Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Hayvanların korunmasij etik bir sorumluluk olduğu kadar; hukuk devleti ilkesinin, kamu düzeninin ve toplumsal vicdamn korunmasımn ayrılmaz bir parçasıdır. Modem hukuk sistemlerinde hayvanlara yönelik kötü muamele ve istismar fiilleri, bireysel birer ihlal olmamn yamnda şiddetin normalleşmesine zemin hazırlayan, kamu düzenini zedeleyen ve suç ekonomileriyle iç içe geçebilen yapısal sorunlar olarak değerlendirilmektedir. Türkiye'de 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ile hayvanlann korunmasma yönelik önemli bir normatif çerçeve oluştumlmuş olmakla birlikte, uygulamada özellikle hayvan dövüşleri gibi organize ve ekonomik boyutu bulunan faaliyetlerin önlenmesinde ciddi yetersizlikler ortaya çıkmaktadır. Mevcut düzenlemelerin, bu faaliyetlerin yalmzca görünür kısmım hedef aldığı; oysa bu fiilleri mümkün kılan organizasyon, finansman, teşvik ve bahis ağlarının yeterince kapsanmadıgı görülmektedir. Bu durum, hayvan dövüşlerinin süreklilik kazanmasına ve çoğu zaman organize bir yapı içinde varlığım sürdürmesine imkân tanımaktadır. Hayvan dövüşleri, hayvanlara sistematik biçimde acı çektiren, onlan birer kazanç aracına indirgeyen ve çoğu zaman yasa dışı bahis, şiddet kültürü ve suç örgütleriyle bağlantılı bir faaliyet alam oluşturmaktadır. Bu yönüyle mesele, yalnızca hayvan refahı ile sınırlı olmayıp, kamu düzeni, suçla mücadele ve toplumsal etik değerlerin korunması bakımından da ele alınması gereken çok boyutlu bir sorundur. Teklif ile, hayvan dövüşlerine ilişkin yasaklayıcı hükümlerin kapsamı genişletilerek, bu fiilleri mümkün kılan tüm organizasyonel ve ekonomik unsurlar açıkça düzenlenmektedir. Böylece fiilin icrasımn yanında, bu fiili besleyen ve sürdüren yapılar da yaptırım kapsamına alınmaktadır. Bunım yam sıra hayvanlann doğasına aykırı şekilde dövüştürülmesi, 'geleneksel' veya 'kültürel etkinlik' adı altında meşrulaştınlamaz. Özellikle deve güreşi ve boğa güreşi gibi organizasyonlar, hayvanların fiziksel ve psikolojik bütünlüğüne zarar veren, onları şiddet odaklı birer seyirlik nesneye dönüştüren faaliyetlerdir. Hukuk devleti, şiddetin hiçbir türünü kültürel bir miras olarak kabul edemez; bu nedenle teklif, isimlendirmesi ne olursa olsun tüm hayvan dövüşlerini kapsam altına almayı amaçlamaktadır. Diğer yandan, mevcut yaptınmlarm caydırıcılık düzeyinin yetersiz olduğu dikkate alınarak hem idarî para cezaları hem de fiillerin niteliğine uygım şekilde hapis cezaları öngörülmektedir. Böylece hayvan dövüşlerinin ekonomik bir faaliyet alanı olarak görülmesinin ortadan kaldırılması ve bu alanda faaliyet gösteren kişi ve yapılar üzerinde etkin bir caydırıcılık oluşturulması amaçlanmaktadır. Teklifin bir diğer hedefi idarenin sorumluluğuna ilişkindir. Hayvan dövüşlerinde kullanılan hayvanların korunması, yalnızca cezalandırma ile sınırlı olmayan, aktif ve önleyici bir kamu politikası gerektirmektedir. Bu çerçevede, söz konusu hayvanlara derhal el konulması, rehabilitasyonlarının sağlanması ve yeniden istismar edilmelerinin önlenmesi amacıyla idareye açık görev ve yükümlülükler tammlanmaktadır. Ayrıca, bu suçla bağlantılı kişilerin yeniden hayvan sahiplenmelerinin engellenmesi suretiyle, hayvanların tekrar istismar edilmesinin önüne geçilmesi hedeflenmektedir.