Teklifi verenlerin neden gerekli gördüğünü anlattığı bölüm (teklif metninden).

Gerekçeyi oku
Türkiye'de milyonlarca emekli, uzun yıllar boyunca Ödedikleri primlere ve verdikleri emeğe rağmen, bugün insanca yaşamaktan uzak aylıklarla hayatım sürdürmeye çalışmaktadır. Bugün 16,8 Milyon emeklinin yaklaşık yüzde SO'i açlık sımnmn altmda bir maaş ile yaşam mücadelesi vermektedir. Aym işte, aym süreyle çalışmış, aym prim gün sayısmı doldurmuş yurttaşlar arasında yalmzca emeklilik tarihi farklılığı nedeniyle ortaya çıkan derin maaş eşitsizlikleri, sosyal devlet ilkesine açıkça aykındır. Ülkemizde 8.9.1999 öncesinde sigortalı olanlar, 8.9.1999 ile 30.4.2008 arasmda sigortalı olanlar ve 30.4.2008 sonrasmda sigortalı olanlar olmak üzere üç farklı sistem uygulanmaktadır. Bu üç sistem arasmda çok ciddi gelir adaletsizliği bulunmaktadır. 2000 yılı sonrası yapılan sosyal güvenlik reformları, aylık bağlama oranlarının düşürülmesi ve güncelleme katsayılanmn emekli aleyhine değiştirilmesi sonucımu doğurmuştur. Bu durum, özellikle 2000 öncesi ve sonrası emekliler arasmda ciddi gelir adaletsizliği yaratmış; daha geç emekli olanlar, daha fazla prim ödemelerine rağmen daha düşük aylık almaya başlamıştu*. İktidar, yıllardır emeklilerin intibak talebini görmezden gelmiş; sorunu geçici artışlar ve seyyanen zamlarla örtmeye çalışmıştır. Oysa mesele zam değil, kalıcı bir intibak düzenlemesiyle adaletin tesis edilmesi meselesidir. Bu düzenleme bir lütuf değil, emeklilerin yıllar boyunca ödedikleri primlerin karşılığı olan haklarımn iadesidir. Teklif ile; Emekliler arasmda oluşan maaş farklanmn giderilmesi, aylık bağlama sistemindeki adaletsizliklerin düzeltilmesi, emeklilerin alım gücüntin kalıcı olarak artıniması, sosyal güvenlik sistemine olan güvenin yeniden tesis edilmesi amaçlanmaktadır. HjS 122

Maddeler

4 madde · gerekçesiyle birlikte
Madde 1değiştiriyor5510 sayılı
31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fikrasımn (29) numaralı bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir: "Güncelleme katsayısı: Her yılm Aralık ayma göre Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan en son temel yıllı tüketici fiyat endeksindeki yıllık değişim oranının yüzde yüzü ile sabit fiyatlarla gayrisafi yurt içi hasıla gelişme hızııun yüzde yüzünün toplamına 1 tam sayısmm ilave edilmesi suretiyle bulunan değeri,"
Gerekçe: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda yer alan mevcut güncelleme katsayısı uygulamasında, emekli aylıklarının hesaplanmasında kullamlan ekonomik büyüme oranınm yalmzca belirli bir kısmımn dikkate alınması nedeniyle sigortalıların prime esas kazançları emeklilik hesaplamasmda yeterli ölçüde güncellenememektedir. Bu durum özellikle 2000 yılı sonrasında emekli olan sigortalılar bakımından önemli gelir kayıplanna yol açmakta, emekli aylıklarımn ekonomik büyümeden yeterli pay alamamasma neden olmaktadır. Madde ile güncelleme katsayısımn hesaplanmasmda TÜFE artışımn tamamı ile gayrisafı yurt içi hasıla gelişme hızmm tamamının dikkate alınması öngörülerek, sigortalıların çalışma hayatı boyunca ödedikleri primlerin gerçek değerinin korunması ve emekli aylıklarımn ekonomik büyümeden daha adil şekilde pay alması amaçlanmaktadır.
Madde 2değiştiriyor5510 sayılı
5510 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir: "Aylık bağlama oram 28 inci maddenin ikinci fikrasmdaki prim ödeme gün sayısım dolduranlar için yüzde 70'tir. 28 inci maddenin ikinci fikrasmdaki prim Ödeme gün sayısımn üzerindeki prim ödeme süresinin her 360 günü için ayhk bağlama oranma yüzde 2 oramnda ilave yapılır. 360 günden eksik süreler orantılı olarak dikkate alımr. Ancak hesaplanan ayhk bağlama oram yüzde 90'ı geçemez."
Gerekçe: Mevcut sistemde uygulanan aylık bağlama oranlan, yapılan sosyal güvenlik reformlan sonrasında önemli ölçüde düşürülmüş; bu durum özellikle uzun süre çalışarak yüksek prim ödeyen sigortalılann emeklilik döneminde bekledikleri düzeyde aylık alamamalarma neden olmuştur. Aylık bağlama oranlarmm düşürülmesi sonucunda aym süreyle çalışan ve aym prim gün sayısmı dolduran kişiler arasmda emeklilik tarihine bağlı olarak ciddi maaş farklılıkları ortaya çıkmıştır. Madde ile, prim ödeme gün sayısmı dolduran sigortalılar için aylık bağlama oranımn yüzde 70 olarak belirlenmesi, prim ödeme süresinin uzaması halinde her 360 gün için yüzde 2 oramnda artış yapılması ve toplam aylık bağlama orammn yüzde 90T geçmemesi düzenlenmektedir. Bu düzenleme ile uzun süre çalışan ve yüksek prim ödeyen sigortalılarm emeklilik aylıklarımn daha adil bir şekilde belirlenmesi ve sosyal güvenlik sisteminde prim-aylık dengesinin güçlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Madde 3ekliyor5510 sayılı
5510 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir:
Gerekçe: 5510 sayılı Kanunda yapılması öngörülen düzenlemelerin yalmzca yeni emekliler için uygulanması halinde mevcut emekliler arasındaki maaş adaletsizliği devam edecektir. Bu nedenle madde ile getirilen düzenlemelerin, yürürlük tarihinden önce 4/a, 4/b ve 4/c kapsamında emekli aylığı veya gelir bağlanmış olanları da kapsaması sağlanmaktadır. Düzenleme ile mevcut emeklilerin aylıklanmn yeniden hesaplanarak intibak sağlanması, böylece farklı dönemlerde emekli olan sigortalılar arasmda ortaya çıkan maaş eşitsizliklerinin azaltılması amaçlanmaktadır. Öte yandan kamu mali dengelerinin korunması amacıyla yapılacak yeniden hesaplama işlemleri için geçmişe yönelik fark ödemesi yapılmaması hüküm altına alınmakta, uygulamaya ilişkin usul ve esasların Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından çıkanlacak yönetmelikle belirlenmesi öngörülmektedir. 3. M T/V^ <?-
Geçici Madde 113
Bu Kanunun 3. maddesinin birinci fikrasımn (29) numaralı bendinde ve 29 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yapılan değişiklik hükümleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce 4. maddenin birinci fikrasımn (a), (b) ve (c) bentleri kapsamında yaşlılık, malullük ve ölüm aylığı veya gelir bağlanmış olanlar hakkmda da uygulanır. Bu kapsamdaki kişilerin ayhk ve gelirleri, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ödeme döneminden itibaren yeniden hesaplanarak ödenir. Bu madde uyarmca yapılacak yeniden hesaplama işlemleri nedeniyle geçmişe yönelik herhangi bir fark ödemesi yapılmaz. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." MADDE 4- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 5- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkam yürütür. 6'' 23 V.

Maddeler TBMM'deki teklif metninden otomatik ayrıştırılmıştır; asıl metin için teklif PDF'i ↗

İmza sahipleri

1 milletvekili · parti, imza günündeki partisidir

Kaynak: TBMM'nin kamuya açık kayıtları. Maddeler ve gerekçeler teklif metninden otomatik ayrıştırılır; asıl metin TBMM'deki PDF'tir. Hata bildir